ସାରାଂଶ
ଏହି ପାଠଟି ଏକ ପତ୍ର ଶୈଳୀରେ ଲେଖାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସମ୍ବିତ ଦାଦା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଆସାମର ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ‘କାଜିରଙ୍ଗା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ’ ଭ୍ରମଣର ନିଜସ୍ୱ ଅନୁଭୂତି ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଲେଖକ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ବଡ଼ିଭୋରରୁ ହାତୀ ପିଠିରେ ବସି ଜଙ୍ଗଲ ବୁଲିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ହରିଣ, ବଣମଇଁଷି ଓ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ଏକଶିଙ୍ଗିଆ ଗଣ୍ଡା (ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ରାଇନୋ) ଦେଖିଥିଲେ। ଗଣ୍ଡାର ମୋଟା ଚମଡ଼ାକୁ ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣିତ କବଚ ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି। କେତେକ ଲୋକ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ଆଶାରେ ଶିଙ୍ଗ ପାଇଁ ଗଣ୍ଡାମାନଙ୍କୁ ଶିକାର କରୁଛନ୍ତି, ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଗଣ୍ଡା କେବଳ ଏହି କାଜିରଙ୍ଗାରେ ହିଁ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହାଛଡ଼ା କାଜିରଙ୍ଗାରେ ଚାରି ପ୍ରକାରର ହରିଣ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲୀ ବାହା (ବାର୍ହା) ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।
ପରଦିନ ସେମାନେ ଜିପ୍ରେ ଯାଇ ଏକ ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପକ୍ଷୀ ଦେଖିଥିଲେ। ଫେରିବା ବାଟରେ ସେମାନେ ରାସ୍ତା ପାର ହେଉଥିବା ଏକ ଜଙ୍ଗଲୀ ହାତୀପଲ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ବିଶାଳକାୟ ଦନ୍ତାହାତୀ (ଦଳପତି) ସମସ୍ତ ଛୁଆ ଓ ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରାସ୍ତା ପାର କରାଉଥିଲା। ଜଙ୍ଗଲରେ ରୟାଲ୍ ବେଙ୍ଗଲ୍ ଟାଇଗର୍ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେବଳ ରାତିରେ ବାହାରୁଥିବାରୁ ଲେଖକ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିନଥିଲେ। ଶେଷରେ ଲେଖକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ବଣ୍ୟଜନ୍ତୁମାନେ ଯେପରି ମିଳିମିଶି ଭାଇଚାରାରେ ରହୁଛନ୍ତି, ମଣିଷ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଶାନ୍ତିରେ ରହିଲେ ଏ ପୃଥିବୀ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଲଟିଯିବ।
सारांश
यह पाठ एक पत्र के रूप में है, जिसमें संबित चाचा बच्चों को असम में ब्रह्मपुत्र नदी के तट पर स्थित ‘काजीरंगा राष्ट्रीय उद्यान’ की अपनी यात्रा का अनुभव बताते हैं। लेखक और उनके साथियों ने तड़के सुबह हाथी पर बैठकर जंगल की सफारी की। वहाँ उन्होंने हिरण, जंगली भैंसे और विश्व प्रसिद्ध ‘एक सींग वाले गैंडे’ (इंडियन राइनो) को देखा। गैंडे की मोटी चमड़ी की तुलना पौराणिक कवच से की गई है। कुछ लोग औषधीय गुणों के अंधविश्वास में सींग के लिए गैंडों का शिकार कर रहे हैं, जिससे उनकी संख्या लगातार घट रही है। लेकिन, भारत के आधे से अधिक गैंडे इसी काजीरंगा राष्ट्रीय उद्यान में सुरक्षित हैं। इसके अलावा यहाँ चार प्रकार के हिरण और जंगली सूअर भी पाए जाते हैं।
अगले दिन उन्होंने जीप सफारी के दौरान एक झील में सैकड़ों प्रकार के पक्षी देखे। लौटते समय उन्होंने सड़क पार करते हुए जंगली हाथियों का एक झुंड देखा, जहाँ हाथियों का नेता (दलपति) एक विशाल दंतैल हाथी था, जो सभी बच्चों और अन्य हाथियों को सुरक्षित सड़क पार करा रहा था। जंगल में रॉयल बंगाल टाइगर भी हैं, लेकिन वे केवल रात में निकलते हैं, इसलिए लेखक उन्हें नहीं देख पाए। अंत में लेखक एक सुंदर संदेश देते हैं कि जानवरों की तरह अगर इंसान भी मिलजुल कर शांति और भाईचारे से रहें, तो यह धरती स्वर्ग बन जाएगी।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
Odia Word (ଓଡ଼ିଆ ରେ) | Hindi Meaning (हिंदी में) | English Meaning |
ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ (Jatiya Udyana) | राष्ट्रीय उद्यान | National Park |
ବଡ଼ିଭୋର (Badibhora) | तड़के / बहुत सुबह | Early morning / Dawn |
ଏକଶିଙ୍ଗିଆ ଗଣ୍ଡା (Ekashingia Ganda) | एक सींग वाला गैंडा | One-horned rhinoceros |
ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ (Biswabikhyata) | विश्वविख्यात / दुनिया भर में मशहूर | World-famous |
ବିଚଳିତ (Bichalita) | विचलित / घबराना | Disturbed / Nervous |
କବଚ (Kabacha) | कवच | Armor |
ମାହୁନ୍ତ (Mahunta) | महावत (हाथी को चलाने वाला) | Mahout (Elephant rider/keeper) |
ହିଂସ୍ରକ (Hinsraka) | हिंसक / खूँखार | Violent / Ferocious |
ଦଳପତି (Dalapati) | झुंड का नेता | Leader of the herd |
ବିଶାଳକାୟ (Bishalakaya) | विशालकाय / बहुत बड़ा | Gigantic / Huge |
ଦନ୍ତାହାତୀ (Dantahati) | दंतैल हाथी (दाँतों वाला नर हाथी) | Tusker (Elephant with tusks) |
ଭାଇଚାରା (Bhaichara) | भाईचारा | Brotherhood |
ମନଛୁଆଁ (Manachhua) | मन को छूने वाला / आकर्षक | Heart-touching / Fascinating |
ଆସ କଥା ହେବା
୧. ତଳ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଧାନର ସହ ଦେଖ। ଏଥିରେ ଯେଉଁସବୁ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ନାମ କୁହ।
ଉତ୍ତର – ତଳ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ବଗ, ହାତୀ,ଏକଶିଙ୍ଗିଆ ଗଣ୍ଡା, ଚିତା, ଓଡଫିକର, ବିଲୁଆ, ହରିଣ ଓ ରୟାଲ ବେଙ୍ଗଲ ଟାଇଗର ଆଦି ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ଚିତ୍ର ଅଛି।
୨. ତୁମେ ଏହିସବୁ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ କେଉଁଠି ଦେଖିଛ?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଏହିସବୁ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କୁ ନନ୍ଦନକାନନ ଚିଡ଼ିଆଖାନା, ଟେଲିଭିଜନ୍ରେ ଏବଂ ବହିର ଚିତ୍ରରେ ଦେଖିଛି। ବଗ ଓ ବତକ ପରି ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଆମ ଗାଁ ପୋଖରୀରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଛି।
୩. ଏହି ପାଠରେ ପଶୁମାନଙ୍କ ସ୍ଵଭାବ ବିଷୟରେ କ’ଣ ସବୁ କୁହାଯାଇଛି?
ଉତ୍ତର – ଏହି ପାଠରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ପଶୁମାନେ ସାଧାରଣତଃ ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ଶାନ୍ତିରେ ଓ ଭାଇଚାରାରେ ମିଳିମିଶି ରହନ୍ତି। ମାଆ ଗଣ୍ଡା ତା’ ଛୁଆ ପାଖରେ ଥିଲେ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ହିଂସ୍ର ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରେ। ଦଳପତି ହାତୀ ସବୁଠୁ ପଛରେ ରହି ନିଜ ଦଳର ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟ ଓ ଛୁଆମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରାସ୍ତା ପାର କରାଏ, ଯାହା ତାଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱବୋଧକୁ ଦର୍ଶାଏ।
୪. ତୁମେ କେଉଁସବୁ ଜାଗାକୁ ଭ୍ରମଣରେ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ ଓ କାହିଁକି?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ନନ୍ଦନକାନନ ଭ୍ରମଣରେ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ସେଠାରେ ବାଘ, ହାତୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବିରଳ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ପରିବେଶରେ ବୁଲୁଥିବାର ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ।
ପାଠରୁ
ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପଢ଼। ପ୍ରଶ୍ନତଳେ ଚାରୋଟି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ଅଛି। ଯେଉଁଟି ଠିକ୍, ତାହା ପାର୍ଶ୍ଵରେ (/)ଚିହ୍ନ ଦିଅ। (ଗୋଟିଏରୁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ( ) ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଇପାରେ।
୧. ସମ୍ବିତଦାଦାଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ କିଏ ସନ୍ଦେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ?
(କ) ଗଣ୍ଡା
(ଗ) ହାତୀ
(ଖ) ହରିଣ ଓ ବଣମଇଁଷି
(ଘ) ବାଘ
ଉତ୍ତର – (ଖ) ହରିଣ ଓ ବଣମଇଁଷି
୨. କାଜିରଙ୍ଗା ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନରେ ରୟାଲ ବେଙ୍ଗଲଟାଇଗର୍ ଅଛନ୍ତି। ହେଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସହଜ ନୁହେଁ କାହିଁକି?
(କ) ଏମାନେ କେବେ ଦେଖାଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ।
(ଖ) ଏମାନେ ବଡ଼ ହିଂସ୍ର ଅଟନ୍ତି।
(ଗ) ଏମାନେ କେବଳ ରାତିରେ ବାହାରନ୍ତି।
(ଘ) ଏମାନେ ଆଦୌ ବାହାରକୁ ବାହାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଉତ୍ତର – (ଗ) ଏମାନେ କେବଳ ରାତିରେ ବାହାରନ୍ତି।
୩. ବିଶାଳ ହାତୀଟି କେଉଁ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖୁଥିଲା?
(କ) ଲେଖକ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀ ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହିଥିଲେ।
(ଖ) ଜିପ୍ ଠିଆହୋଇ ରହିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
(ଗ) ପୂରା ହାତୀଦଳ ରାସ୍ତା ପାରିହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
(ଘ) ସେଠାକୁ ବାଘ ନ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ଉତ୍ତର – (ଗ) ପୂରା ହାତୀଦଳ ରାସ୍ତା ପାରିହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
ଚିନ୍ତାକରି ଲେଖ
୧. ନିମ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତର ନିଜ ଖାତାରେ ଲେଖ।
(କ) ଏହି ପାଠଟି ଏକ ପତ୍ରର ନମୁନା ଅଟେ। ଏହାକୁ କିଏ, କାହିଁକି ଓ କାହାକୁ ଲେଖିଛନ୍ତି?
ଉତ୍ତର – ଏହି ପତ୍ରଟିକୁ ‘ସମ୍ବିତ୍ ଦାଦା’ ତାଙ୍କର ଆଦରର ପିଲାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି। ନିଜର ଆସାମର କାଜିରଙ୍ଗା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭ୍ରମଣର ମଜାଦାର ତଥା ରୋମାଞ୍ଚର ଅନୁଭୂତିକୁ ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ବାଣ୍ଟିବା ଏବଂ ବଣ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ଦେବା ପାଇଁ ସେ ଏହି ପତ୍ରଟି ଲେଖିଛନ୍ତି।
(ଖ) ମାଆ ଗଣ୍ଡା କେତେବେଳେ ଓ କାହିଁକି ହିଂସ୍ର ହୋଇଥାଏ?
ଉତ୍ତର – ମାଆ ଗଣ୍ଡା ଛୁଆ ସହ ଥିବାବେଳେ ହିଂସ୍ରକ ହୋଇଥାଏ। ନିଜ ଛୁଆକୁ ଅନ୍ୟ ଜୀବଜନ୍ତୁ କିମ୍ବା ମଣିଷଙ୍କଠାରୁ ବିପଦ ଆଶଙ୍କା କରି, ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସେ ହିଂସ୍ର ହୋଇଯାଏ ଓ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରେ।
(ଗ) ଭାରତୀୟ ଗଣ୍ଡାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କାହିଁକି ହ୍ରାସ ପାଉଛି?
ଉତ୍ତର – ଲୋକଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ଗଣ୍ଡାମାନଙ୍କ ଶିଙ୍ଗରେ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ରହିଛି। ତେଣୁ ଶିଙ୍ଗର ଲୋଭରେ ଶିକାରୀମାନେ ଏମାନଙ୍କୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ହତ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ବ୍ୟାପକ ଶିକାର ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଭାରତୀୟ ଗଣ୍ଡାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦିନକୁ ଦିନ ହ୍ରାସ ପାଉଛି।
(ଘ) ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ହାତୀ ବଦଳରେ ଗଣ୍ଡାକୁ କାହିଁକି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପଠାଇଥିଲେ? ମାତ୍ର ପରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ କାହିଁକି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନେଇଥିଲେ?
ଉତ୍ତର – ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ରାଇନୋଙ୍କ ଦେହର ଚମଡ଼ା ବହୁତ ମୋଟା ଓ ସତେ ଯେମିତି ସେମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ କବଚ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି ଭଳି ଲାଗେ। ଏହି ସୁରକ୍ଷା କବଚ ଯୋଗୁଁ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ହାତୀ ବଦଳରେ ଗଣ୍ଡାକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପଠାଇବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ମାତ୍ର ଗଣ୍ଡାମାନେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ କାମ କଲେ ନାହିଁ ବା ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ମାନିଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ବଣକୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ।
(ଙ) ପ୍ରଥମ ଦିନର ଭ୍ରମଣ ପରେ ମଧ୍ୟ ଲେଖକଙ୍କ ମନ କାହିଁକି ଅଧୁରା ହୋଇ ରହିଥିଲା?
ଉତ୍ତର – ପ୍ରଥମ ଦିନ ସେମାନେ କେବଳ ସକାଳେ ହାତୀ ପିଠିରେ ବସି କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ବୁଲିଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ଗଣ୍ଡା, ହରିଣ ଆଦି ଦେଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭ୍ରମଣ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା। କାଜିରଙ୍ଗାର ଆହୁରି ଅନେକ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାର ଆଗ୍ରହ ବାକି ରହିଯାଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ମନ ଅଧୁରା ରହିଥିଲା। ତେଣୁ ତା’ପରଦିନ ସେମାନେ ପୁଣି ଜିପ୍ରେ ବୁଲିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ।
୨. ପକ୍ଷୀ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଉ ତିନୋଟି ପ୍ରଶ୍ନ ତିଆରି କର।
ଉତ୍ତର –
୧. ଏହି ପକ୍ଷୀଟିର ରଙ୍ଗ କିପରି?
୨. ଏହି ପକ୍ଷୀର ଖାଦ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ କ’ଣ ହୋଇଥାଏ?
୩. ଏହି ପକ୍ଷୀଟି କିପରି ରାବିଥାଏ (ଶବ୍ଦ କରେ)?
୪. ଏହି ପକ୍ଷୀର ବିଶେଷତା କ’ଣ?
ଭାଷାର କଥା
୧. କୋଠରି ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଶବ୍ଦ ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର।
(କ) ଆଜି ଭୋର ରୁ ଆମେ ହାତୀ ଉପରେ ବସି ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିବାକୁ ଗଲୁ।
(ଖ) ଆମେ ଏକଶିଙ୍ଗିଆ ଗଣ୍ଡା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦେଖିଲୁ।
(ଗ) ଆମ ଭ୍ରମଣ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହୋଇଥିଲା।
(ଘ) ଡ୍ରାଇଭର ଆମକୁ ହ୍ରଦର ଅପର ପଟକୁ ନେଇଗଲା।
୨. (କ) ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ କର।
ଚାବି – ଫେଣା
ମହୁ – ପେନ୍ଥା
ଲୋକମାନଙ୍କର – ଭିଡ଼
ହାତୀ / ଗଣ୍ଡା – ପଲ
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ – ଶ୍ରେଣୀ
ଗଛର – ଗଣ୍ଡି
ମେଣ୍ଢା – ଦଳ
(ଖ) ଉପରେ ଯୋଗ କରିଥିବା ଶବ୍ଦକୁ ନେଇ ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର।
ଫେଣା – ମାକଡ଼ଟି ଗଛରୁ ଗୋଟିଏ ଫେଣା କଦଳୀ ଖାଇଗଲା।
ପେନ୍ଥା – ଦୋକାନରେ ଏକ ପେନ୍ଥା ଅଙ୍ଗୁର ଝୁଲୁଛି।
ପଲ – ଜଙ୍ଗଲରେ ହରିଣମାନେ ପଲ ହୋଇ ଘାସ ଚରୁଛନ୍ତି।
୩. ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ନେଇ ବାକ୍ୟଟିକୁ ଆଉଥରେ ଲେଖ।
[ସାପ୍ତାହିକ, ମୃଦୁଭାଷୀ, ଅଗ୍ରଜ, ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ଦର୍ଶନୀୟ]
(କ) କାଜିରଙ୍ଗାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାର ଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ।
ଉତ୍ତର – କାଜିରଙ୍ଗାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ଅଟେ।
(ଖ) ଆରାଧନାର କାମ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ।
ଉତ୍ତର – ଆରାଧନାର କାମ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଅଟେ।
(ଗ) ଆଶୁତୋଷକୁ ତା’ ସାଙ୍ଗମାନେ ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା ପିଲା ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଉତ୍ତର – ଆଶୁତୋଷକୁ ତା’ ସାଙ୍ଗମାନେ ମୃଦୁଭାଷୀ ପିଲା ବୋଲି କହନ୍ତି।
(ଘ) ବଅଁରପାଳରେ ସପ୍ତାହକୁ ଥରେ ହାଟ ବସେ।
ଉତ୍ତର – ବଅଁରପାଳରେ ସାପ୍ତାହିକ ହାଟ ବସେ।
(ଙ) ମୋ ବଡ଼ଭାଇ ସୈନିକ ଅଟନ୍ତି।
ଉତ୍ତର – ମୋ ଅଗ୍ରଜ ସୈନିକ ଅଟନ୍ତି।
ପାଠରୁ ଆଗକୁ
୧. ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ନାମ ନିଜ ଖାତାରେ ଲେଖ।
ପଶୁ – ସିଂହ, ଜିରାଫ, ଜେବ୍ରା, କଙ୍ଗାରୁ, ଭାଲୁ, ଗଧିଆ, ଶିଆଳ, ଚିତାବାଘ।
ପକ୍ଷୀ – ମୟୂର, ଶୁଆ, ପାରା, କୋଇଲି, ଚିଲ, ପେଚା, ଶାଗୁଣା, କାଉ।
୨. ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରରେ ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ ଅଧ୍ୟୟନ ପରେ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ।
(କ) ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର –
(i) କେଉଁ ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ ହାତୀମାନଙ୍କପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ? ଏହା କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ?
ଉତ୍ତର – ପେରିୟାର୍ ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ ହାତୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହା କେରଳ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ।
(ii) ସୁନ୍ଦରବନ ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ କାହିଁକି ପ୍ରସିଦ୍ଧ?
ଉତ୍ତର – ସୁନ୍ଦରବନ ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ରୟାଲ ବେଙ୍ଗଲ ଟାଇଗର ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
(iii) ଭାରତର ସର୍ବ ପୁରାତନ ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନର ନାମ କ’ଣ? ଏହା କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ?
ଉତ୍ତର – ଭାରତର ସର୍ବ ପୁରାତନ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ହେଉଛି ଜିମ୍ କାର୍ବେଟ୍ (କର୍କେଟ୍) ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ। ଏହା ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ।
(ଖ) ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ସହ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ମିଳନ କର।
(i) ପେରିୟାର୍ ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ -> (ii) କେରଳ
(ii) ଏକଶିଙ୍ଗିଆ ଗଣ୍ଡାପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ -> (iv) କାଜିରଙ୍ଗା ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ
(iii) ଦୁଧ୍ଵା ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ -> (i) ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ଓ ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ପ୍ରଜାତିର ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ଘର
(iv) ଓଡ଼ିଶା -> (iii) ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ
(v) କାହ୍ନା ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ -> (v) ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ
ପାଠାଗାରରୁ
ପାଠାଗାରକୁ ଯାଇ ବିଭିନ୍ନ ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନ ଓ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ବହି ଖୋଜି ବାହାର କର l ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼। ସାଙ୍ଗମାନେ ମିଶି ବହିରୁ ମିଳିଥିବା ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କନ କରି ସେମାନଙ୍କ ସଂପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ନିଜ ଶ୍ରେଣୀ କୋଠରିରେ ସଜାଅ। ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହବେଳେ ନିମ୍ନଲିଖତ ବିଷୟ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅ I
(କ) ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର – ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ରାକୃତିକ ସ୍ଥାନ (ଜଙ୍ଗଲ ବା ଜଳାଶୟ), ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ଦେଶୀ ଓ ବିଦେଶୀ ପକ୍ଷୀମାନେ ବିନା ଭୟରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ବଂଶବିସ୍ତାର କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ପକ୍ଷୀ ଶିକାର କରିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନା ହୋଇଥାଏ।
(ଖ) ଏହା ସ୍ଥାପନ କରିବାର କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଲା?
ଉତ୍ତର – ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଶିକାରୀମାନଙ୍କ ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଦିନକୁ ଦିନ କମିଯାଉଥିବା ଓ ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜାତିଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶର ଭାରସାମ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ସ୍ଥାପନର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଲା।
(ଗ) ଭାରତରେ ମୋଟ କେତୋଟି ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଅଛି?
ଉତ୍ତର – ଭାରତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୭୨ ରୁ ଅଧିକ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ରହିଛି।
(ଘ) ଭାରତରେ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ ପକ୍ଷୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ବା ଅଭୟାରଣ୍ୟର ନାମ ଲେଖ।
ଉତ୍ତର – ଭାରତର କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ହେଲା –
କେଓଲାଦେଓ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ବା ଭରତପୁର ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ (ରାଜସ୍ଥାନ)
ଚିଲିକା ନଳବଣ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ (ଓଡ଼ିଶା)
ସଲିମ୍ ଅଲ୍ଲୀ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ (ଗୋଆ)
କୁମାରକୋମ୍ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ (କେରଳ)
(ଙ) ଏହି ଜାତୀୟଉଦ୍ୟାନରେ କେଉଁ କେଉଁ ପକ୍ଷୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି?
ଉତ୍ତର – ଏହି ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ଦେଶୀ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସହ ସୁଦୂର ସାଇବେରିଆ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୀତଳ ଦେଶରୁ ଆସୁଥିବା ପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଇବେରିଆନ୍ କ୍ରେନ୍ (ସାରସ), ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ (ମରାଳ), ପେଲିକାନ୍, କର୍ମୋରାଣ୍ଟ (ପାଣିକୁଆ), ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବଗ, ହଂସ, ଏବଂ ଶୁଆ ଆଦି ପ୍ରଧାନ ଅଟନ୍ତି। (ଏ ସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପାଇବାପାଇଁ ଶିକ୍ଷକ, ଅଭିଭାବକ, ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସର ସହାୟତା ନେଇପାର)