Acharya Harihara (Jibani), Bhasha Mahak Class IV. Odia Book, Solutions, The best one

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର – ସାରାଂଶ –

ଏହି ପାଠଟି ଓଡ଼ିଶାର ମହାନ ସମାଜସେବୀ, ଶିକ୍ଷକ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ୧୮୭୯ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର ଶାସନରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ। ସେ ପିଲାଟି ଦିନରୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଓ ପରୋପକାରୀ ଥିଲେ। କଲିକତାରେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ମିଛ କହିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଜାଣି ସେ ସେହି ପଢ଼ା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ। ପରେ ସେ ଶିକ୍ଷକତାକୁ ନିଜର ବୃତ୍ତି ଭାବେ ବାଛିନେଲେ ଏବଂ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକତା କଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ ଏବଂ ରୋଗୀସେବା ତଥା ପିଲାଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେବାରେ ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଡାକରାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେଇ କାରାବରଣ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଏତେ ପରୋପକାରୀ ଥିଲେ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ନିଜର ଚକ୍ଷୁ (ପରଳ) ଦାନ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ୧୯୭୧ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୧ରେ ତାଙ୍କର ତିରୋଧାନ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ସେବା ଓ ଆଦର୍ଶ ଜୀବନ ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ଚିରସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବେ।

सारांश –

यह पाठ ओड़िशा के महान समाज सुधारक, शिक्षक और स्वतंत्रता सेनानी आचार्य हरिहर के जीवन पर आधारित है। उनका जन्म 8 मार्च 1879 को पुरी जिले के श्रीरामचंद्रपुर गाँव में हुआ था। वे बचपन से ही आत्मनिर्भर और दूसरों की भलाई करने वाले व्यक्ति थे। कलकत्ता में वकालत की पढ़ाई के दौरान जब उन्हें पता चला कि इस पेशे में झूठ बोलना पड़ता है, तो उन्होंने पढ़ाई छोड़ दी। इसके बाद उन्होंने अपना जीवन शिक्षा और समाज सेवा को समर्पित कर दिया। उत्कलमणि गोपबंधु दास से प्रेरित होकर वे सत्यवादी वनविद्यालय में शिक्षक बने, जहाँ वे छात्रों के बीच बहुत लोकप्रिय थे और बीमार छात्रों की सेवा पूरे मन से करते थे। बाद में महात्मा गांधी के आह्वान पर उन्होंने असहयोग आंदोलन में भाग लिया और जेल भी गए। उनका सेवा भाव ऐसा था कि उन्होंने मृत्यु से पहले अपनी आँखें (कॉर्निया) दान करने की इच्छा भी व्यक्त की थी। 21 फरवरी 1971 को उनका निधन हो गया, लेकिन उनके निस्वार्थ सेवा भाव और आदर्श जीवन के लिए ओड़िशा के लोग उन्हें हमेशा याद रखेंगे।

ଆସ କଥା ହେବା

୧. ପ୍ରଶ୍ନ – ତୁମେ କେଉଁ ପୁରାଣ ଗପ ଶୁଣିଛ?

ଉତ୍ତର – ମୁଁ ରାମାୟଣ, ମହାଭାରତ ଓ ଭାଗବତରୁ ବିଭିନ୍ନ ପୁରାଣ ଗପ ଶୁଣିଛି।

୨. ପ୍ରଶ୍ନ – ପୁରାଣର କେଉଁ ଋଷି ମୁନିମାନଙ୍କ କଥା ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ?

ଉତ୍ତର – ମୋତେ ବାଲ୍ମୀକି, ବ୍ୟାସଦେବ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଋଷି ମୁନିମାନଙ୍କ କଥା ଭଲ ଲାଗେ।

୩. ପ୍ରଶ୍ନ – ଅନ୍ୟକୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ ତୁମେ କ’ଣ ଅନୁଭବ କର?

ଉତ୍ତର – ଅନ୍ୟକୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ ମୋତେ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ଅନୁଭବ ହୁଏ।

୪. ପ୍ରଶ୍ନ – ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗର ପଞ୍ଚସଖା କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?

ଉତ୍ତର – ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଦାସ, ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ, ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର ଏବଂ ପଣ୍ଡିତ କୃପାସିନ୍ଧୁ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗର ‘ପଞ୍ଚସଖା’ କୁହାଯାଏ।

୫. ପ୍ରଶ୍ନ – ପଞ୍ଚସଖାଙ୍କ ଭିତରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କିଏ?

ଉତ୍ତର – ପଞ୍ଚସଖାଙ୍କ ଭିତରେ ‘ଆଚାର୍ଯ୍ୟ’ ହେଉଛନ୍ତି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଦାସ।

ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା

୧. ପ୍ରଶ୍ନ – ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଓକିଲାତି ପାଠ ନ ପଢ଼ି କଲିକତାରୁ ଫେରି ଆସିଲେ କାହିଁକି?

ନିମ୍ନଲିଖିତ ବାକ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛି ଖାଲି ଘରେ ଲେଖ।

(କ) କଲିକତାର ଜଳବାୟୁ ଭଲ ନ ଲାଗିବାରୁ

(ଖ) ମିଛ କହିବାକୁ ଓ ଅନ୍ୟକୁ ମିଛ ଶିଖେଇବାକୁ ପଡୁଥିବାରୁ

(ଗ) ପାଠପଢ଼ାର ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଲାଇ ନ ପାରିବାରୁ

(ଘ) କଲିକତାରେ ରହିବାକୁ ଘରେ ମନା କରିବାରୁ

ଉତ୍ତର – (ଖ) ମିଛ କହିବାକୁ ଓ ଅନ୍ୟକୁ ମିଛ ଶିଖେଇବାକୁ ପଡୁଥିବାରୁ।

୨. ପ୍ରଶ୍ନ – ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର।

ଉତ୍ତର –

ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ – ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

ମଙ୍ଗଳ – ମୁନିଋଷିମାନେ ସର୍ବଦା ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରନ୍ତି।

ଓକିଲାତି – ମିଛ କହିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ହରିହର ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଲେ ନାହିଁ।

ଅଛୁଆଁ – ସମାଜରୁ ଛୁଆଁ ଅଛୁଆଁ ଭେଦଭାବ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ।

ଆଦର୍ଶ – ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଜଣେ ଆଦର୍ଶ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ।

୩. ପ୍ରଶ୍ନ – ମୁନିଋଷିମାନେ ସର୍ବଦା କ’ଣ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି? (ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ଠିକ୍ ଚିହ୍ନ (/) ଦିଅ)

(କ) ନିଜେ ଭଲରେ ରହିବା ପାଇଁ

(ଖ) ନିଜେ ଦୁଃଖରେ ରହିବା ପାଇଁ

(ଗ) ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି

(ଘ) ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ

ଉତ୍ତର – (ଗ) ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି। (/)

୪. ହରି ଦଦେଇ ବଗିଚାର ଫାଟକଟିକୁ ବନ୍ଦ କଲେ କାହିଁକି ?

(କ) ବଗିଚାକୁ ବୁଲା ଗୋରୁଗାଈଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ

(ଖ) ବଗିଚାକୁ କେହି ନଦେଖିବା ପାଇଁ

(ଗ) ବଗିଚାରୁ କେହି ଫୁଲ ନତୋଳିବା ପାଇଁ

(ଘ) ବଗିଚାରୁ ଫଳ ଚୋରି ହେବାଭୟରେ

ଉତ୍ତର – (କ) ବଗିଚାକୁ ବୁଲା ଗୋରୁଗାଈଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ। (/)

୫. ପିଲାଙ୍କ ସହଜ ପ୍ରଥମ ଇଂରାଜୀ ବ୍ୟାକରଣ କାହା ଦ୍ବାରା ରଚିତ?

(କ) ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ

(ଖ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର

(ଗ) ଗୋପବନ୍ଧୁ

(ଘ) କୃପାସିନ୍ଧୁ

ଉତ୍ତର – (ଖ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର। (/)

୬. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଡାକରା କିଏ ଦେଇଥିଲେ?

(କ) ଗୋପବନ୍ଧୁ

(ଖ) ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର

(ଗ) ଗାନ୍ଧିଜୀ

(ଘ) ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ

ଉତ୍ତର – (ଗ) ଗାନ୍ଧିଜୀ। (/)

ଭାଷାର କଥା ପଢ଼, ବୁଝ ଓ ଲେଖ

(କ) ପ୍ରଶ୍ନ – ଗାଈଗୋରୁ ପରି ଆଉ ତିନୋଟି ଯୋଡ଼ିଶବ୍ଦ କୁହ ଓ ଲେଖ।

ଉତ୍ତର – ୧. ଛୁଆପିଲା, ୨. ପୋକଯୋକ, ୩. ଧନରତ୍ନ

(ଖ) ପ୍ରଶ୍ନ – ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଦୁଇଟି ଲେଖାଏଁ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଲେଖ।

ଉତ୍ତର –

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ – ଶିକ୍ଷକ, ଗୁରୁ

ସକାଳ – ପ୍ରଭାତ, ପ୍ରାତଃ

ମାଆ – ମାତା, ଜନନୀ

ଛାତ୍ର – ଶିଷ୍ୟ, ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ

(ଗ) ପ୍ରଶ୍ନ – ଉପସର୍ଗ ଯୋଗ କରି ନୂଆଶବ୍ଦ ଗଠନ କର ଓ ବାକ୍ୟରେ ପରିଣତ କର।

ଉତ୍ତର –

ପ୍ରତି – (ଶବ୍ଦ – ଦିନ) -> ନୂଆଶବ୍ଦ – ପ୍ରତିଦିନ -> ବାକ୍ୟ – ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଏ।

ଅନୁ – (ଶବ୍ଦ – କରଣ) -> ନୂଆଶବ୍ଦ – ଅନୁକରଣ -> ବାକ୍ୟ – ବଡ଼ମାନଙ୍କର ଭଲ ଗୁଣକୁ ଅନୁକରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ର – (ଶବ୍ଦ – ଚେଷ୍ଟା) -> ନୂଆଶବ୍ଦ – ପ୍ରଚେଷ୍ଟା -> ବାକ୍ୟ – ତାଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ ଗାଁରେ ଡାକ୍ତରଖାନା ଖୋଲିପାରିଲା।

୧. ଆସ ଚିନ୍ତାକରି କହିବା ଓ ଲେଖିବା

(କ) ପ୍ରଶ୍ନ – ମୁନିଋଷିମାନେ ସମାଜର ଉପକାର ପାଇଁ କ’ଣ କରନ୍ତି?

ଉତ୍ତର – ମୁନିଋଷିମାନେ ସମାଜର ଉପକାର ପାଇଁ ନିଜ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ନକରି ସମସ୍ତଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କଥା ଭାବିଥାନ୍ତି।

(ଖ) ପ୍ରଶ୍ନ – ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ କେଉଁକଥା ହରିହରଙ୍କ କାନରେ ସର୍ବଦା ଅନୁରଣିତ ହେଉଥିଲା?

ଉତ୍ତର – “ଆମେ ବଡ଼ ହୋଇ ଦେଶପାଇଁ କିଛି କରିବା। ଜନ୍ମବେଳେ ଦେଶକୁ ଯେମିତି ଦେଖୁଛେ, ତା’ଠାରୁ ଆଉ ସୁନ୍ଦରତର କରି ଗଢ଼ିବା” – ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ଏହି କଥା ହରିହରଙ୍କ କାନରେ ସର୍ବଦା ଅନୁରଣିତ ହେଉଥିଲା।

(ଗ) ପ୍ରଶ୍ନ – କେଉଁଠାରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ପୂର୍ଣ ବିକାଶ ହୋଇଥିଲା?

ଉତ୍ତର – ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକାଶ ହୋଇଥିଲା।

(ଘ) ପ୍ରଶ୍ନ – କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ସେବା ମନୋଭାବର ପରିଚୟ ମିଳିଥାଏ?

ଉତ୍ତର – ଛାତ୍ରମାନେ ଅସୁସ୍ଥ ହେଲେ ରାତିରାତି ଅନିଦ୍ରା ହୋଇ ସେବା କରିବା, ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର କାଛୁକୁଣ୍ଡିଆକୁ ନିଜ ହାତରେ ସଫା କରିଦେବା, ମଶା ମଇଳା ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପୋଖରୀରୁ ଦଳ ସଫା କରିବା ଏବଂ ପରିଣତ ବୟସରେ ନିଜ ଆଖିର ପରଳ ଦାନ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିବା ଭଳି ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ଅସାଧାରଣ ସେବା ମନୋଭାବର ପରିଚୟ ମିଳିଥାଏ।

୨. ପ୍ରଶ୍ନ – ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ କେଉଁ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗୁଛି ଖାଲିଥିବା କୋଠରିରେ ଲେଖ।

ଉତ୍ତର – ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ସେବା ମନୋଭାବ, ସତ୍ୟବାଦିତା, ପରୋପକାର ଗୁଣ, ଛାତ୍ରବତ୍ସଳତା ଏବଂ ସରଳ ତଥା ନିରାଡମ୍ବର ଜୀବନଯାପନ ଶୈଳୀ ମୋତେ ବହୁତ ଭଲ ଲାଗେ।

ତୁମ ପାଇଁ କାମ

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ପରି ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟର ଅନ୍ୟ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଜୀବନୀ ସଂଗ୍ରହ କର ଓ ପଢ଼।

ଉତ୍କଳମଣି ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ

ପଣ୍ଡିତ

ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାଶ

ପଣ୍ଡିତ

ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ

ପଣ୍ଡିତ

ହରିହର ଦାସ

କୃପାସିନ୍ଧୁ ମିଶ୍ର