Nuakhai, Gadya, Bipin Bihari Bishi, Class V, Bhasha Mahak –III, Odia Book, The best Solutions

ସାରାଂଶ

‘ନୂଆଖାଇ’ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ତଥା ସାମାଜିକ ପର୍ବ। ମାନବ ଜୀବନର ନିରସତା ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରିବାରେ ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ପର୍ବ ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ (ଗଣେଶ ପୂଜାର ପରଦିନ) ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ମା’ ବସୁମତୀ ଓ ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କୁ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଅମଳ ଧାନ ଓ ନୂଆଚୁଡ଼ା ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ।

ନୂଆଖାଇ ପୂର୍ବରୁ ଲୋକମାନେ ଘରଦ୍ୱାର ଲିପାପୋଛା କରି ସଫାସୁତରା କରନ୍ତି ଏବଂ ନୂଆ ଲୁଗାପଟା ଓ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ କିଣାକିଣି କରନ୍ତି। ପୂଜା ଦିନ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ବସି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦ (ନବାନ୍ନ) ସେବନ କରନ୍ତି। ଏହାପରେ ସାନମାନେ ବଡ଼ମାନଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରି ଆଶୀର୍ବାଦ ନିଅନ୍ତି, ଯାହାକୁ ‘ନୂଆଖାଇ ଜୁହାର’ କୁହାଯାଏ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପିଠାପଣା ଓ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଖାଇବା ପରେ ସାହିପଡ଼ିଶାରେ ‘ନୂଆଖାଇ ଭେଟ୍ ଘାଟ୍’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହୁଏ। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଘୁମୁରା ନାଚ, ଭଜନ, କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ଖେଳକୁଦର ଆସର ଜମେ। ଏହି ପର୍ବ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ଏବଂ ଜାତି-ଅଜାତିର ଭେଦଭାବକୁ ଭୁଲାଇ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରାତୃଭାବ, ଏକତା ଓ ସାମାଜିକ ବନ୍ଧନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ।

सारांश

‘नुआखाई’ ओडिशा का एक प्रमुख कृषि-आधारित और सामाजिक त्योहार है। मानव जीवन की नीरसता और थकान को दूर करने में त्योहारों की अहम भूमिका होती है। यह त्योहार भाद्रपद माह के शुक्ल पक्ष की पंचमी तिथि (गणेश चतुर्थी के ठीक अगले दिन) को मनाया जाता है। इस दिन धरती माता और इष्टदेवी को साल की पहली फसल का धान और नया चूड़ा (पोहा) अर्पित किया जाता है।

नुआखाई से पहले लोग अपने घरों की साफ-सफाई करते हैं और नए कपड़े तथा पूजा का सामान खरीदते हैं। पूजा के दिन घर के सभी सदस्य एक साथ पूर्व दिशा की ओर मुख करके बैठते हैं और देवी का प्रसाद (नबान्न) ग्रहण करते हैं। इसके बाद छोटे बड़ों के पैर छूकर आशीर्वाद लेते हैं, इस परंपरा को ‘नुआखाई जुहार’ कहा जाता है। स्वादिष्ट पकवान और पीठा (पारंपरिक मिठाई) खाने के बाद आस-पड़ोस में ‘नुआखाई भेंट-घाट’ का कार्यक्रम होता है, जहाँ लोग एक-दूसरे से मिलते हैं। शाम के समय घुमुरा नाच, भजन-कीर्तन और खेलों का आयोजन होता है। यह त्योहार ऊँच-नीच और जाति-पाति के भेदभाव को मिटाकर लोगों के बीच भाईचारा, एकता और सामाजिक बंधनों को मजबूत करता है।

ଶବ୍ଦାର୍ଥ

ଆସ କଥା ହେବା

୧. ପର୍ବପର୍ବାଣି ଦିନ ତୁମ ଘରେ କେଉଁସବୁ ମିଠା, ପିଠାପଣା ଆଦି ତିଆରି କରାଯାଏ?

ଉତ୍ତର – ଆମ ଘରେ ପର୍ବପର୍ବାଣି ଦିନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆରିସା ପିଠା, ମଣ୍ଡା ପିଠା, କାକରା, ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା, ଖିରି, ରସଗୋଲା, ଛେନାପୋଡ଼ ଏବଂ ମାଲପୁଆ ଆଦି ତିଆରି କରାଯାଏ।

୨. ତୁମକୁ କେଉଁ ପିଠା ଓ ମିଠା ଭଲ ଲାଗେ?

ଉତ୍ତର –  ମୋତେ କାକରା ପିଠା ଏବଂ ମିଠା ମଧ୍ୟରେ ଛେନାପୋଡ଼ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଲାଗେ।

୩. ସେହି ସବୁ ପିଠା କେଉଁ ସବୁ ପର୍ବରେ ତିଆରି ହୁଏ?
ଉତ୍ତର –  କାକରା ଓ ମଣ୍ଡା ପିଠା ରଜ, ଦଶହରା ଏବଂ ମାଣବସା ଗୁରୁବାର ପରି ପର୍ବରେ ତିଆରି ହୁଏ। ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀରେ ଏବଂ ଆରିସା ପିଠା ନୂଆଖାଇ ଓ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ତିଆରି ହୁଏ।

୪. ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ କେଉଁ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ? ସେସବୁ ପର୍ବ ଓ ନୂଆଖାଇ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ସବୁ ସମାନତା ରହିଛି?
ଉତ୍ତର –  ଆମ ଅଞ୍ଚଳରେ ରଜ, ରଥଯାତ୍ରା, ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଏବଂ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଧୁମ୍‌ଧାମ୍‌ରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ସବୁ ପର୍ବ ଏବଂ ନୂଆଖାଇ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମାନତା ହେଲା- ସବୁ ପର୍ବରେ ଲୋକେ ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧନ୍ତି, ଘରଦ୍ୱାର ସଫା କରନ୍ତି, ପରିବାର ଓ ସାଙ୍ଗସାଥୀଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ମିଶି ପିଠାପଣା ଖାଆନ୍ତି ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଦୁଇଟି ଯାକ ସାମାଜିକ ସଦ୍‌ଭାବନା ବୃଦ୍ଧି କରେ।

୫. ଆମ ରାଜ୍ୟରେ ଅନେକ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ଶୋଭାଯାତ୍ରାମାନ ବାହାରିଥାଏ? ତୁମେ ଦେଖିଥ‌ିବା ଶୋଭାଯାତ୍ରାଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା କର। ତାହା ବିଷୟରେ ନିଜର ଅନୁଭବ କୁହ।

ଉତ୍ତର –  ମୁଁ ଦେଖିଥିବା ଶୋଭାଯାତ୍ରାଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ଦୁର୍ଗାପୂଜାର ଭସାଣି ଉତ୍ସବ, ଗଣେଶ ପୂଜା ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଏବଂ ଶିବରାତ୍ରି ବା ଜାଗର ଯାତ୍ରା। ମୋର ଅନୁଭବ ହେଲା, ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାଗୁଡ଼ିକରେ ବହୁତ ଭିଡ଼ ହୁଏ, ଲୋକେ ବାଦ୍ୟର ତାଳେ ତାଳେ ନାଚନ୍ତି, ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗର ଆଲୋକମାଳା ସାଜସଜ୍ଜା ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯାହା ମନକୁ ବହୁତ ଖୁସି ଦିଏ।

ପାଠରୁ

ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଆଗରେ (/) ଚିହ୍ନ ଦିଅ।  

୧. ନୂଆଖାଇ ପର୍ବ କେଉଁ ତିଥ୍ୟରେ ପାଳନ କରାଯାଏ?

(କ) ଭାଦ୍ରବମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ଵିତୀୟା ତିଥିରେ।

(ଖ) ଭାଦ୍ରବମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥ୍ୟରେ।

(ଗ) ଭାଦ୍ରବମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥ୍ୟରେ।

(ଘ) ଭାଦ୍ରବମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଦ୍ଵିତୀୟା ତିଥିରେ।

• ଉତ୍ତର – (ଗ) ଭାଦ୍ରବମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ। (/)

୨. ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ?

(କ) ଈଶ୍ଵରଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟପାତ୍ର ହେବା।

(ଖ) ସାଙ୍ଗସାଥୀଙ୍କ ସହିତ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରିବା।

(ଗ) ଜୀବନକୁ ସରସସୁନ୍ଦର ଓ କର୍ମଚଞ୍ଚଳ କରିବା।

(ଘ) ଜୀବନରେ ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦକୁ ଦୂର କରିବା I

• ଉତ୍ତର – (ଗ) ଜୀବନକୁ ସରସସୁନ୍ଦର ଓ କର୍ମଚଞ୍ଚଳ କରିବା। (/)

୩. ଏହି ପର୍ବ ସବୁବର୍ଗର ଲୋକ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି, କାରଣ–

(କ) ଏହି ପର୍ବ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ଭିତରେ ସ୍ନେହର ଡୋରିରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଥାଏ।

(ଖ) ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ ଫଳରେ ନୂଆ ଫସଲ ଅମଳ ହୋଇଥାଏ।

(ଗ) ଏହା କୃଷକ, ଧନୀ, ଦରିଦ୍ର ଆଦି ସବୁବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।

(ଘ) ଏହି ପର୍ବ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ବନ୍ଧନର ଗୁରୁତ୍ଵ ଶିଖାଇଥାଏ।

ଉତ୍ତର –  (ଖ) ଏହି ପର୍ବ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ବନ୍ଧନର ଗୁରୁତ୍ଵ ଶିଖାଇଥାଏ।

୪. ‘ ବଞ୍ଚୁଥିଲେ ଆର ବରଷେ ଦେଖା ହେମାଁ।’

(କ) ଲେଖକ କହିଛନ୍ତି।

(ଖ) ଝିଅବୋହୂମାନେ କହିଛନ୍ତି।

(ଗ) ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀମାନେ କହିଛନ୍ତି।

(ଘ) ଗୁରୁଜନମାନେ କହିଛନ୍ତି।

• ଉତ୍ତର – (ଗ) ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀମାନେ କହିଛନ୍ତି। (/)

ଆସ ଉତ୍ତର ଲେଖିବା

୧. ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ଲେଖ।

(କ) ନୂଆଖାଇ ପର୍ବର ପୂର୍ବଦିନ କେଉଁପୂଜା ପାଳନ ହୁଏ?

ଉତ୍ତର –  ନୂଆଖାଇ ପର୍ବର ପୂର୍ବଦିନ ବିଦ୍ୟାଦାତା ଓ ବିଘ୍ନବିନାଶକ ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କ ପୂଜା ଉତ୍ସବ ପାଳନ ହୁଏ।

(ଖ) ନୂଆଖାଇ ପର୍ବରେ ନରନାରୀମାନେ ଦୋକାନବଜାରରେ କ’ଣ ବିକାକିଣା କରନ୍ତି?

ଉତ୍ତର –  ନୂଆଖାଇ ପର୍ବରେ ନରନାରୀମାନେ ମିଠା ଓ ପିଠାପଣା ପାଇଁ ଚାଉଳ, ନଡ଼ିଆ, ଘିଅ, ଗୁଡ଼, ପୂଜା ପାଇଁ ଧୂପ, ଦୀପ, କର୍ପୂର ଏବଂ ପିନ୍ଧିବା ପାଇଁ ନୂଆ ଲୁଗା ଆଦି ଦୋକାନବଜାରରେ ବିକାକିଣା କରନ୍ତି।

(ଗ) ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡଦାନ ପରେ ଘରେ କିପରି ପୂଜା କରାଯାଏ?

ଉତ୍ତର –  ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡଦାନ ପରେ ନୂଆ ଧାନକେଣ୍ଡା, ନୂଆଚୁଡ଼ା ଓ ପିଠାପଣା ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଧୂପ, ଦୀପ, ଚନ୍ଦନ ଓ କର୍ପୂର ଲଗାଇ ଶଙ୍ଖ, ହୁଳହୁଳି, ଘଣ୍ଟ, ଘଣ୍ଟା ନାଦ ସହ ଘରର ଇଷ୍ଟଦେବୀ ଓ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିର ସହ ପୂଜା କରାଯାଏ।

(ଘ) ନୂଆଖାଇ ଭେଟ୍‌ଘାଟ୍ କ’ଣ ବୁଝାଇ ଲେଖ।

ଉତ୍ତର –  ନୂଆ ଖାଇସାରିବା ପରେ ଘରର ସଦସ୍ୟ ବିଶେଷକରି ଝିଅବୋହୂମାନେ ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗର ନୂଆ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଘର ଘର, ସାହି ସାହି ବୁଲି ସମ୍ପର୍କୀୟ ତଥା ଗୁରୁଜନମାନଙ୍କୁ ଭେଟନ୍ତି। ସେମାନେ ଗୁରୁଜନମାନଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରି ଜୁହାର ହୋଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଭିକ୍ଷା କରନ୍ତି। ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ନେହ ଆଦାନପ୍ରଦାନର ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ‘ନୂଆଖାଇ ଭେଟ୍ ଘାଟ୍’ କୁହାଯାଏ।

୨. ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉତ୍ତର ସଂପର୍କିତ ବାକ୍ୟାଶକୁ ବହିରୁ ଖୋଜି ଲେଖ।

ଭାଷାର କଥା

୧. ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଲେଖାଙ୍କିତ ଶବ୍ଦ ସ୍ଥାନରେ ନୂତନ ସମାନାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ ଲେଖି ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୁଣିଥରେ ଲେଖ।

(କ) ବସୁମତୀଙ୍କ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଫସଲର ଭୋଗ କରାଯାଏ।

ଉତ୍ତର –  ଧରିତ୍ରୀଙ୍କୁ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଫସଲର ଭୋଗ କରାଯାଏ। (ବସୁମତୀ = ଧରିତ୍ରୀ / ପୃଥିବୀ)

(ଖ) ଭାଦ୍ରବମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥ୍ୟରେ ବିଘ୍ନବିନାଶକଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ।

ଉତ୍ତର –  ଭାଦ୍ରବମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥ୍ୟରେ ଗଣେଶଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ। (ବିଘ୍ନବିନାଶକ = ଗଣେଶ)

(ଗ) ନବାନ୍ନଭକ୍ଷଣ ଉପଲକ୍ଷେ ସମସ୍ତେ ଘର ସଜାସଜିରେ ଲାଗିପଡ଼ନ୍ତି।

ଉତ୍ତର –  ନୂଆଖାଇ ଉପଲକ୍ଷେ ସମସ୍ତେ ଘର ସଜାସଜିରେ ଲାଗିପଡ଼ନ୍ତି। (ନବାନ୍ନଭକ୍ଷଣ = ନୂଆଖାଇ)

(ଘ) ସାନମାନେ ବଡ଼ମାନଙ୍କୁ ଜୁହାର କରି ପ୍ରସାଦ ସେବନ କରନ୍ତି।

ଉତ୍ତର –  ସାନମାନେ ବଡ଼ମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ / ନମସ୍କାର କରି ଭୋଗ ସେବନ କରନ୍ତି। (ଜୁହାର = ପ୍ରଣାମ/ନମସ୍କାର, ପ୍ରସାଦ = ଭୋଗ)

(ଙ) ନୂଆଚୁଡ଼ା, ଘିଅ, ମହୁ, ଗୋରସ, ଗୁଡ଼ ଓ କଦଳୀ ମିଶାଇ ପ୍ରସାଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ।

ଉତ୍ତର –  ନୂଆଚୁଡ଼ା, ଘିଅ, ମହୁ, କ୍ଷୀର, ଗୁଡ଼ ଓ କଦଳୀ ମିଶାଇ ପ୍ରସାଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। (ଗୋରସ = କ୍ଷୀର)

୨. ନିମ୍ନରେ ଥ‌ିବା ଉଦାହରଣକୁ ବୁଝି ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କର।

(କ) ଯେଉଁଠି ଦେଖ ଆନନ୍ଦ ହିଁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସି ହିଁ ଖୁସି।

(ଖ) ମୁଁ ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଗଲି, ଯେଉଁଠି ଦେଖ ପାଣି ହିଁ ପାଣି ଓ ବାଲି ହିଁ ବାଲି।

(ଗ) ଘରେଘରେ ଯେଉଁଠି ଦେଖ ପିଠା ପଣା, ଉତ୍ସବ ହିଁ ଉତ୍ସବ / ଆନନ୍ଦ ହିଁ ଆନନ୍ଦ।

(ଘ) ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ନେହ ହିଁ ସ୍ନେହ ଓ ପ୍ରେମ ହିଁ ପ୍ରେମ।

୩. ରେଖାଙ୍କିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ବଚନ ବଦଳାଇ ବାକ୍ୟ ପୂରଣ କର।

(କ) ‘ନୂଆଖାଇ’ରେ ଘରର ମୁଖିଆ ପୂଜା କରନ୍ତି ଏବଂ ଗାଆଁର ମୁଖିଆମାନେ ପୂଜାପାଠରେ ବସନ୍ତି। (ମୁଖିଆ -> ମୁଖିଆମାନେ)

(ଖ) ଗୁରୁଜନ ତୁମକୁ ଭଲକଥା କହିଥାନ୍ତି ଓ ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଗୁରୁଜନମାନଙ୍କ କଥା ମାନ। (ଗୁରୁଜନ -> ଗୁରୁଜନମାନଙ୍କ)

(ଗ) ନୂଆଖାଇ ପର୍ବରେ କୃଷକ ଖୁସିଥାଏ, ନୂଆ ଫସଲ ଅମଳପାଇଁ କୃଷକମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ମଜ୍ଜିଯାଆନ୍ତି। (କୃଷକ -> କୃଷକମାନେ)

(ଘ) ଗଙ୍ଗା ଗୋଟିଏ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଅଟେ। ଆମ ଦେଶରେ ଏହିପରି ଅନେକ ନଦୀ / ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ରହିଛି। (ଗୋଟିଏ ନଦୀ -> ଅନେକ ନଦୀ)

(ଙ) ସବୁ ବାଲ୍‌ଟି ପାଣିରେ ଭରିଛି, କେବଳ ଗୋଟିଏ ବାଲ୍‌ଟି ବାକି ଅଛି। (ସବୁ ବାଲ୍‌ଟି -> ଗୋଟିଏ ବାଲ୍‌ଟି)

୪. ଯେତେବେଳେ ଜଣେ କହୁଥିବା କଥାକୁ ଆମେ ଲେଖା ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶ କରୁ, ସେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଚିହ୍ନର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହାକୁ ଉଦ୍ଧୃତ ଚିହ୍ନ କୁହନ୍ତି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ମାଆ କହିଲେ, “ଆଜିଠାରୁ ଆମର ନୂଆବର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଉଅଛି।” ଏହିପରି ଆଉ ଦୁଇଟି ବକ୍ତବ୍ୟ ପାଠରୁ ଖୋଜି ଲେଖ। ଉଦ୍ଧୃତ ଚିହ୍ନ (“ ”) ଥିବା ଆଉ ଦୁଇଟି ବକ୍ତବ୍ୟ ପାଠରୁ ଖୋଜି ଲେଖ।

୧. ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀମାନେ ହସଖୁସିରେ କହନ୍ତି “ବଞ୍ଚୁଥିଲେ ଆର ବରଷେ ଦେଖା ହେର୍ମା”।

୨. ‘ଖରିଫ୍ ଓ ରବିଫସଲର ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ୁ ଏବଂ ସଂସାରରୁ ଅନ୍ନ କଷ୍ଟ ଦୂର ହେଉ’ ବୋଲି ଠାକୁରଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ।

୫. ଏହି ପାଠରୁ କିଛି ଶବ୍ଦ ଚୟନ କରି ତଳେ ଦିଆଯାଇଛି, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଅଭିଧାନ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ସଜାଡ଼ି ଲେଖ।

ଶବ୍ଦ – ଗୁରୁଜନ,କଲମ,ଖଜଣା,ଆଦିବାସୀ,ଗଣେଶ,ଫସଲ,ବସୁମତୀ,ନରନାରୀ,ଚନ୍ଦନ,ଘଡ଼ି, ଘୁମୁରା,ଲୁଗାପଟା

ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଅଭିଧାନ କ୍ରମ –

୧. ଆଦିବାସୀ (ଆ)

୨. କଲମ (କ)

୩. ଖଜଣା (ଖ)

୪. ଗଣେଶ (ଗ)

୫. ଗୁରୁଜନ (ଗୁ)

୬. ଘଡ଼ି (ଘ)

୭. ଘୁମୁରା (ଘୁ)

୮. ଚନ୍ଦନ (ଚ)

୯. ନରନାରୀ (ନ)

୧୦. ଫସଲ (ଫ)

୧୧. ବସୁମତୀ (ବ)

୧୨. ଲୁଗାପଟା (ଲ)

ପାଠରୁ ଆଗକୁ

୧. ତୁମ ଘରେ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନପାଇଁ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଇଥାଏ?

ଉତ୍ତର –  ଆମ ଘରେ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ଘରଦ୍ୱାର, ଲୁଗାପଟା ଓ ଆସବାବପତ୍ର ସଫା କରାଯାଏ। ବଜାରରୁ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ, ମିଠା ତିଆରି ପାଇଁ ନଡ଼ିଆ, ଗୁଡ଼, ଘିଅ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଲୁଗା କିଣାଯାଏ।

୨. ତୁମ ଘରେ ପର୍ବପାଳନ ସମୟରେ କିଏ କି କି କାମ କରିଥାନ୍ତି, ତା’ର ତାଲିକା କର।

ମାଆ/ଜେଜୀମାଆ – ଘର ଲିପାପୋଛା, ଝୋଟି ପକାଇବା ଏବଂ ପିଠାପଣା ଓ ଭୋଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।

ବାପା/ଜେଜେବାପା – ବଜାରରୁ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଓ ନୂଆ ଲୁଗା କିଣି ଆଣିବା, ଏବଂ ପୂଜାପାଠ କରିବା।

ଆମେ (ପିଲାମାନେ) – ଫୁଲ ତୋଳି ଆଣିବା, ଘର ସଜାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ଦୋକାନରୁ ଛୋଟମୋଟ ଜିନିଷ ଆଣିବା।

୩. ଆମ ରାଜ୍ୟର ଲୋକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି। ଯେପରି ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀରେ ଗଣେଶପୂଜା ପାଳନ ହୁଏ। ସେହିପରି ଭାଦ୍ରବମାସ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପାଳନ କରାଯାଏ। ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପର୍ବଗୁଡ଼ିକର ତିଥ୍ୟ ବା ତାରିଖର ସୂଚନା ଦେଖ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମିଶାଇବା ।

ଭାବି ଲେଖ

୧. ଏହି ପାଠରୁ ତୁମକୁ ସବୁଠୁ କ’ଣ ଭଲ ଲାଗିଲା ଓ କାହିଁକି?

ଉତ୍ତର –  ମୋତେ ଏହି ପାଠରୁ ନୂଆଖାଇ ପର୍ବର ‘ଭେଟ୍-ଘାଟ୍’ ଏବଂ ‘ନୂଆଖାଇ ଜୁହାର’ ପରମ୍ପରାଟି ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଲାଗିଲା। କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରୁ ସବୁ ମାନ-ଅଭିମାନ ଓ ରାଗ-ରୁଷା ଦୂର ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଗାଁରେ ଏକତା ଓ ଭାଇଚାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

୨. ତଳେ ଦିଆଯାଇଥ‌ିବା ଉଦାହରଣକୁ ଦେଖ୍ ପରବର୍ତୀ କ୍ରମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।

ଗହମ  – ଅଟା -> ରୁଟି, ପୁରି

• ଗହମ – ଦଲିଆ -> ହାଲୁଆ
• କ୍ଷୀର – ଛେନା -> ଛେନାପୋଡ଼, ରସଗୋଲା / (ବା ଦହି, ଘିଅ)
• ଆଖୁ – ଗୁଡ଼ / ଚିନି -> ମିଠା, ପଣା
• ଚାଉଳ – ଚୁଡ଼ା / ଚାଉଳଚୂନା -> ଆରିସା ପିଠା, ଚକୁଳି

୩. ତଳେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଶବ୍ଦ ଦିଆଯାଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ତୁମ ସାଙ୍ଗ ନିକଟକୁ ‘ନୂଆଖାଇ’ ପର୍ବ ବିଷୟରେ ଲେଖ୍ ଜଣାଅ।

ପ୍ରିୟ ସାଙ୍ଗ,

ଆଶା କରୁଛି ତୁମେ ଭଲରେ ଥିବ। ଆମେ ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଆମର ମୁଖ୍ୟ ସାମାଜିକ ପର୍ବ ‘ନୂଆଖାଇ’ ବହୁତ ଧୁମ୍‌ଧାମ୍‌ରେ ପାଳନ କଲୁ। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ କୃଷକମାନଙ୍କର ଏକ ମହାନ ପର୍ବ। ସେଦିନ ପ୍ରଥମେ ଆମର ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କ ପାଖରେ ନୂଆଚୁଡ଼ା ଓ ଫସଲ ଲାଗି କରି ନବାନ୍ନ ଭୋଗ ହେଲା। ଝିଅବୋହୂମାନେ ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧି ଘର ସଜାଇଥିଲେ ଏବଂ ଭଳିକିଭଳି ସୁଆଦିଆ ପିଠାପଣା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ପୂଜା ପରେ ଆମେ ସାନମାନେ ବଡ଼ମାନଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରି ଜୁହାର ହେଲୁ। ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସମସ୍ତେ ସାହିରେ ଏକାଠି ହୋଇ ଭେଟ୍‌ଘାଟ ହେଲୁ ଏବଂ ପିଢ଼ା ପକାଇ ବସି ଘୁମୁରାନାଚ ଉପଭୋଗ କଲୁ। ଏହି ପର୍ବରେ ଧନୀଦରିଦ୍ରର କୌଣସି ଭେଦଭାବ ନଥାଏ, ସମସ୍ତେ ଆମ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଛନ୍ତି। ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ କହିଲେ, “ବଞ୍ଚିଥିଲେ ଆର ବରଷକ ପୁଣି ଦେଖା ହେବା।” ଆର ବର୍ଷ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ଗାଁକୁ ଆସିବ।

ଇତି…

ତୁମ ସାଙ୍ଗ

ଅବିନାଶ

ପାଠାଗାରରୁ

• ସଦର ମହକୁମା – ବରଗଡ଼
• ପଡ଼ୋଶୀ ଜିଲ୍ଲା – ଝାରସୁଗୁଡ଼ା, ସମ୍ବଲପୁର, ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର, ବଲାଙ୍ଗୀର, ନୂଆପଡ଼ା ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟ।
• ଭାଷା – ସମ୍ବଲପୁରୀ / କୋଶଳୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ।
• ମୁଖ୍ୟଫସଲ – ଧାନ (ବରଗଡ଼କୁ ଓଡ଼ିଶାର ‘ଭାତ ହାଣ୍ଡି’ ବା Rice Bowl କୁହାଯାଏ)।
• ପର୍ବ – ନୂଆଖାଇ, ରଥଯାତ୍ରା।
• ନୃତ୍ୟ – ଡାଲଖାଇ, ରସରକେଲି, ଘୁମୁରା।
• ପୋଷାକ – ସମ୍ବଲପୁରୀ ବାନ୍ଧକଳା ଶାଢ଼ୀ ଏବଂ ଲୁଙ୍ଗି/ଗାମୁଛା।
• ଯାତ୍ରା – ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧନୁଯାତ୍ରା।

ପହେଳିକୁ ବୁଝ

ମଞ୍ଜୁକୁ କ୍ଷୀରବାଲା ୫ ଲିଟର କ୍ଷୀର କିପରି ଦେଲା, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କେବଳ ୪ ଲିଟର ଓ ୩ ଲିଟରର ମାପପାତ୍ର ଥିଲା?

ଉତ୍ତର –

କ୍ଷୀରବାଲା ଭାଇ ଖୁବ୍ ଚାଲାକ୍ ଥିଲେ। ସେ ଏହିପରି ମାପିଲେ –

୧. ପ୍ରଥମେ ସେ ୪ ଲିଟର ପାତ୍ରକୁ ପୂରା ଭରିଦେଲେ ଏବଂ ସେହି ୪ ଲିଟରରୁ ୩ ଲିଟର ପାତ୍ରକୁ ଢାଳି ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଏବେ ୪ ଲିଟର ପାତ୍ରରେ କେବଳ ୧ ଲିଟର କ୍ଷୀର ବଳିଲା। ସେହି ୧ ଲିଟର କ୍ଷୀରକୁ ସେ ମୋ ଗିନାରେ ଦେଇଦେଲେ।

୨. ତା’ପରେ ସେ ପୁଣି ଥରେ ୪ ଲିଟର ପାତ୍ରକୁ ପୂରା ଭରିଦେଲେ ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ସେହି ୪ ଲିଟର କ୍ଷୀରକୁ ମୋ ଗିନାରେ ଢାଳିଦେଲେ।

୩. ତେଣୁ, ଆଗରୁ ଥିଲା ୧ ଲିଟର + ଏବେ ଦେଲେ ୪ ଲିଟର = ମୋଟ ୫ ଲିଟର କ୍ଷୀର ହୋଇଗଲା!