ହକି ଖେଳ ଆମ ଭାରି ବଢ଼ିଆ
ଓଡ଼ିଶା ରାଇଜେ ଆମେ ଓଡ଼ିଆ
ରାଇଜ ଆମର ଭାରି ବଢ଼ିଆ
ମିଳିମିଶି ଆମେ ସଭିଏଁ ରହୁରେ
ବିପଦେ ଆପଦେ ଯୋଡ଼ି ଯୋଡ଼ିଆ ॥
ହକି ଅଟେ ଆମ ଜାତୀୟ ଖେଳ
ଖେଳୁ ଖେଳୁ ଜଣା ପଡ଼େନା ବେଳ
ଓଡ଼ିଶା ଆମର ଏଇ ଖେଳ ପାଇଁ
ସାରା ଜଗତକୁ କରଇ ମେଳ ॥
ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ରାଉରକେଲା
ବିଶ୍ୱକପ୍ ହକି ଖେଳ ତ ହେଲା
ଏଇ ସଫଳତା ପାଇଁକି ଓଡ଼ିଶା
ସାରା ଦୁନିଆରେ ପ୍ରଶଂସା ନେଲା ॥
ହକିରେ ଆଗୁଆ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼
ଏ ଜିଲ୍ଲା ଦେଇଛି ଖେଳାଳି ବଡ଼
ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ଦଳ
ଦେଶବିଦେଶରେ ଜିତନ୍ତି ଗଡ଼ ॥
ଆମ ଓଡ଼ିଶାକୁ କିଏ ନ ଜାଣେ
ହକିପ୍ରେମୀଙ୍କର ମନକୁ ଟାଣେ
ଖୋଜି ଖୋଜି ନୂଆ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ
ରାଇଜ ଆମର ଆଗକୁ ଆଣେ ॥
ଆମ ଦଳ ଖେଳେ ଜିତୁ ବା ହାରୁ
ହାରିଗଲେ କେବେ ଦୁଃଖ ନ କରୁ
ହାରିବା ଶିଖାଏ ଜିତିବା କଳା
ଏଇ କଥା ଆମେ ମନରେ ଭରୁ ॥
ପିଲା ଆମେ ପାଠ ପଢୁଛୁ ଏବେ
ସ୍କୁଲ୍ ଛୁଟି ଆମ ହୁଅଇ ଯେବେ
ବଙ୍କୁଲିବାଡ଼ିରେ ବଲ୍କୁ ମାରି
କରୁ ପଡ଼ିଆରେ ଅଭ୍ୟାସ ସେବେ ॥
ସାରାଂଶ
ଏହି କବିତାଟି ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଆମର ଜାତୀୟ ଖେଳ ‘ହକି’ ଉପରେ ଆଧାରିତ। କବିଙ୍କ ମତରେ ଓଡ଼ିଆମାନେ ଭାରି ବଢ଼ିଆ, ସେମାନେ ମିଳିମିଶି ରହନ୍ତି ଓ ବିପଦ ସମୟରେ ଏକାଠି ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି। ହକି ଆମର ଜାତୀୟ ଖେଳ ଏବଂ ଏହି ଖେଳ ଖେଳିଲେ ସମୟ କେମିତି ବିତିଯାଏ ଜଣାପଡ଼େନାହିଁ। ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏବଂ ରାଉରକେଲାରେ ହକି ବିଶ୍ୱକପ୍ ଆୟୋଜନ କରି ଓଡ଼ିଶା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ନିଜର ନାଁ କମେଇଛି ଓ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଛି। ହକି ଖେଳରେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଅଛି ଏବଂ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଖେଳାଳି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଓଡ଼ିଶା ସବୁବେଳେ ନୂଆ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ ଖୋଜି ଆଗକୁ ଆଣିଥାଏ।
ଖେଳରେ ଆମ ଦଳ ହାରିଗଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଦୁଃଖ କରୁନାହୁଁ, କାରଣ ହାରିବା ହିଁ ଜିତିବାର କଳା ଶିଖାଇଥାଏ। ଶେଷରେ ଛୋଟ ପିଲାମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏବେ ସେମାନେ ପାଠ ପଢ଼ୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସ୍କୁଲ ଛୁଟି ହେଲେ ସେମାନେ ପଡ଼ିଆକୁ ଯାଇ ବଙ୍କୁଲି ବାଡ଼ି (ହକି ଷ୍ଟିକ୍) ରେ ବଲ୍କୁ ମାରି ହକି ଖେଳର ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି।
सारांश
यह कविता हमारे राज्य ओड़िशा और हमारे राष्ट्रीय खेल ‘हॉकी’ पर आधारित है। कवि के अनुसार ओड़िया लोग बहुत अच्छे होते हैं, वे मिलजुल कर रहते हैं और मुसीबत के समय एक-दूसरे का साथ देते हैं। हॉकी हमारा राष्ट्रीय खेल है और इसे खेलते समय समय का पता ही नहीं चलता। भुवनेश्वर और राउरकेला में हॉकी विश्व कप का सफल आयोजन करके ओड़िशा ने पूरी दुनिया में तारीफें बटोरी हैं। हॉकी के मामले में सुंदरगढ़ जिला सबसे आगे है, जिसने कई महान खिलाड़ी दिए हैं। ओडिशा हमेशा नए खिलाड़ियों को खोजकर उन्हें आगे लाता है।
खेल में हमारी टीम के हारने पर भी हम दुखी नहीं होते, क्योंकि हारना ही हमें जीतने की कला सिखाता है। अंत में छोटे बच्चे कहते हैं कि वे अभी पढ़ाई कर रहे हैं, लेकिन जब भी स्कूल की छुट्टी होती है, तो वे मैदान में जाकर मुड़ी हुई छड़ी (हॉकी स्टिक) से गेंद को मारकर हॉकी खेलने का अभ्यास करते हैं।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
Odia Word | Meaning in Odia | Meaning in Hindi | Meaning in English |
ରାଇଜ (Raija) | ରାଜ୍ୟ | राज्य / प्रदेश | State |
ସଭିଏଁ (Sabhien) | ସମସ୍ତେ | सभी लोग | Everyone / All |
ଆପଦେ (Apade) | ବିପଦରେ ବା ଅସୁବିଧାରେ | विपत्ति या संकट में | In danger / In trouble |
ଯୋଡ଼ି ଯୋଡ଼ିଆ (Jodi jodia) | ଏକାଠି ବା ମିଳିମିଶି | एक साथ / जुड़कर | United / Together |
ଜାତୀୟ (Jatiya) | ଦେଶର / ରାଷ୍ଟ୍ରର | राष्ट्रीय | National |
ମେଳ (Mela) | ଏକାଠି କରିବା ବା ମିଳନ | मिलन / इकट्ठा करना | Gathering / Uniting |
ସଫଳତା (Saphalata) | କୃତକାର୍ଯ୍ୟତା | सफलता | Success |
ଗଡ଼ (Gada) | ଦୁର୍ଗ ବା ବିଜୟ ହାସଲ କରିବା | किला / जीत हासिल करना | Fort / Victory |
ହକିପ୍ରେମୀ (Hokipremi) | ଯେଉଁମାନେ ହକିକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି | हॉकी से प्यार करने वाले | Hockey lovers |
ଅଭ୍ୟାସ (Abhyasa) | ସାଧନା / ପ୍ରାକ୍ଟିସ୍ | अभ्यास / रियाज़ | Practice |
ବଙ୍କୁଲିବାଡ଼ି (Bankulibadi) | ବଙ୍କା ବାଡ଼ି (ହକି ଷ୍ଟିକ୍) | मुड़ी हुई छड़ी (हॉकी स्टिक) | Curved stick (Hockey stick) |
ଆସ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବା
୧. ତୁମେ କେଉଁ ସବୁ ଖେଳ ଖେଳିଥାଅ?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଲୁଚକାଳି, ଦୌଡ଼, କବାଡ଼ି, କ୍ରିକେଟ୍ ଏବଂ ଲୁଡୁ ଖେଳିଥାଏ।
୨. କେତେ ଜଣ ହକି ଖେଳାଳିଙ୍କ ନାମ କୁହ।
ଉତ୍ତର – ଦିଲୀପ ତୀର୍କୀ, ପ୍ରବୋଧ ତୀର୍କୀ, ଇଗ୍ନେସ୍ ତିର୍କୀ, ଅମିତ ରୋହିଦାସ ଏବଂ ସୁନୀତା ଲାକ୍ରା। ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହକି ଖେଳାଳି ଅଛନ୍ତି।
୩. ହକି ଖେଳରେ ଯେପରି ବଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେହିପରି ଆଉ କେଉଁ ଖେଳରେ ‘ବଲ୍’ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ?
ଉତ୍ତର – କ୍ରିକେଟ୍, ଫୁଟବଲ୍, ଭଲିବଲ୍ ଏବଂ ଟେବୁଲ୍ ଟେନିସ୍ ଖେଳରେ ମଧ୍ୟ ବଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
୪. କେଉଁ ଖେଳ ପାଇଁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଖେଳାଳି ଦରକାର ହୁଅନ୍ତି?
ଉତ୍ତର – ଫୁଟବଲ୍, କ୍ରିକେଟ୍ ଏବଂ ହକି ପରି ଦଳଗତ ଖେଳ ପାଇଁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଖେଳାଳି ଦରକାର ହୁଅନ୍ତି।
ଚିନ୍ତା କର ଓ ଲେଖ
୧. ଖେଳରେ ଏକତା ହିଁ ବଳ କୁହାଯାଏ, କାହିଁକି?
ଉତ୍ତର – ଖେଳରେ ଯଦି ଦଳର ସବୁ ଖେଳାଳି ମିଳିମିଶି ନ ଖେଳିବେ, ତେବେ ଦଳ ଜିତିପାରିବ ନାହିଁ। ଏକାଠି ମିଶି ଖେଳିଲେ ସହଜରେ ବିଜୟ ମିଳେ, ତେଣୁ ଖେଳରେ ‘ଏକତା ହିଁ ବଳ’ କୁହାଯାଏ।
୨. ହକି ଖେଳ ପାଇଁ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସୁନାମ କାହିଁକି ରହିଛି?
ଉତ୍ତର – ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ଆମ ଦେଶକୁ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଏବଂ ଦକ୍ଷ ହକି ଖେଳାଳି ଦେଇଛି, ସେଥିପାଇଁ ହକି ଖେଳ ପାଇଁ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସୁନାମ ରହିଛି।
୩. ତୁମେ ଖେଳରେ ହାରିଗଲେ କ’ଣ କରିବ?
ଉତ୍ତର – ଖେଳରେ ହାରିଗଲେ ମୁଁ ଦୁଃଖ କରିବି ନାହିଁ ବା କାନ୍ଦିବି ନାହିଁ। ବରଂ ନିଜର ଭୁଲ୍ ସୁଧାରି ଆଗକୁ କେମିତି ଭଲ ଖେଳିବି, ସେଥିପାଇଁ ଅଧିକ ଅଭ୍ୟାସ କରିବି।
୪. ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତୁମେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଦଳଗତ ଭାବେ କେଉଁ ସବୁ ଖେଳ ଖେଳିଥାଅ?
ଉତ୍ତର – ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆମେ ସାଙ୍ଗମାନେ ମିଶି କବାଡ଼ି, ଖୋ-ଖୋ ଏବଂ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳଗତ ଭାବେ ଖେଳିଥାଉ।
ଚିତ୍ରକୁ ଦେଖି ଖେଳର ନାମ ଲେଖ
କବାଡ଼ି
ଲୁଡୋ
ହକି
ବୋହୁଚୋରି
ଭାଷାର କଥା
୧. ତଳେ ଦିଆଯାଇଥବା ଶବ୍ଦପରି ସମତାନ ଶବ୍ଦ ଲେଖି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର।
ବାଡ଼ି — ସାଡ଼ି / ଗାଡ଼ି
ପଡ଼ି — ଉଠି / ଝଡ଼ି
ପଟ — ମଠ / ଛଟ
ପାହାରେ — ଆହାରେ / ଜାହାରେ
୨. ଶବ୍ଦରୁ ମାତ୍ରାକୁ କାଟି ନୂଆ ଶବ୍ଦ ଗଢ଼।
ବେଗ (େ-କାର କାଟିଲେ) — ବଗ
ମାନ (ା-କାର କାଟିଲେ) — ମନ
ବେଳ (େ-କାର କାଟିଲେ) — ବଳ
ଅତିରିକ୍ତ କାମ
୧. ଘରେ ଓ ବାହାରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଖେଳକୁ ତଳ ସାରଣୀ ଅନୁଯାୟୀ ଲେଖ।
(ଫୁଟ୍ବଲ୍, ଟେବୁଲ୍ ଟେନିସ୍, କ୍ୟାରମ୍, ଲୁଡୁ, କ୍ରିକେଟ୍, ହକି, ଖୋ-ଖୋ)
ଘର ବାହାରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଖେଳ (Outdoor) | ଘର ଭିତରେ ଖେଳାଯାଉଥିବା ଖେଳ (Indoor) |
ଫୁଟବଲ୍ | ଟେବୁଲ୍ ଟେନିସ୍ |
କ୍ରିକେଟ୍ | କ୍ୟାରମ୍ |
ହକି | ଲୁଡୁ |
ଖୋ-ଖୋ |
୨. ତୁମର ପ୍ରିୟଖେଳ କ’ଣ ଲେଖ। ଏହି ଖେଳ ବିଷୟରେ ଚାରି ଧାଡ଼ି ଲେଖ।
ଉତ୍ତର – ମୋର ପ୍ରିୟ ଖେଳ ହେଉଛି କ୍ରିକେଟ୍।
ଏହା ଏକ ଦଳଗତ ଖେଳ। ଏଥିରେ ଦୁଇଟି ଦଳ ଥାଆନ୍ତି।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ୧୧ ଜଣ ଲେଖାଏଁ ଖେଳାଳି ଥାଆନ୍ତି।
ଏହି ଖେଳ ଖେଳିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାଟ୍, ବଲ୍ ଏବଂ ୱିକେଟ୍ ଦରକାର ହୁଏ।
ମୁଁ ମୋ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ପଡ଼ିଆରେ କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳିବାକୁ ଭଲ ପାଏ।
୩. ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଦେଖ୍, ସେ ସଂପୃକ୍ତ ଥିବା ଖେଳର ନାମ ଲେଖ।
- ଦେବାଶିଷ ମହାନ୍ତି – କ୍ରିକେଟ୍
- ପଦ୍ମିନୀ ରାଉତ – ଚେସ୍ (ଦବା ଖେଳ)
- ପ୍ରମୋଦ ଭଗତ – ପାରା-ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ୍
- ପାୟଲ ନାଗ – ପାରା ଆଥ୍ଲେଟିକ୍ସ, ଆରଚେରି
- ଶ୍ରାବଣୀ ନନ୍ଦ – ଦୌଡ଼ (ଆଥଲେଟିକ୍ସ / ସ୍ପ୍ରିଣ୍ଟର୍)
ଆସ, ଲେଖିବା
ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ବାକ୍ସରେ (First Aid Box) ଥିବା ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକର ନାମ ତଳେ ଲେଖ।
- ତୁଳା
- ବ୍ୟାଣ୍ଡେଜ୍ କନା / ବ୍ୟାଣ୍ଡଏଡ୍ (Band-Aid)
- ଡେଟଲ୍ / ସାଭଲନ୍ (ଆଣ୍ଟିସେପ୍ଟିକ୍ ଲିକ୍ୱିଡ୍)
- ଛୋଟ କଇଁଚି
- ମଲମ (ଆୟୋଡେକ୍ସ ବା ଜାଦୁମଲମ)