ଓଡ଼ିଆ ନୂଆବର୍ଷ
ବର୍ଷକ ଛଅ ଋତୁ ଓ ବାରମାସ । ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ନୂଆ ବର୍ଷ, ବୈଶାଖ ମାସ ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହି ଦିନକୁ ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ବା ପଣାସଂକ୍ରାନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହିଦିନ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକମାନେ ତୁଳସୀ ଚଉରା ଉପରେ ଜାମୁ ଡାଳ ଦେଇ ମାଟିର ଠେକି ବାନ୍ଧନ୍ତି । ସେହି ଠେକିରେ ଗୋଟିଏ ମାସଯାଏ ପାଣି ଦିଅନ୍ତି । ଘରେ ଘରେ ଲୋକମାନେ ଚାଉଳ, ଗହମ, ବାଦାମ, ବୁଟ ଓ ଯଅରେ ତିଆରି ଛତୁଆ କରନ୍ତି । ପ୍ରସ୍ତୁତ ଛତୁଆରେ ଗୁଡ଼ ନଡ଼ିଆ ଓ କଦଳୀ ମିଶାଇ ଠାକୁରଙ୍କ ପାଖରେ ଭୋଗ ଲଗାଇଥାନ୍ତି । ଘରେ ଓ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକରେ ସେଦିନ ବେଲପଣା ହୁଏ । ବେଲପଣା ପିଇବାକୁ ସମସ୍ତେ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ।
ବୈଶାଖ ମାସରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦଣ୍ଡପୂଜା କରାଯାଏ । ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ପ୍ରତୀକ ହେଉଛି ଏହି ଦଣ୍ଡ । ପଣାସଂକ୍ରାନ୍ତି ଠାରୁ ଦଣ୍ଡନାଟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଆମ ରାଜ୍ୟର ନୟାଗଡ଼, ଗଞ୍ଜାମ, ଢେଙ୍କାନାଳ, ଅନୁଗୁଳ, ବୌଦ ଓ ବଲାଙ୍ଗୀର ଆଦି ଜିଲ୍ଲାରେ ଦଣ୍ଡନାଟ ଦଳମାନେ ଅଭିନୟ ଦେଖାଇଥାନ୍ତି । ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରତ ମନାସିଥୁବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ପାଟୁଆ କୁହାଯାଏ । ପାଟୁଆମାନେ ଖାଲିପାଦରେ ଖରାରେ ଚାଲନ୍ତି । ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର କୁଞ୍ଚ ହୋଇଥବା ଶାଢ଼ୀ ପିନ୍ଧି ଥାଆନ୍ତି । ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଠାକୁରାଣୀ ଘଟ ମୁଣ୍ଡେଇଥାନ୍ତି ଓ ହାତ ଛାଡ଼ି ନାଚ କରନ୍ତି । ତଳେ ଗଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ଘଟଟି ମୋଟେ ପଡ଼େ ନାହିଁ । ଯେଉଁ ପାଟୁଆମାନେ କଣ୍ଟା ଉପରେ ଗଡ଼ନ୍ତି ଓ ନାଚନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟପାଟୁଆ କୁହାଯାଏ।
ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ବାରିପଦାଠାରେ ଉଡ଼ା ପାଟୁଆ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ଖମ୍ବ ପୋତାଯାଇଥାଏ ଓ ତା’ ଅଗରେ ଗୋଟିଏ ଦଣ୍ଡ ରହିଥାଏ । ସେହି ଦଣ୍ଡଠାରୁ ତଳକୁ ଝୁଲି ଗୋଲାକାରରେ ଖମ୍ବ ଚାରିପାଖରୁ ଉଡ଼ିବାପରି ଗତି କରନ୍ତି ‘ଉଡ଼ାପାଟୁଆ’ । ଏହିପରି ବିଭିନ୍ନପ୍ରକାର ପାଟୁଆମାନଙ୍କ ଯାତ୍ରା ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପାଟୁଆ ଯାତ୍ରା କୁହାଯାଏ । ବାରିପଦାର ଛଉନୃତ୍ୟ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ନୃତ୍ୟ ଦେଖୁବା ପାଇଁ ଦେଶ ବିଦେଶରୁ ଅନେକ ଲୋକ ଆସିଥାନ୍ତି ।
ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ଦେବୀପୀଠରେ ଝାମୁଯାତ୍ରା ହୁଏ। ବଡ଼ମ୍ବାର ଭଟ୍ଟାରିକା, ବାଙ୍କିର ଚର୍ଚ୍ଚିକା, ଆଠଗଡ଼ର ମାଳବିହାରପୁର, ଜଗତସିଂହପୁରର ଶାରଳା ଓ କାକଟପୁରର ମଙ୍ଗଳା ମନ୍ଦିର ଆଦି ବହୁ ସ୍ଥାନରେ ଝାମୁଯାତ୍ରା ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଭକ୍ତମାନେ ରଡ଼ ନିଆଁ ଉପରେ ଚାଲିଥାଆନ୍ତି।
ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଓଡ଼ିଆଲୋକମାନେ ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । ସମସ୍ତେ ନିଜ ବନ୍ଧୁ ଓ ପରିଚିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ବବବର୍ଷର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଥାନ୍ତି । ସେହିଦିନ ଠାରୁ ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ନୂଆ ପାଞ୍ଜି ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ବଡ଼ଠାକୁରଙ୍କ ନୀତିକାନ୍ତି କରାଯାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଲୋକମାନେ ଏହି ପାଞ୍ଜିକୁ ଦେଖି ଗୃହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ପୂଜାପର୍ବ, ବିବାହ ଓ ବ୍ରତ ପରି ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଆନ୍ତି ।
ସାରାଂଶ : ଓଡ଼ିଆ ନୂଆବର୍ଷ (ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି)
ଏହି ପାଠଟି ଓଡ଼ିଶାର ନବବର୍ଷ ଅର୍ଥାତ୍ ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ବା ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ। ବୈଶାଖ ମାସର ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନଠାରୁ ଓଡ଼ିଆ ନୂଆବର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ଦିନ ପ୍ରତି ଘରେ ତୁଳସୀ ଚଉରା ଉପରେ ଜାମୁ ଡାଳ ଦେଇ ମାଟିର ଛାମୁଡ଼ିଆ ବା ଠେକି ବନ୍ଧାଯାଏ ଓ ଗୋଟିଏ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଥିରେ ପାଣି ଦିଆଯାଏ। ଘରେ ଘରେ ଛତୁଆ (ଗହମ, ଚାଉଳ, ବୁଟ ଆଦି ମିଶ୍ରିତ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ ଏବଂ ମନ୍ଦିର ତଥା ଘରେ ବେଲପଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ପିଆଯାଏ।
ଏହି ଦିନରୁ ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରେ ଦଣ୍ଡନାଟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯାହା ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପାଟୁଆ କୁହାଯାଏ। ପାଟୁଆମାନେ ନାଲି, କଳା ଇତ୍ୟାଦି ରଙ୍ଗର କୁଞ୍ଚ ଶାଢ଼ୀ ପିନ୍ଧି ଖାଲି ପାଦରେ ଖରାରେ ଚାଲନ୍ତି ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଘଟ ରଖି ନାଚନ୍ତି। କଣ୍ଟା ଉପରେ ନାଚୁଥିବା ପାଟୁଆଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟପାଟୁଆ ଓ ଖମ୍ବରୁ ଝୁଲି ନାଚୁଥିବା ପାଟୁଆଙ୍କୁ ଉଡ଼ାପାଟୁଆ (ମୟୂରଭଞ୍ଜ) କୁହାଯାଏ। ମୟୂରଭଞ୍ଜର ଛଉ ନୃତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟରେ ହୁଏ ଯାହା ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଭଟ୍ଟାରିକା, ଚର୍ଚ୍ଚିକା, ମଙ୍ଗଳା, ଶାରଳା ଆଦି ଦେବୀପୀଠଗୁଡ଼ିକରେ ଝାମୁଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଭକ୍ତମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଚାଲନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ଲୋକେ ପରସ୍ପରକୁ ନୂଆବର୍ଷର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାନ୍ତି। ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ନୂଆ ପାଞ୍ଜିର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ଏହି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ସାରା ବର୍ଷର ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ।
सारांश : ओड़िया नव वर्ष (पणा संक्रांति)
यह पाठ ओडिशा के नव वर्ष, जिसे पणा संक्रांति या महाविषुव संक्रांति कहा जाता है, पर आधारित है। ओड़िया नव वर्ष वैशाख महीने की पणा संक्रांति के दिन से शुरू होता है। इस दिन हर घर में तुलसी के पौधे (चौरा) के ऊपर जामुन की डाली रखकर मिट्टी का एक छोटा घड़ा (ठेकी) बाँधा जाता है, जिससे पूरे महीने थोड़ा-थोड़ा पानी टपकता रहता है। लोग घरों में ‘छतुआ’ (चावल, गेहूँ, चना आदि का मिश्रण) बनाते हैं और उसमें गुड़, नारियल, केला मिलाकर भगवान को भोग लगाते हैं। इस दिन घरों और मंदिरों में ‘बेल पणा’ (बेल का शर्बत) बनाया और पिया जाता है।
इस दिन से कई जिलों में दंडनाट (एक प्रकार का लोक नृत्य और अनुष्ठान) शुरू होता है, जो शिव और पार्वती का प्रतीक है। जो भक्त व्रत रखते हैं, उन्हें ‘पाटुआ’ कहा जाता है। पाटुआ रंग-बिरंगी साड़ियाँ पहनकर कड़ी धूप में नंगे पैर चलते हैं और सिर पर घट (कलश) रखकर बिना हाथ लगाए नाचते हैं। जो पाटुआ काँटों पर नाचते हैं, उन्हें ‘घंटपाटुआ’ कहा जाता है और जो खंभे से लटक कर नाचते हैं, उन्हें मयूरभंज में ‘उड़ापाटुआ’ कहा जाता है। मयूरभंज का छऊ नृत्य भी विश्व प्रसिद्ध है जो इसी समय होता है।
इसके अलावा, कई देवी मंदिरों (जैसे भटारिका, चर्चिका, मंगला, शारला) में ‘झामु यात्रा’ होती है, जिसमें भक्त नंगे पैर दहकते अंगारों (आग) पर चलते हैं। इस दिन लोग एक-दूसरे को नव वर्ष की शुभकामनाएँ देते हैं। इसी दिन से पुरी के श्री जगन्नाथ मंदिर में नए ‘पंचांग’ (पांजी) का प्रचलन शुरू होता है, और इसी पंचांग के अनुसार साल भर के सभी शुभ कार्य, जैसे – विवाह, पूजा, गृह प्रवेश किए जाते हैं।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
Odia Word | Meaning in Odia | Meaning in Hindi | Meaning in English |
ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି (Pana Sankranti) | ଓଡ଼ିଆ ନବବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ଦିନ | ओड़िया नव वर्ष / महाविषुव संक्रांति | Odia New Year / Maha Vishuba Sankranti |
ତୁଳସୀ ଚଉରା (Tulasi Chaura) | ଯେଉଁଠି ତୁଳସୀ ଗଛ ଲଗାଯାଇ ପୂଜା କରାଯାଏ | तुलसी का चौरा (जहाँ तुलसी का पौधा होता है) | Sacred Tulsi (Basil) pedestal |
ଠେକି (Theki) | ଛୋଟ ମାଟି ପାତ୍ର | छोटा मिट्टी का बर्तन / घड़ा | Small earthen pot |
ଛତୁଆ (Chhatua) | ଭଜା ଶସ୍ୟରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଗୁଣ୍ଡ ଖାଦ୍ୟ | सत्तू | Sattu (Roasted grain powder) |
ବେଲପଣା (Belapana) | ବେଲ ଫଳରୁ ତିଆରି ସର୍ବତ୍ | बेल का शर्बत | Wood apple juice/drink |
ବ୍ରତ ମନାସିଥିବା (Brata manasithiba) | ଉପବାସ ରଖିବା ବା ମାନସିକ କରିଥିବା | व्रत या मन्नत रखने वाले | Those who have taken a vow/fast |
ପାଟୁଆ (Patua) | ଦଣ୍ଡନାଟ କରୁଥିବା ଭକ୍ତ | दंडनाट करने वाले भक्त | Devotees performing Danda Nata |
କୁଞ୍ଚ (Kuncha) | ଲୁଗାର ଭାଙ୍ଗ | कपड़ों की चुन्नट / प्लीट्स | Pleats (of a cloth) |
ଘଟ (Ghata) | ପୂଜା କଳସ / ପାତ୍ର | पूजा का कलश | Sacred pot / Pitcher |
ରଡ଼ ନିଆଁ (Rada Nian) | ଜଳୁଥିବା ତତଲା ଅଙ୍ଗାର | दहकते अंगारे / जलती हुई आग | Glowing embers / Blazing fire |
ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସରେ (Ananda Ullasare) | ଖୁସି ଓ ମଜାରେ | हर्षोल्लास के साथ / खुशी से | With great joy and enthusiasm |
ପାଞ୍ଜି (Panji) | ପଞ୍ଜିକା / ଯେଉଁଥିରେ ତିଥି ବାର ଥାଏ | पंचांग | Almanac / Calendar |
ନୀତିକାନ୍ତି (Nitikanti) | ମନ୍ଦିରର ଦୈନନ୍ଦିନ ପୂଜା ବିଧି | दैनिक पूजा और रीति-रिवाज | Daily rituals and practices |
ଆସ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବା
୧. ତୁମ ଘରେ କେଉଁ ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଉତ୍ତର – ଆମ ଘରେ ରଜ, ଦଶହରା, ଦୀପାବଳି, ହୋଲି, ରଥଯାତ୍ରା, ଗଣେଶ ପୂଜା ଓ ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା ପାଳନ କରାଯାଏ।
୨. ତୁମର ପ୍ରିୟ ପର୍ବଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ପାଳନ କର?
ଉତ୍ତର – ମୋର ପ୍ରିୟ ପର୍ବ ହେଲା ‘ରଜ’। ରଜ ଦିନ ମୁଁ ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧେ, ବୋଉ ତିଆରି କରିଥିବା ପିଠାପଣା ଖାଏ ଏବଂ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଦୋଳି ଖେଳେ।
୩. ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁ ଆଗମନରେ କେଉଁ ସବୁ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଉତ୍ତର – ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁ ଆଗମନରେ ଓଡ଼ିଆ ନୂଆବର୍ଷ (ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି), ଦଣ୍ଡନାଟ (ଦଣ୍ଡ ଯାତ୍ରା), ଝାମୁ ଯାତ୍ରା ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଆଲୋଚନା କର ଓ ଲେଖ
୧. ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ କ’ଣ ସବୁ କରାଯାଏ?
ଉତ୍ତର – ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ତୁଳସୀ ଚଉରା ଉପରେ ଛାମୁଡ଼ିଆ କରି ମାଟିର ଠେକି ବନ୍ଧାଯାଏ ଓ ସେଥିରୁ ପାଣି ଦିଆଯାଏ। ଘରେ ଛତୁଆ ଓ ବେଲପଣା ତିଆରି କରି ଠାକୁରଙ୍କୁ ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ମିଶି ବେଲପଣା ପିଅନ୍ତି।
୨. ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଯେପରି ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ନୂଆବର୍ଷ, ସେହିପରି ଅହମୀୟାମାନଙ୍କର ନୂଆବର୍ଷ କେବେ ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଉତ୍ତର – ଅହମୀୟାମାନଙ୍କର (ଆସାମର) ନୂଆବର୍ଷକୁ ‘ବିହୁ’ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସରେ (ବୈଶାଖ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ) ପାଳନ କରାଯାଏ।
୩. ଓଡ଼ିଆମାନେ ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ କ’ଣ ସବୁ କରିଥାଆନ୍ତି?
ଉତ୍ତର – ଓଡ଼ିଆମାନେ ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଗୃହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ପୂଜାପର୍ବ, ବିବାହ ଓ ବ୍ରତ ପରି ସବୁ ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଆନ୍ତି। ମନ୍ଦିରରେ ଠାକୁରଙ୍କ ନୀତିକାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ହୁଏ।
୪. ବୈଶାଖ ମାସରେ ଆଉ କେଉଁସବୁ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଉତ୍ତର – ବୈଶାଖ ମାସରେ ଦଣ୍ଡପୂଜା (ଦଣ୍ଡନାଟ), ଉଡ଼ା ପାଟୁଆ ଯାତ୍ରା, ଝାମୁଯାତ୍ରା ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ଆଦି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ।
୫. ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ତୁମେ କେଉଁ ଫଳସବୁ ଖାଇବାକୁ ଭଲପାଅ?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ଆମ୍ବ, ତରଭୁଜ, ତାଳସଜ, ସପୁରୀ, ଲିଚୁ ଓ କାକୁଡ଼ି ଖାଇବାକୁ ଭଲପାଏ।
ଭାଷାର କଥା
୧. ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ବିରାମ ଦେଇ ଆଉ ଥରେ ଲେଖ।
ଦିଲୁ ଓ ମୀନା ହାଟରୁ ସେଓ ଅଙ୍ଗୁର ନାସ୍ତି ଓ ଡାଳିମ୍ବ କିଣିଲେ ମୀନା ଦିଲୁକୁ ପଚାରିଲା ଆଉ କ’ଣ କିଣିବା ଦିଲୁ ମନାକଲା ଦୁହେଁ ଘରକୁ ଫେରିଲେ
ଦିଲୁ ଓ ମୀନା ହାଟରୁ ସେଓ, ଅଙ୍ଗୁର, ନାସ୍ପାତି ଓ ଡାଳିମ୍ବ କିଣିଲେ। ମୀନା ଦିଲୁକୁ ପଚାରିଲା, “ଆଉ କ’ଣ କିଣିବା?” ଦିଲୁ ମନାକଲା। ଦୁହେଁ ଘରକୁ ଫେରିଲେ।
୨. ତୁମ ଅଞ୍ଚଳରେ କେଉଁସବୁ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ପାଳିତ ହୁଏ ଲେଖ।
କାଳୀପୂଜା
ଦଶହରା (ଦୁର୍ଗାପୂଜା)
ରଥଯାତ୍ରା
ରଜ ପର୍ବ
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି
କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା
୩. ପର୍ବପର୍ବାଣି ଦିନ ତୁମ ଘରେ କ’ଣ ସବୁ ହୁଏ, ଲେଖ।
ଘରଦ୍ଵାର ସଫା ହୁଏ।
ପିଠାପଣା ତିଆରି ହୁଏ।
ସମସ୍ତେ ନୂଆ ଲୁଗା ପିନ୍ଧନ୍ତି।
ଠାକୁରଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ ଓ ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ।
୪. ଆମର ଛୁଟିଦିନ (ସାରଣୀ ପୂରଣ କର)
ଛୁଟିଦିନ | କେବେଠାରୁ କେବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | ଦିନ ସଂଖ୍ୟା |
ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁ ଛୁଟି (ଖରାଛୁଟି) | ମେ ୬ ତାରିଖରୁ – ଜୁନ୍ ୧୮ ତାରିଖ | ପ୍ରାୟ ୪୫ ଦିନ |
ଶରତଋତୁ ଛୁଟି (ଦଶହରା) | ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ରୁ – ଅକ୍ଟୋବର ୨୯ | ପ୍ରାୟ ୧୦ ଦିନ |
ଶୀତଋତୁ ଛୁଟି (ବଡ଼ଦିନ) | ଡିସେମ୍ବର ୨୫ ରୁ – ଜାନୁଆରୀ ୧ | ପ୍ରାୟ ୮ ଦିନ |
୫. ପର୍ବରେ କେଉଁ ଠାକୁର/ଠାକୁରାଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା କର ଲେଖ।
ଗଣେଶ ପୂଜା – ପ୍ରଭୁ ଗଣେଶଙ୍କୁ
ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା – ମା’ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ
ଦଶହରା – ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ
ଦୀପାବଳି – ମା’ କାଳୀ ଏବଂ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ
ରଥଯାତ୍ରା – ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଏବଂ ମାଆ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ
କଳ୍ପନା କର
ମହୁମାଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାମୁଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା –
ମହୁମାଛି – ସୁପ୍ରଭାତ ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ଭଉଣୀ! ଆଜି ତୁମେ କେତେ ସୁନ୍ଦର ଦିଶୁଛ! ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାମୁଙ୍କ ଖରା ପାଇ ତୁମ ମୁହଁ ଖିଲିଖିଲି ହସୁଛି। ମୁଁ ଟିକେ ମଧୁ ପିଇବି କି?
ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ – ଆସ ଭାଇ ଆସ! ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାମୁ ଆସିଲେ ମୋର ଜୀବନ ଆସେ। ତୁମେ ଖୁସିରେ ମୋ ପାଖରୁ ମଧୁ ନେଇପାରିବ।
ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାମୁ – ହସ ହସ ମୋ ଝିଅ, ହସ! ମୁଁ ମୋର ଆଲୋକ ଓ ଗରମ ଦେଲେ ତୁମେ ଫୁଟିବ ଆଉ ଏ ମହୁମାଛି ପେଟ ପୂରାଇ ମହୁ ନେଇପାରିବ।
ଆସ, ଜାଣିବା
ବୈଶାଖ ମାସରେ କେଉଁ କେଉଁ ଫୁଲ ଫୁଟେ ତଳ ସାରଣୀରେ ଲେଖ।
୧. ଚମ୍ପା
୨. ମଲ୍ଲୀ
୩. କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ା
୪. ଗୋଲାପ (ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳୀନ)
୫. କନିଅର
୬. ଟଗର

