କବାଡ଼ି ଖେଳର ମଜା – ସାରାଂଶ
ଏହି ପାଠଟିରେ ଖେଳର ଉପକାରିତା ଏବଂ ବିଶେଷ କରି କବାଡ଼ି ଖେଳ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଖେଳକୂଦ କେବଳ ଶାରୀରିକ ନୁହେଁ, ବରଂ ମାନସିକ ବିକାଶ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଏବଂ ସ୍ନେହ ବଢ଼ାଏ। ପୁରାଣ କାଳରେ ମହାଭାରତ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ ଏବଂ କୌରବମାନେ ‘ଝିମାଣି’ ନାମକ ଏକ ଖେଳ ଖେଳୁଥିଲେ, ଯାହାକି ଆଜିକାଲିର କବାଡ଼ି ସହ ସମାନ। ଆମ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ ରଜରେ ପିଲାମାନେ ବାଗୁଡ଼ି, କବାଡ଼ି, ଡୁଡୁ ଓ ପୁଚି ଆଦି ଖେଳ ଖେଳିଥାନ୍ତି। କବାଡ଼ି ଭାରତର ଏକ ପୁରୁଣା ଓ ଲୋକପ୍ରିୟ ଖେଳ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା କେବଳ ଭାରତରେ ସୀମିତ ନାହିଁ, ବରଂ ଇଂଲଣ୍ଡ, ଜାପାନ, ଆମେରିକା ପରି ବହୁ ଦେଶରେ ଖେଳାଯାଉଛି ଏବଂ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହୋଇଛି। ୨୦୦୪ରୁ କବାଡ଼ି ବିଶ୍ୱକପ୍ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ବି ଏଥିରେ ଭାଗ ନେଉଛନ୍ତି (୨୦୧୨ରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଦଳ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲେ)। ଭାରତରେ ୪ ପ୍ରକାରର କବାଡ଼ି ଖେଳାଯାଏ (ସଞ୍ଜିବନୀ, ଜେମିନି, ଅମର, ପଞ୍ଜାବୀ)। ଏହି ଖେଳରେ ୨ଟି ଦଳ ଥାଆନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତି ଦଳରେ ୭ ଜଣ ଲେଖାଏଁ ଖେଳାଳି ଥାଆନ୍ତି। ଜଣେ ଖେଳାଳି ଏକା ନିଶ୍ୱାସରେ ‘କବାଡ଼ି କବାଡ଼ି’ କହି ବିପକ୍ଷ ଦଳର ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଛୁଇଁବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
सारांश
यह पाठ खेलों के महत्त्व और विशेष रूप से ‘कबड्डी’ के खेल के बारे में बताता है। खेलकूद न केवल शारीरिक, बल्कि मानसिक विकास और अनुशासन भी सिखाते हैं। यह लोगों में एकता और प्रेम की भावना बढ़ाता है। प्राचीन काल में महाभारत युग में पांडव और कौरव ‘झिमाणि’ (Jhimani) नामक खेल खेलते थे, जो आज की कबड्डी के समान है। ओड़िशा के प्रसिद्ध त्योहार ‘रजो’ में बच्चे बागूड़ी, कबड्डी, डुडु और पुची जैसे पारंपरिक खेल खेलते हैं। कबड्डी भारत का एक प्राचीन और लोकप्रिय खेल है। आज यह सिर्फ भारत तक सीमित नहीं है, बल्कि इंग्लैंड, जापान, अमेरिका जैसे कई देशों में खेला जाता है और इसे एशियाई खेलों में भी शामिल किया गया है। 2004 से कबड्डी विश्व कप शुरू हुआ और इसमें महिलाएँ भी भाग ले रही हैं (2012 में भारतीय महिला टीम ने विश्व कप जीता था)। भारत में 4 प्रकार की कबड्डी खेली जाती है (संजीवनी, जेमिनी, अमर, पंजाबी)। इस खेल में 2 टीमें होती हैं और प्रत्येक टीम में 7 खिलाड़ी होते हैं। एक खिलाड़ी एक ही साँस में ‘कबड्डी कबड्डी’ बोलते हुए विरोधी टीम के खिलाड़ियों को छूने की कोशिश करता है।
ଶବ୍ଦ (Odia Word) | ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ (Odia Meaning) | ହିନ୍ଦୀ ଅର୍ଥ (Hindi Meaning) | ଇଂରାଜୀ ଅର୍ଥ (English Meaning) |
ଶାରୀରିକ | ଶରୀର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ / ଦେହଗତ | शारीरिक (Sharirik) | Physical |
ଶୃଙ୍ଖଳା | ନିୟମ / ଆଚରଣ ବିଧି | अनुशासन (Anushasan) | Discipline / System |
ପରମ୍ପରା | ରୀତିନୀତି / ପ୍ରଥା | परंपरा / प्रथा (Parampara) | Tradition / Custom |
ଅନୁଷ୍ଠାନ | ସଂସ୍ଥା / ଉତ୍ସବ ବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ | संस्थान / समारोह (Sansthan / Samaroh) | Institution / Function / Event |
ଗୁରୁକୁଳ | ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ଆଶ୍ରମ ବା ବିଦ୍ୟାଳୟ ଯେଉଁଠି ଶିଷ୍ୟମାନେ ରହି ପଢ଼ୁଥିଲେ | गुरुकुल (Gurukul) | Gurukul (Ancient residential school) |
ଝିମାଣିଖେଳ | ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଏକ ଖେଳ (ଯାହା ଏବେକାର ‘କବାଡ଼ି’ ସହ ସମାନ) | प्राचीन काल का एक खेल (कबड्डी जैसा) | An ancient game similar to Kabaddi |
ପାରଦର୍ଶିତା | ନିପୁଣତା / ଦକ୍ଷତା / ସ୍ୱଚ୍ଛତା | निपुणता / कौशल (Nipunata / Kaushal) | Skill / Proficiency / Expertise |
ପ୍ରାଚୀନ | ପୁରୁଣା / ବହୁକାଳର | प्राचीन / पुराना (Prachin / Purana) | Ancient / Old |
ପ୍ରତିପକ୍ଷ | ବିପକ୍ଷ / ବିରୋଧୀ ଦଳ | विरोधी / विपक्षी (Virodhi / Vipakshi) | Opponent / Opposition |
Odia Word (ଓଡ଼ିଆ) | Hindi Meaning (हिंदी) | English Meaning |
ଖେଳପ୍ରିୟ (Khelapriya) | खेल-प्रेमी | Fond of sports/games |
ଆଖଡ଼ା ଘର (Akhada Ghara) | व्यायामशाला / अखाड़ा | Gymnasium / Training ground |
ଅଚେତ (Acheta) | बेहोश | Unconscious |
ଶତ୍ରୁତା (Shatruta) | दुश्मनी | Enmity / Hostility |
ଏକତା (Ekata) | एकता | Unity |
ଶାରୀରିକ (Saririka) | शारीरिक | Physical |
ମାନସିକ (Manasika) | मानसिक | Mental |
ଶୃଙ୍ଖଳା (Shrunkhala) | अनुशासन | Discipline |
ଉଦ୍ରେକ (Udreka) | जागृत करना / पैदा करना | Arousal / Awakening |
ଆମୋଦ (Amoda) | मनोरंजन | Entertainment / Fun |
ଦକ୍ଷତା (Dakshata) | कौशल / निपुणता | Skill / Competence |
ପ୍ରତିପକ୍ଷ / ବିପକ୍ଷ (Pratipaksha) | विरोधी (टीम) | Opponent (Team) |
ଲୋକପ୍ରିୟତା (Lokapriyata) | लोकप्रियता | Popularity |
ଆସ କଥା ହେବା
ପ୍ରଶ୍ନ (କ) – ତୁମେ ଖେଳିବାକୁ ଭଲପାଅ କି?
ଉତ୍ତର – ହଁ, ମୁଁ ଖେଳିବାକୁ ବହୁତ ଭଲପାଏ।
ପ୍ରଶ୍ନ (ଖ) – ତୁମେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ କେଉଁ ସବୁ ଖେଳ ଖେଳିବାକୁ ଭଲପାଅ?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ କ୍ରିକେଟ୍, ଫୁଟବଲ୍, ଲୁଚକାଳି, କବାଡ଼ି ଏବଂ ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ୍ ପରି ଖେଳ ଖେଳିବାକୁ ଭଲପାଏ।
ପ୍ରଶ୍ନ (ଗ) – ଆମ ଦେଶରେ କେଉଁ ଖେଳ ସବୁ ଲୋକପ୍ରିୟ?
ଉତ୍ତର – ଆମ ଦେଶରେ କ୍ରିକେଟ୍, ହକି, ଫୁଟବଲ୍ ଏବଂ କବାଡ଼ି ଆଦି ଖେଳ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ।
ପ୍ରଶ୍ନ (ଘ) – ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ କେଉଁ ସବୁ ଖେଳ ଖେଳାଯାଏ?
ଉତ୍ତର – ଆମ ଅଞ୍ଚଳରେ ରଜ ପର୍ବ ସମୟରେ ଝିଅମାନେ ପୁଚି, ଦୋଳି ଖେଳନ୍ତି ଏବଂ ପୁଅମାନେ କବାଡ଼ି, ବାଗୁଡ଼ି ଆଦି ଖେଳ ଖେଳନ୍ତି।
ପ୍ରଶ୍ନ (ଙ) – ଆମ ଦେଶର ଜାତୀୟ ଖେଳର ନାମ କ’ଣ କୁହ?
ଉତ୍ତର – ଆମ ଦେଶର ଜାତୀୟ ଖେଳର ନାମ ହେଉଛି ‘ହକି’।
ପ୍ରଶ୍ନ (ଚ) – ଆମ ଦେଶରେ ହକି, କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳ ପରି ଆଉ କେଉଁ ଖେଳ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ?
ଉତ୍ତର – ଆମ ଦେଶରେ ହକି ଓ କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳ ପରି ‘କବାଡ଼ି’ ଖେଳ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟେ।
ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା
ପ୍ରଶ୍ନ ୧. ଖାଲିସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବା।
(ଶବ୍ଦ – ଭାଇଚାରାର, ରଜ, ଆଖଡ଼ା, ୨୦୦୪, ୨୦୦୮, ପିଲାମାନେ, ମହିଳା, ବିକାଶ, ମହାନ)
ଉତ୍ତର –
(କ) ‘ମହାନ‘ ଖେଳାଳି
(ଖ) ଶାରୀରିକ ‘ବିକାଶ‘
(ଗ) ‘ଭାଇଚାରାର‘ ବାର୍ତ୍ତା
(ଘ) ‘ରଜ‘ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ
(ଙ) ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନେ ‘ଆଖଡ଼ା‘ ଘରେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ
(ଚ) ପ୍ରଥମ କବାଡ଼ି ବିଶ୍ୱକପ୍ ‘୨୦୦୪‘ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା
(ଛ) ଭାରତର ଓ ‘ମହିଳା‘ ଦଳ କବାଡ଼ି ଖେଳରେ ପାରଦର୍ଶିତା ଦେଖାଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରଶ୍ନ ୨. ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଛବି ଦେଖି ଖେଳର ନାମ ଲେଖ।
ଉତ୍ତର –
ହକି
କ୍ରିକେଟ
କବାଡ଼ି
ଫୁଟବଲ
ପୁଚି
ଦୋଳି
ନଟୁ
ଲୁଡୋ
୩. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଛି। ଆସ ଶବ୍ଦ ଗୁଡ଼ିକର ଉପଯୁକ୍ତ ଅର୍ଥ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା।
ଉତ୍ତର (ସଠିକ୍ ମିଳନ) –
(୧) ପ୍ରାଚୀନ – ପୁରୁଣା
(୨) ଶୃଙ୍ଖଳା – ନିୟମ
(୩) ସମେତ – ସହିତ
(୪) ମାନସିକ – ମନର ଭାବନା
(୫) ଏକତା – ଅଭେଦଭାବ
(୬) ପ୍ରମୁଖ – ପ୍ରଧାନ
(୭) ଆମୋଦ – ଆନନ୍ଦ
ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା
ପ୍ରଶ୍ନ ୧. ଖାଲିସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବା।
(ଶବ୍ଦ – ଭାଇଚାରାର, ରଜ, ଆଖଡ଼ା, ୨୦୦୪, ୨୦୦୮, ପିଲାମାନେ, ମହିଳା, ବିକାଶ, ମହାନ)
ଉତ୍ତର –
(କ) ‘ମହାନ‘ ଖେଳାଳି
(ଖ) ଶାରୀରିକ ‘ବିକାଶ‘
(ଗ) ‘ଭାଇଚାରାର‘ ବାର୍ତ୍ତା
(ଘ) ‘ରଜ‘ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ
(ଙ) ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନେ ‘ଆଖଡ଼ା‘ ଘରେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ
(ଚ) ପ୍ରଥମ କବାଡ଼ି ବିଶ୍ୱକପ୍ ‘୨୦୦୪‘ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା
(ଛ) ଭାରତର ଓ ‘ମହିଳା‘ ଦଳ କବାଡ଼ି ଖେଳରେ ପାରଦର୍ଶିତା ଦେଖାଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରଶ୍ନ ୨. ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଛବି ଦେଖି ଖେଳର ନାମ ଲେଖ।
ଉତ୍ତର –
ହକି
କ୍ରିକେଟ
କବାଡ଼ି
ଫୁଟବଲ
ପୁଚି
ଦୋଳି
ନଟୁ
ଲୁଡୋ
୩. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଛି। ଆସ ଶବ୍ଦ ଗୁଡ଼ିକର ଉପଯୁକ୍ତ ଅର୍ଥ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା।
ଉତ୍ତର (ସଠିକ୍ ମିଳନ) –
(୧) ପ୍ରାଚୀନ – ପୁରୁଣା
(୨) ଶୃଙ୍ଖଳା – ନିୟମ
(୩) ସମେତ – ସହିତ
(୪) ମାନସିକ – ମନର ଭାବନା
(୫) ଏକତା – ଅଭେଦଭାବ
(୬) ପ୍ରମୁଖ – ପ୍ରଧାନ
(୭) ଆମୋଦ – ଆନନ୍ଦ
ଆସ ଚିନ୍ତାକରି କହିବା ଓ ଲେଖିବା
ପ୍ରଶ୍ନ (୧) – କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବଭାଇମାନେ କି ଖେଳ ଖେଳୁଥିଲେ?
ଉତ୍ତର – କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବଭାଇମାନେ ‘ଝିମାଣି’ ଖେଳ ଖେଳୁଥିଲେ, ଯାହାକି ଏବେକାର କବାଡ଼ି ଖେଳ ସହ ସମାନ।
ପ୍ରଶ୍ନ (୨) – ଗୁରୁକୁଳରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ ସହିତ ଆଉ କେଉଁ ବିଷୟରେ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା?
ଉତ୍ତର – ଗୁରୁକୁଳରେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷାଦାନ ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ଶାରୀରିକ ବିକାଶ ପାଇଁ ଖେଳକୁଦ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଅଭ୍ୟାସ କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା।
ପ୍ରଶ୍ନ (୩) – ଆମ ଗାଁ ଗହଳିରେ ପିଲାମାନେ କି କି ଖେଳ ଖେଳନ୍ତି?
ଉତ୍ତର – ଆମ ଗାଁ ଗହଳିରେ ପିଲାମାନେ ଡାବରପୁଆ, ଡୁଡୁ, ବୋହୂଚୋରୀ, କବାଡ଼ି, ବାଗୁଡ଼ି ଆଦି ପାରମ୍ପରିକ ଖେଳ ଖେଳନ୍ତି।
ପ୍ରଶ୍ନ (୪) – ଭାରତୀୟ ମହିଳା କବାଡ଼ି ଦଳ କେଉଁ ମସିହାରେ ଇରାନ୍ କବାଡ଼ି ଦଳକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା?
ଉତ୍ତର – ଭାରତୀୟ ମହିଳା କବାଡ଼ି ଦଳ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଇରାନ୍ କବାଡ଼ି ଦଳକୁ ପରାସ୍ତ କରି ବିଶ୍ବକପ୍ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲା।
ପ୍ରଶ୍ନ (୫) – କେତେଜଣ ଲେଖାଏଁ ଖେଳାଳି ଗୋଟିଏ କବାଡ଼ି ଦଳରେ ରହିଥାନ୍ତି?
ଉତ୍ତର – ଗୋଟିଏ କବାଡ଼ି ଦଳରେ ସାତଜଣ ଲେଖାଏଁ ଖେଳାଳି ରହିଥାନ୍ତି।
ପ୍ରଶ୍ନ (୬) – କବାଡ଼ି ଖେଳର ପଡ଼ିଆର ଆକାର କିପରି ବର୍ଣନା କର।
ଉତ୍ତର – କବାଡ଼ି ଖେଳ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପଡ଼ିଆର ଆକାର ୧୩ × ୧୦ ମିଟର ରହିଥିବା ବେଳେ, ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପଡ଼ିଆର ଆକାର ୧୨ × ୮ ମିଟର ରହିଥାଏ।
ତୁମ ପାଇଁ କାମ
ପ୍ରଶ୍ନ – ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଖେଳଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
ଉତ୍ତର –
ବିଭିନ୍ନ ଖେଳର ତାଲିକା –
୧. କବାଡ଼ି
୨. କ୍ରିକେଟ୍
୩. ଫୁଟବଲ୍
୪. ହକି
୫. ଲୁଚକାଳି
୬. ବୋହୂଚୋରୀ
୭. ଖୋ-ଖୋ
୮. ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ୍
୯. ଚେସ୍ (ସତରଞ୍ଜ)
୧୦. ଲୁଡୋ