୨
ହକି
ଖେଳିବାକୁ ବା କିଏ ଭଲ ନ ପାଏ । ଖେଳ ଖାଲି ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଏନି, ଆମର ଶରୀର ଗଠନରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ସୁଷମଖାଦ୍ୟ, ବିଶୁଦ୍ଧଜଳ, ମୁକ୍ତବାୟୁ ଓ ଆଲୋକ ପରି ଏହା ଆମକୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ସତେଜ ରଖୁବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ । କିନ୍ତୁ ଆମ୍ଭେମାନେ ମନେରଖୁବା ଯେ- ଖେଳିଖେଳି ଅତ୍ୟଧୂକ ହାଲିଆ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖେଳିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆମର ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଠିକ୍ ଥିଲେ ଆମେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉ ।
ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଅଙ୍ଗଚାଳନା ଆମ ଶରୀରକୁ କର୍ମଠ ଓ ବଳିଷ୍ଠ କରେ । ଏଥିଯୋଗୁଁ ସ୍ବେଦ ଆକାରରେ ଦେହର ଦୂଷିତ ଅଂଶ ବହିର୍ଗତ ହୋଇଯାଏ । ଆମେ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ସମୟରେ ଘନଘନ ପ୍ରଶ୍ଵାସ ନେଉ ଏବଂ ଏହାଦ୍ବାରା ଆମ ଶରୀର ଭିତରକୁ ପ୍ରଚୁର ଅମ୍ଳଜାନ ଯାଏ । ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା ଆମ ଶରୀରର ମାଂସପେଶୀ ଦୃଢ଼ ହୁଏ । ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟାୟାମ ବିଶେଷଭାବରେ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ମାନସିକ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକାନ୍ତ ପ୍ରୟୋଜନ ।
ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଖେଳ ଥିଲେ ହେଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହାକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ । କେତେକ ଖେଳକୁ ଘରଭିତରେ ଓ କେତେକ ଖେଳକୁ ଘରବାହାରେ ଖେଳିବାକୁ ହୁଏ । ତାସ, ପଶା, ଲୁଡ଼ୋ, କ୍ୟାରମ୍, ଚେସ୍, ପିଙ୍ଗୂପଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଭୃତି ଖେଳ ସାଧାରଣତଃ ଘରଭିତରେ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ଡୁଡୁ, ଫୁଟବଲ, ହକି, କ୍ରିକେଟ, ଭଲିବଲ, ଖୋ ଖୋ ପ୍ରଭୃତି ବାହାରେ ଖେଳାଯାଏ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଟେବୁଲଟେନିସ୍, ପୁଚି ପ୍ରଭୃତି ଖେଳ ଘର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଖେଳାଯାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଖେଳ ପ୍ରକୃତରେ ବିଦେଶୀୟ ହେଲେହେଁ ଆମ ଦେଶରେ ବିଶେଷ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଛି ।
ଫୁଟବଲ ଖେଳ ପରି ହକିରେ ଖେଳାଳିମାନେ ଦୁଇ ଦଳ ହୋଇ ଖେଳନ୍ତି । ପ୍ରତି ଦଳରେ ଏଗାର ଜଣ ଖେଳାଳି ରହନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ହାତରେ କାଠ ତିଆରି ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର ବାଡ଼ି ରହିଥାଏ । ଏହାକୁ ହକି ଷ୍ଟିକ୍ କୁହାଯାଏ । ଏହି ବାଡ଼ି ବା ଷ୍ଟିକର ଅଗ୍ରଭାଗ ଚେପ୍ଟା ଓ ବଙ୍କା । ଏହା ସାହାଯ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ନିଦା ବଲକୁ ଗଡ଼ାଇ ଗଡ଼ାଇ ଖେଳିବାକୁ ହୁଏ ।
ପୂର୍ବକାଳରେ ହକି ପରି ଗୋଟିଏ ଖେଳ ପାରସ୍ୟର ଲୋକମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରୀସ୍ ଓ ରୋମ୍ର ଲୋକମାନେ ଏହି ଖେଳ ଶିକ୍ଷା କଲେ । କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ହକି ଖେଳ ପ୍ରଥମେ ୧୮୭୫ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ତା’ର କେତେକ ବର୍ଷପରେ ଗୋଟିଏ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ହକି ଖେଳ ସମିତି ଗଢ଼ାଗଲା । ଏହି ସମିତି ହକି ଖେଳର ନିମୟକାନୁନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ।
ଭାରତରେ ହକି ଆଜି ଜାତୀୟଖେଳର ଗୌରବ ଲାଭ କରିଛି । ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳିମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଓ ଦକ୍ଷତା ଦେଖୁ ପୃଥିବୀର କ୍ରୀଡ଼ାପ୍ରେମୀମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଉଛନ୍ତି । ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ହଲାଣ୍ଡ ଦେଶରେ ଯେଉଁ ଅଲମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ସେଥିରେ ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳି ଦଳ ହକି ଖେଳରେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣପଦକ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ କ୍ରମାଗତ ପାଞ୍ଚଟି ଅଲମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଭାରତ ହକିରେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା ।
୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଟୋକିଓଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅଲମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ହକି ଖେଳରେ ବିଜୟଲାଭ କରି ତା’ର ପୂର୍ବ ଗୌରବ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିଥିଲା । ଭାରତ ହକିରେ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ହୋଇ ରହିଛି ।
ହକି ଖେଳରେ ଭାରତର ଗୌରବ ମୂଳରେ ନିହିତ ଅଛି ବିଶିଷ୍ଟ କ୍ରୀଡାବିତ୍ ଜୟପାଳ ସିଂହ ଓ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କ ଅପୂର୍ବ କୃତିତ୍ଵ ।
ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କ ଜନ୍ମ ଝାନ୍ସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ । ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ହକି ଖେଳ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହ ଥିଲା । ସେ ଜଣେ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ଖେଳାଳି ହୋଇଥିବାରୁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ “ଝାନ୍ସୀ ବୀର” କହୁଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ରୂପସିଂହ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନେଇ ଗୋଟିଏ ହକି ଦଳ ଗଢ଼ିଥିଲେ । ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ହକି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଏହି ଦଳ ବିପୁଳ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲା । ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ବର୍ଲିନଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅଲିମ୍ପିକ୍ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ସେ ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଯେଉଁ ଚମକପ୍ରଦ ଖେଳ ଖେଳିଥିଲେ, ତାହା ଦେଖି ଦର୍ଶକବୃନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ବରରେ ‘ହକି ଖେଳର ଯାଦୁକର’ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ କ୍ରୀଡ଼ାନୈପୁଣ୍ୟ ଦେଖ୍ ଲୋକମାନେ ସନ୍ଦେହ କଲେ ଯେ, ସେ ‘କୁହୁକବାଡ଼ି’ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି କିମ୍ବା ସେଥିରେ କୌଣସି ଅଠା ଲଗାଇଛନ୍ତି । ଲୋକଙ୍କର ଏ ସନ୍ଦେହ ମୋଚନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ତିନିଥର ହକି ଷ୍ଟିକ୍ଟିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ହୋଇଥିଲା ।
ହକି ଖେଳିଲାବେଳେ ହକି ବଲ୍ର ଚଞ୍ଚଳ ଗତି ସହିତ ସତେ ଯେପରି ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କର ସମୁଦାୟ ଶରୀର ତାଳ ଦେଇ ଚାଲିଥାଏ । ହକି ତାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଖେଳ କହିଲେ ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ; ଏହା ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଓ ଏକମାତ୍ର ଆମୋଦ ଥିଲା ।
ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କର ଖେଳ ଦେଖି ଦର୍ଶକମାନେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଶତମୁଖରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଖେଳିଯାଏ ।
ସେ ଏଡ଼େ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମନରେ ତିଳେହେଲେ ଗର୍ବ ନ ଥିଲା । ଯେ ତାଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସୁଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ସରଳ ଓ ନିରାଡ଼ମ୍ବର ସ୍ଵଭାବରେ ମୁଗ୍ଧ ହେଉଥିଲେ ।
ପ୍ରକୃତରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଧାନଚାନ୍ଦ ହିଁ ଆମ କ୍ରୀଡ଼ାଜଗତର ଏକ ଅମଳିନ ପ୍ରତିଭା । ତାଙ୍କର ଆଦର୍ଶ ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ କରିଛି । ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗଠନ ଓ ଉଦ୍ୟମ ଫଳରେ ହକି ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଖେଳରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି ।
ପୃଥିବୀରେ ଆହୁରି କେତୋଟି ଦେଶ ଏହି ଖେଳପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ଏଥରେ ପାରଙ୍ଗମ ହୋଇଉଠିଲେଣି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ପାକିସ୍ଥାନ, ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀ, ହଲାଣ୍ଡ, ସ୍ପେନ୍, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ।
୧୯୭୫ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ଵ ହକି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାରତ ବିଜୟୀ ହୋଇ ହକି କପ୍ ହାସଲ କରିଥିଲା । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ଖେଳାଳିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଖେଳାଳି ମାଇକେଲ କିଣ୍ଡୋ ଦକ୍ଷତାର ସହ ଖେଳି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚମତ୍କୃତ କରିଥିଲେ ।
ହକି ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର ଏକ ପ୍ରିୟ ଖେଳ । ସେମାନଙ୍କ ଖେଳ ଦେଖିଲେ ମନେ ହେବ ସତେ ଯେପରି ତାହା ସେମାନଙ୍କ ସହଜାତ ।
(ସଂଗୃହୀତ)
ସାରାଂଶ : ହକି
ଏହି ପାଠଟି ଖେଳ, ବିଶେଷକରି ଭାରତର ଜାତୀୟ ଖେଳ ‘ହକି’ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଖେଳ କେବଳ ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ ନାହିଁ, ବରଂ ଶାରୀରିକ ଗଠନ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଖେଳ ଦ୍ୱାରା ଶରୀରକୁ ପ୍ରଚୁର ଅମ୍ଳଜାନ ମିଳେ ଏବଂ ଝାଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂଷିତ ଅଂଶ ବାହାରିଯାଏ।
ଖେଳକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ— ଘର ଭିତରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଖେଳ (ଲୁଡୁ, ଚେସ୍ ଇତ୍ୟାଦି) ଏବଂ ଘର ବାହାରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଖେଳ (ଫୁଟବଲ୍, କ୍ରିକେଟ୍, ହକି ଇତ୍ୟାଦି)। ହକିରେ ଦୁଇଟି ଦଳ ଥାଏ ଏବଂ ପ୍ରତି ଦଳରେ ୧୧ ଜଣ ଖେଳାଳି ଥାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ଏକ ବଙ୍କା କାଠ ଷ୍ଟିକ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ବଲ୍କୁ ଗଡ଼ାଇ ଖେଳନ୍ତି।
ଆଧୁନିକ ହକି ଖେଳ ୧୮୭୫ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଭାରତରେ ଏହା ଜାତୀୟ ଖେଳର ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି। ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳିମାନେ ୧୯୨୮ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କ୍ରମାଗତ ଛଅ ଥର ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତି ବିଶ୍ୱକୁ ଚମତ୍କୃତ କରିଥିଲେ। ଭାରତର ଏହି ସଫଳତା ପଛରେ ‘ହକିର ଯାଦୁକର’ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଥିଲା। ତାଙ୍କର ଖେଳ ଏତେ ଚମତ୍କାର ଥିଲା ଯେ ଲୋକେ ତାଙ୍କ ଷ୍ଟିକ୍ରେ ଅଠା ବା କୁହୁକ ଥିବା ସନ୍ଦେହ କରୁଥିଲେ। ଏତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ଖୁବ୍ ସରଳ ଥିଲେ।
୧୯୭୫ ମସିହାରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଓଡ଼ିଶାର ଖେଳାଳି ମାଇକେଲ୍ କିଣ୍ଡୋଙ୍କ ଭୂମିକା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଥିଲା। ଏବେ ହକି ଓଡ଼ିଶାର ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟେ।
सारांश : हॉकी
यह पाठ खेलों, विशेष रूप से भारत के राष्ट्रीय खेल ‘हॉकी’ पर आधारित है। खेल न केवल हमें खुशी देते हैं, बल्कि शारीरिक विकास और स्वास्थ्य को बनाए रखने में भी मदद करते हैं। व्यायाम और खेल से शरीर को भरपूर ऑक्सीजन मिलती है और पसीने के माध्यम से शरीर की अशुद्धियाँ बाहर निकल जाती हैं।
खेलों को मुख्य रूप से दो भागों में बाँटा जा सकता है— इनडोर गेम्स (लूडो, शतरंज आदि) और आउटडोर गेम्स (फुटबॉल, क्रिकेट, हॉकी आदि)। हॉकी में दो टीमें होती हैं और प्रत्येक टीम में 11 खिलाड़ी होते हैं। वे लकड़ी की मुड़ी हुई छड़ी (हॉकी स्टिक) की मदद से गेंद को लुढ़का कर खेलते हैं।
आधुनिक हॉकी की शुरुआत 1875 में इंग्लैंड में हुई थी, लेकिन भारत में इसे राष्ट्रीय खेल का दर्जा प्राप्त है। 1928 से शुरू होकर लगातार छह बार ओलंपिक में स्वर्ण पदक जीतकर भारतीय खिलाड़ियों ने दुनिया को चौंका दिया था। भारत की इस सफलता के पीछे ‘हॉकी के जादूगर’ मेजर ध्यानचंद की अहम भूमिका थी। उनका खेल इतना शानदार था कि लोगों को उनकी स्टिक में चुंबक या जादू होने का शक होता था। इतनी प्रसिद्धि के बावजूद वे बहुत सरल स्वभाव के थे।
1975 में भारत ने विश्वकप जीता था, जिसमें ओड़िशा के खिलाड़ी माइकल किंडो की भूमिका सराहनीय थी। आज हॉकी ओड़िशा के सुंदरगढ़ जिले में भी बहुत लोकप्रिय है।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
Odia Word | Meaning in Odia | Meaning in Hindi | Meaning in English |
ଆନନ୍ଦ (Ananda) | ଖୁସି / ମଜା | खुशी / आनंद | Joy / Happiness |
ବିଶୁଦ୍ଧ (Bishuddha) | ସଫା / ଶୁଦ୍ଧ | शुद्ध / साफ | Pure / Clean |
କର୍ମଠ (Karmatha) | ପରିଶ୍ରମୀ | कर्मठ / मेहनती | Hardworking / Active |
ବଳିଷ୍ଠ (Balistha) | ମଜବୁତ୍ / ଶକ୍ତିଶାଳୀ | बलवान / मजबूत | Strong / Sturdy |
ସ୍ବେଦ (Sweda) | ଝାଳ | पसीना | Sweat |
ଦୂଷିତ (Dusita) | ମଇଳା / ଖରାପ ଅଂଶ | अशुद्ध / दूषित | Polluted / Impure |
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (Antarjatiya) | ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ | अंतर्राष्ट्रीय | International |
କ୍ରୀଡ଼ାପ୍ରେମୀ (Kridapremi) | ଖେଳକୁ ଭଲ ପାଉଥିବା ଲୋକ | खेल प्रेमी | Sports lovers |
ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ (Akhyunna) | ନଷ୍ଟ ନହେବା / ବଜାୟ ରଖିବା | बरकरार / অক্ষुण्ण | Intact / Unimpaired |
ଚମକପ୍ରଦ (Chamakaprada) | ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ / ସୁନ୍ଦର | शानदार / आश्चर्यजनक | Dazzling / Astonishing |
କୁହୁକବାଡ଼ି (Kuhukabadi) | ଯାଦୁ ବାଡ଼ି | जादुई छड़ी | Magic wand |
ନିରାଡ଼ମ୍ବର (Niradambara) | ସରଳ / ଦେଖାଣିଆ ନଥିବା | सादा / बिना दिखावे का | Simple / Unostentatious |
ସହଜାତ (Sahajata) | ଜନ୍ମରୁ ଥିବା ଗୁଣ ବା ଅଭ୍ୟାସ | जन्मजात / प्राकृतिक | Innate / Natural |
ପାଠ ଅନ୍ତର୍ଗତ
ମୋ ବୁଝିବାରେ
(କ) ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ ତାରା (*) ଚିହ୍ନ ଦିଅ।
(୧) ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ହିଁ ସମ୍ପଦ, କାରଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଠିକ୍ ଥିଲେ –
ଆମେ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉ।
ଆମକୁ ସମସ୍ତେ ଭଲ ପାଆନ୍ତି।
ଆମେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉ। (*)
ଆମେ ବହୁତ ଧନ ସମ୍ପଦ ପାଇଥାଉ।
(୨) ଲୋକମାନେ ମେଜର ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କୁ ‘ହକିର ଯାଦୁକର’ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ। କାରଣ –
ଲୋକମାନେ ଧାନଚାନ୍ଦଙ୍କୁ ବହୁତ ଭଲ ପାଉଥିଲେ।
ତାଙ୍କ ହକି ବାଡ଼ିର ଅନନ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଥିଲା।
ହକିରେ ସେ ଚମକପ୍ରଦ ଖେଳ ଖେଳୁଥିଲେ। (*)
ସେ ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ।
(୩) ଉକ୍ତ ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ବାଛିଲ, ତାହାର କାରଣ ତୁମ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର।
ଉତ୍ତର – ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ବାଛିଲି କାରଣ ଯଦି ଆମ ଦେହ ଖରାପ ଥିବ ବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଠିକ୍ ନଥିବ, ଆମେ କୌଣସି କାମ ଠିକ୍ରେ କରିପାରିବା ନାହିଁ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ବାଛିଲି କାରଣ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦ ଯେତେବେଳେ ଖେଳୁଥିଲେ, ବଲ୍ଟି ତାଙ୍କ ଷ୍ଟିକ୍ରେ ଏମିତି ଲାଗି ରହୁଥିଲା ଯେମିତି ସେ କିଛି ଯାଦୁ କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି ଚମତ୍କାର ଖେଳ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଯାଦୁକର କୁହାଯାଉଥିଲା।
ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା
ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ ଅର୍ଥ ବା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ସହିତ ଯୋଡ଼ –
୧. ଝାନ୍ସୀ ➔ ୩. ହକି ଖେଳାଳି ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଅଟେ ।
୨. ହକିଷ୍ଟିକ୍ ➔ ୧. ହକି ଖେଳାଳି ହାତରେ ଧରି ଖେଳୁଥିବା ବାଡ଼ିକୁ ବୁଝାଏ ।
୩. ଟୋକିଓ ➔ ୬. ଏକ ସହର । ଏହା ଜାପାନର ରାଜଧାନୀ ।
୪. ବ୍ୟାୟାମ ➔ ୨. ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ ଅଙ୍ଗଚାଳନାର କୌଶଳ ।
୫. ମାଇକେଲ କିଣ୍ଡୋ ➔ ୪. ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ହକି ଖେଳାଳି । ସେ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ଵ ହକି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ… ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱବିଜୟୀ କରିଥିଲେ…
୬. ଅଲମ୍ପିକ୍ ➔ ୫. ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖେଳ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଏହା ପ୍ରତି ଚାରିବର୍ଷରେ ଥରେ ଖେଳାଯାଇଥାଏ ।
ବାକ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଲୋଚନା
ଉକ୍ତ ବିଷୟରୁ ମନୋନୀତ କିଛି ବାକ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି । ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ପଢ଼ ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ଚିନ୍ତାକର । ତୁମେ ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ ବୁଝିଲ ଦଳରେ ଆଲୋଚନା କରି ଲେଖ ।
(କ) “ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଆମର ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ ।”
ଅର୍ଥ – ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବା ଆମ ଶରୀର ହେଉଛି ଆମର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଧନ, ଯାହାର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭଲ ନଥିଲେ ସବୁ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ବୃଥା ଅଟେ।
(ଖ) “ଦର୍ଶକବୃନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ବରରେ ‘ ହକି ଖେଳର ଯାଦୁକର’ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ ।”
ଅର୍ଥ – ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଓ ଅସାଧାରଣ ଖେଳ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ମିଶି ତାଙ୍କୁ ‘ହକିର ଯାଦୁକର’ ବୋଲି ଡାକିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ବୁଝି ବିଚାରି ଲେଖ
ପ୍ରସଙ୍ଗଟିକୁ ଆଉଥରେ ପଢ଼ ଏବଂ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝି ଉତ୍ତର ଲେଖ ।
(କ) କ୍ରୀଡ଼ାଦ୍ଵାରା ଆମର କି ଉପକାର ହୁଏ ?
ଉତ୍ତର – କ୍ରୀଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ମିଳିଥାଏ। ଏହା ଆମ ଶରୀର ଗଠନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଖେଳିବା ଦ୍ୱାରା ଆମ ଶରୀର ଭିତରକୁ ପ୍ରଚୁର ଅମ୍ଳଜାନ ଯାଏ ଏବଂ ଝାଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେହର ମଇଳା ବାହାରିଯାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ଆମେ ସୁସ୍ଥ ଓ ସତେଜ ରହୁ।
(ଖ) ଝାନ୍ସୀ ବୀର କିଏ ? ହକିଖେଳ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର – ଝାନ୍ସୀ ବୀର ହେଉଛନ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ହକି ଖେଳାଳି ମେଜର ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦ। ସେ ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ୧୯୩୬ ବର୍ଲିନ୍ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାରତକୁ ବିପୁଳ ବିଜୟ ଆଣିଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗଠନ ଓ ଉଦ୍ୟମ ଫଳରେ ହିଁ ହକି ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଖେଳରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିଥିଲା।
ସ୍ମୃତି କଥାକୁ ଗଦ୍ୟରେ ଲେଖ
“ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କ ଅସାଧାରଣ କ୍ରୀଡ଼ା ନୈପୁଣ୍ୟ ଦେଖ୍ ଲୋକମାନେ ସନ୍ଦେହ କଲେ ଯେ, ସେ ‘କୁହୁକବାଡ଼ି’ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ।”
ଉକ୍ତ ବାକ୍ୟଟିକୁ ପଢ଼ିଲେ ଏମିତି ଲାଗେ ଯେପରି ଲେଖକ ଧାନଚାନ୍ଦଙ୍କ ଅସାଧାରଣ ଦକ୍ଷତାକୁ ପାଠକଙ୍କ ସହ ପରିଚିତ କରାଇଛନ୍ତି। ତୁମେ ଯଦି ଧ୍ୟାନ ଦେବ, ତେବେ ଏହି ପାଠରେ ଏପରି ଅନେକ ବିଶେଷ କଥା ତୁମ ନଜରକୁ ଆସିବ ।ଏହି ପାଠକୁ ଆଉଥରେ ପଢ଼ ।
(କ) ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଦଳରେ ବସି ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଥିବା ବିଶେଷ କଥାକୁ ଆଲୋଚନା କରି ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କର ।
ଉତ୍ତର – ପାଠରେ ଥିବା କେତୋଟି ବିଶେଷ କଥା ହେଲା-
୧. ଲୋକଙ୍କର ସନ୍ଦେହ ମୋଚନ ପାଇଁ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କର ହକି ଷ୍ଟିକ୍ଟିକୁ ଦୁଇ ତିନିଥର ବଦଳା ଯାଇଥିଲା ଯେ କାଳେ ସେଥିରେ କିଛି କୁହୁକ ବା ଅଠା ଲାଗିଛି।
୨. ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ହଲାଣ୍ଡ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ ଭାରତ ହକିରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଲାଭ କରିଥିଲା।
୩. ଏତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦଙ୍କ ମନରେ ଟିକିଏ ବି ଗର୍ବ ନଥିଲା, ସେ ଖୁବ୍ ସରଳ ଥିଲେ।
ଯୋଡ଼ିଶବ୍ଦ (ଯୁଗ୍ମଶବ୍ଦ)
(କ) ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦକୁ ଦୁଇଥର ବ୍ୟବହାର କରି ୫ଟି ଯୁଗ୍ମଶବ୍ଦ –
ଉତ୍ତର – ଦୌଡ଼ିଦୌଡ଼ି, କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି, ଯାଉଯାଉ, ଧୀରେଧୀରେ, ହସିହସି।
(ଖ) ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ ଥିବା ୫ଟି ଯୁଗ୍ମଶବ୍ଦ –
ଉତ୍ତର – ହାଟବଜାର, ପାଠଶାଠ, ଲୁଗାପଟା, ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ, ଖିଆପିଆ।
(ଗ) ବିପରୀତ ଅର୍ଥ ବୁଝାଉଥିବା ଯୁଗ୍ମଶବ୍ଦ ପ୍ରକାଶ କର –
ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ ➔ ଭଲମନ୍ଦ
ରାଜା ଓ ପ୍ରଜା ➔ ରାଜାପ୍ରଜା
ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ଯ ➔ ଗୁରୁଶିଷ୍ୟ
ଆୟ ଓ ବ୍ୟୟ ➔ ଆୟବ୍ୟୟ
ଆକାଶ ଓ ପାତାଳ ➔ ଆକାଶପାତାଳ
ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ➔ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ
କଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ
“ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦ ହିଁ ଆମ କ୍ରୀଡ଼ା ଜଗତର ଏକ ଅମଳିନ ପ୍ରତିଭା ।”
“ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦ ଆମ କ୍ରୀଡ଼ା ଜଗତର ଏକ ଅମଳିନ ପ୍ରତିଭା ।”
ଏହି ଦୁଇଟି ବାକ୍ୟରେ କ’ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି ? ଏଥୁପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅ ଓ କୁହ । ଠିକ୍ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କର ଦ୍ବିତୀୟ ବାକ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ କମ୍ ଅଛି । ଏହି ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ନ ଥିବାରୁ ବାକ୍ୟର ଅର୍ଥରେ ସାମାନ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଆସୁଅଛି ।
ଉତ୍ତର – ପ୍ରଥମ ବାକ୍ୟରେ ଥିବା “ହିଁ” ଶବ୍ଦଟି କଥା ଉପରେ ଅଧିକ ଜୋର୍ ବା ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି ଯେ କେବଳ ଧ୍ୟାନଚାନ୍ଦ ହିଁ ଏକ ଅମଳିନ ପ୍ରତିଭା।
ଆମେ ନିଜର କଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେବା ପାଇଁ କିଛି ବିଶେଷ ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରୁ । ଯେପରି – ହଁ, ମଧ୍ଯ ତେବେ, ବୋଲି ଇତ୍ୟାଦି । ପାଠରୁ ଏହିଭଳି ଶବ୍ଦ ଥିବା ବାକ୍ୟ ବାଛି ଲେଖ । ଧ୍ୟାନ ଦିଅ, ଯଦି ବାକ୍ୟରେ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ନ ଥାନ୍ତା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ଉପରେ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାନ୍ତା ?
ପାଠରୁ ବଛାଯାଇଥିବା ସମାନ ଧରଣର ବାକ୍ୟ –
“ଏଗୁଡ଼ିକମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଖେଳ ପ୍ରକୃତରେ ବିଦେଶୀୟ ହେଲେହେଁ ଆମ ଦେଶରେ ବିଶେଷ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଛି।” (ଏଠାରେ ‘ହେଲେହେଁ’ ନଥିଲେ ବାକ୍ୟର ଓଜନ କମିଯାଆନ୍ତା)।
“ଖେଳ ଖାଲି ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଏନି, ଆମର ଶରୀର ଗଠନରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।” (ଏଠାରେ ‘ମଧ୍ୟ’ ଶବ୍ଦ ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ାଉଛି)।
ପାଠ ବାହାରୁ
(ତୁମକଥା)
(କ) ତୁମେ ବଡ଼ ହେଲେ ଜଣେ ହକି ଖେଳାଳି ହେବ । ତେଣୁ ହକି ଖେଳର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର – ୧. ହକି ଖେଳରେ ଦୁଇଟି ଦଳ ଥାଏ ଓ ପ୍ରତି ଦଳରେ ୧୧ ଜଣ ଲେଖାଏଁ ଖେଳାଳି ଥାଆନ୍ତି।
୨. ଏହାକୁ କେବଳ ଏକ ବଙ୍କା କାଠ ଷ୍ଟିକ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଖେଳାଯାଏ। ବଲ୍କୁ ଗୋଡ଼ରେ ବା ହାତରେ କେବଳ ଗୋଲ୍ କିପର୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଖେଳାଳୀଙ୍କ ଛୁଇଁବା ମନା ।
୩. ବିପକ୍ଷ ଦଳର ଗୋଲ୍ ପୋଷ୍ଟ୍ ଭିତରେ ବଲ୍କୁ ପୂରାଇଲେ ଗୋଟିଏ ଗୋଲ୍ ହୁଏ।
(ଖ) ତୁମକୁ କେଉଁ ଖେଳ ଏବଂ କେଉଁ ଖେଳାଳି ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଲାଗନ୍ତି? କାହିଁକି?
ଉତ୍ତର – ମୋତେ କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଲାଗେ ଏବଂ ବିରାଟ କୋହଲି ମୋର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଖେଳାଳି। କାରଣ ସେ ବହୁତ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି, ଭଲ ବ୍ୟାଟିଂ କରି ଛକା ଚୌକା ମାରନ୍ତି ଏବଂ ଦେଶ ପାଇଁ ବହୁତ ମ୍ୟାଚ୍ ଜିତାନ୍ତି।