କୁହୁକ ପେଡ଼ି
ବହି ବସ୍ତାନିକୁ ବାନ୍ଧିଲେ ପିଲେ
ଯାଦୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକାଠି ହେଲେ ।
ଘର ଭିତରଟା ଅନ୍ଧାର ହେଲା
ଯାଦୁକର ତା’ର ପେଡ଼ି ଖୋଲିଲା ॥
ଖୋଲିଲା ଯେବେ ସେ କୁହୁକ ପେଡ଼ି
ତହୁଁ ବାହାରିଲା ରଙ୍ଗୀନ ଗୁଡ଼ି ।
ଗୁଡ଼ି ଉଡ଼ିଗଲା ନୀଳ ଗଗନେ
ପିଲାଏ ନାଚିଲେ ଆନନ୍ଦ ମନେ ॥
ଯାଦୁକର ପୁଣି ପେଡ଼ି ଖୋଲିଲା
ବେଲୁନ୍ ଦଶଟି ବାହାର କଲା ।
ଉଡ଼ିଲା ବେଲୁନ୍ ଅନ୍ଧାର ଘରେ
ପିଲାଏ ନାଚିଲେ ଖୁସି ମନରେ ॥
କୁହୁକ ପେଡ଼ିକୁ ଛୁଇଁଲା ବାଡ଼ି
ବାହାରିଲା ପେଣ୍ଡୁ ଗଲାତ ଗଡ଼ି ।
ପେଣ୍ଡୁ ଗଡ଼ି ହେଲା ଫୁଲର କଳି
ଖୁସିରେ ପିଲାଏ ମାରିଲେ ତାଳି ॥
କୁହୁକର ପେଡ଼ି ପୁଣି ଖୋଲିଲା
କାଗଜର ଡଙ୍ଗା ବାହାରି ଥିଲା ।
ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଡଙ୍ଗାକୁ ନେଇ
ଝରଣା କୂଳକୁ ଗଲେରେ ଧାଇଁ ॥
ଯୋଡ଼ି ଯୋଡ଼ି କରି ଡଙ୍ଗା ମିଶାଇ
ପାଣିର ସୁଅରେ ଦେଲେ ଭସାଇ।
ଡଙ୍ଗା ଚାଲୁଥିଲା ହଲିହଲିକା
ପିଲା ହସୁଥିଲେ ଖଲିଖୁଲିକା।
ସାରାଂଶ : କୁହୁକ ପେଡ଼ି
ଏହି କବିତାଟି ପିଲାମାନଙ୍କର ଏକ ଯାଦୁ ଦେଖିବାର ମଜାଦାର ଅନୁଭୂତି ଉପରେ ଆଧାରିତ। ପିଲାମାନେ ନିଜର ବହି ବସ୍ତାନି (ସ୍କୁଲ୍ ବ୍ୟାଗ୍) ବାନ୍ଧି ଯାଦୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକାଠି ରୁଣ୍ଡ ହେଲେ। ଘର ଭିତର ଅନ୍ଧାର ହୋଇଗଲା ଏବଂ ଯାଦୁକର ତାର କୁହୁକ ପେଡ଼ି ବା ଯାଦୁ ବାକ୍ସ ଖୋଲିଲା।
ସେ ଯେତେବେଳେ କୁହୁକ ପେଡ଼ି ଖୋଲିଲା, ପ୍ରଥମେ ସେଥିରୁ ଏକ ରଙ୍ଗୀନ ଗୁଡ଼ି ବାହାରିଲା। ଗୁଡ଼ିଟି ନୀଳ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିବାର ଦେଖି ପିଲାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ନାଚି ଉଠିଲେ। ଯାଦୁକର ପୁଣି ଥରେ ପେଡ଼ି ଖୋଲିଲା ଏବଂ ସେଥିରୁ ଦଶଟି ବେଲୁନ୍ ବାହାର କଲା। ଅନ୍ଧାର ଘରେ ବେଲୁନ୍ ଉଡ଼ିବା ଦେଖି ପିଲାମାନଙ୍କ ମନ ଖୁସିରେ ଭରିଗଲା।
ଏହାପରେ ଯାଦୁକର ତାର ଯାଦୁ ବାଡ଼ି (Magic wand) ଧରି ପେଡ଼ିକୁ ଛୁଇଁଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ଗୋଟିଏ ପେଣ୍ଡୁ ବା ବଲ୍ ବାହାରି ଗଡ଼ି ଗଡ଼ି ଗଲା। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା, ସେହି ପେଣ୍ଡୁଟି ଗଡ଼ି ଗଡ଼ି ଫୁଲର କଳିରେ (Flower bud) ବଦଳିଗଲା, ଯାହା ଦେଖି ପିଲାମାନେ ତାଳି ମାରିଲେ।
ଶେଷରେ, କୁହୁକ ପେଡ଼ି ପୁଣି ଥରେ ଖୋଲିଲା ଏବଂ ସେଥିରୁ କାଗଜର ଡଙ୍ଗାସବୁ ବାହାରିଲା। ପିଲାମାନେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଡଙ୍ଗା ଧରି ଝରଣା କୂଳକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ସେମାନେ ଡଙ୍ଗାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ି ପାଣି ସୁଅରେ ଭସାଇଦେଲେ। ପାଣିରେ ଡଙ୍ଗାଗୁଡ଼ିକ ହଲି ହଲି ଯିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ପିଲାମାନେ ଖିଲିଖିଲି ହୋଇ ହସିବାକୁ ଲାଗିଲେ। କବିତାଟି ପିଲାଳିଆ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଯାଦୁର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
हिंदी सारांश : जादुई संदूक
यह कविता बच्चों के जादू का खेल देखने के मज़ेदार अनुभव पर आधारित है। बच्चे अपने स्कूल के बस्ते बाँधकर जादू देखने के लिए एक साथ इकट्ठा हुए। कमरे में अँधेरा छा गया और जादूगर ने अपना जादुई संदूक खोला।
जब उसने जादुई संदूक खोला, तो सबसे पहले उसमें से एक रंग-बिरंगी पतंग निकली। नीले आसमान में पतंग को उड़ता देख बच्चे खुशी से नाच उठे। जादूगर ने फिर संदूक खोला और उसमें से दस गुब्बारे निकाले। अँधेरे कमरे में गुब्बारों को उड़ता देख बच्चों का मन खुशी से भर गया।
इसके बाद, जादूगर ने अपनी जादुई छड़ी से संदूक को छुआ, जिससे एक गेंद (Ball) निकली और लुढ़कने लगी। हैरानी की बात यह थी कि वह लुढ़कती हुई गेंद एक फूल की कली (Bud) में बदल गई, जिसे देखकर बच्चों ने तालियाँ बजाईं।
अंत में, जादुई संदूक फिर खुला और उसमें से कागज़ की नावें निकलीं। बच्चे एक-एक नाव लेकर खुशी-खुशी झरने (झरने या नदी के किनारे) की ओर दौड़ पड़े। उन्होंने नावों को जोड़कर पानी की धारा में बहा दिया। पानी में नावों को डगमगाते हुए (हिलते हुए) चलता देख बच्चे खिलखिलाकर हँसने लगे। यह कविता बचपन की खुशी और जादू के रोमांच का बहुत सुंदर वर्णन करती है।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
Odia Word | Meaning in Odia | Meaning in Hindi | Meaning in English |
କୁହୁକ (Kuhuka) | ଯାଦୁ / ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ | जादू | Magic |
ପେଡ଼ି (Pedi) | ବାକ୍ସ / ସିନ୍ଦୁକ | संदूक / बक्सा | Box / Trunk |
ବସ୍ତାନି (Bastani) | ପିଲାଙ୍କ ବହିପତ୍ର ରଖିବା ମୁଣି | बस्ता / स्कूल बैग | School bag / Satchel |
ଏକାଠି (Ekathi) | ରୁଣ୍ଡ ହେବା / ମିଳିତ ହେବା | इकट्ठा / एक साथ | Together / Gathered |
ତହୁଁ (Tahun) | ସେଥିରୁ / ତା’ପରେ | उसमें से / उसके बाद | From there / Then |
ଗଗନେ (Gagane) | ଆକାଶରେ | आकाश में | In the sky |
ଆନନ୍ଦ ମନେ (Ananda mane) | ଖୁସିରେ | खुशी से | With a joyful mind / Happily |
ପେଣ୍ଡୁ (Pendu) | ବଲ୍ / ଖେଳିବା ବଲ୍ | गेंद | Ball |
କଳି (Kali) | ଫୁଲ ଫୁଟିବା ପୂର୍ବର ଅବସ୍ଥା (କଢ଼) | कली | Bud (of a flower) |
ସୁଅରେ (Suare) | ପାଣିର ସ୍ରୋତରେ | पानी की धारा में | In the current of water |
ଖଲିଖୁଲିକା (Khalikhulika) | ଖିଲିଖିଲି ହସ / ମନଖୋଲା ହସ | खिलखिलाकर (हँसी) | Giggling / Laughing joyfully |
ଆସ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବା
୧. ପିଲାମାନେ କାହିଁକି ଏକାଠି ହେଲେ?
ଉତ୍ତର – ପିଲାମାନେ ବହି ବସ୍ତାନି ବାନ୍ଧି ଯାଦୁଖେଳ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକାଠି ହେଲେ।
୨. ଶ୍ରେଣୀ କୋଠରିଟିକୁ କାହିଁକି ଅନ୍ଧାର କରାଗଲା?
ଉତ୍ତର – ଯାଦୁକରର ଯାଦୁଖେଳ ଅନ୍ଧାରରେ ଭଲ ଦେଖାଯିବ ବୋଲି ଶ୍ରେଣୀ କୋଠରିଟିକୁ ଅନ୍ଧାର କରାଗଲା।
୩. ଯାଦୁକର ତା’ ପେଡ଼ିରୁ କ’ଣ ସବୁ ବାହାର କଲା?
ଉତ୍ତର – ଯାଦୁକର ତା’ କୁହୁକ ପେଡ଼ିରୁ ରଙ୍ଗୀନ ଗୁଡ଼ି, ଦଶଟି ବେଲୁନ୍, ଗୋଟିଏ ପେଣ୍ଡୁ ଯାହା ପରେ ଫୁଲର କଳି ହୋଇଗଲା ଏବଂ ଶେଷରେ କାଗଜ ଡଙ୍ଗାମାନ ବାହାର କଲା।
୪. ଶେଷରେ ପିଲାମାନେ ପାଣିରେ କ’ଣ ଭସାଇଲେ?
ଉତ୍ତର – ଶେଷରେ ପିଲାମାନେ ଝରଣା ପାଣିର ସୁଅରେ କାଗଜ ଡଙ୍ଗାଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ି ଯୋଡ଼ି ଭସାଇଲେ।
୫. ତୁମେ କାଗଜରେ କ’ଣ ସବୁ ତିଆରି କରିପାରିବ କୁହ।
ଉତ୍ତର – ମୁଁ କାଗଜରେ ଡଙ୍ଗା, ଉଡ଼ାଜାହାଜ, ଫୁଲ ଆଉ ଟୋପି ତିଆରି କରିପାରିବି।
ଚିନ୍ତା କର ଓ ଲେଖ
୧. ତୁମେ ଦେଖୁଥୁବା ଯାଦୁଖେଳରେ ଯାଦୁକର କ’ଣ କ’ଣ ବସ୍ତୁ ବାହାର କରିଥିଲା?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଦେଖିଥିବା ଯାଦୁଖେଳରେ ଯାଦୁକର ଗୋଟିଏ ଖାଲି ଟୋପିରୁ ପାରା, ଫୁଲତୋଡ଼ା ଆଉ ଲମ୍ବା ରଙ୍ଗୀନ ରିବନ୍ ବାହାର କରିଥିଲା।
୨. ବରଷା ହେଲେ ତୁମକୁ କ’ଣ କ’ଣ କରିବାକୁ ଭଲ ଲାଗେ?
ଉତ୍ତର – ବରଷା ହେଲେ ମୋତେ କାଗଜ ଡଙ୍ଗା କରି ପାଣିରେ ଭସାଇବାକୁ ଆଉ ବର୍ଷା ପାଣିରେ ଖେଳିବାକୁ ଭଲ ଲାଗେ।
୩. ଯଦି ତୁମେ ଜଣେ ଯାଦୁକର ହୋଇଥା’ନ୍ତ ତେବେ କେଉଁ କେଉଁ ନୂଆ ଯାଦୁଖେଳ ଦେଖାଇଥାଆନ୍ତ?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଯାଦୁକର ହୋଇଥିଲେ ଗୋଟିଏ ଟଙ୍କା କଏନ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଇଥାନ୍ତି ଆଉ ଖାଲି ହାତରୁ ଚକୋଲେଟ୍ ବାହାର କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟିଥାନ୍ତି।
୪. ଆମେ କେଉଁ ପର୍ବରେ ଡଙ୍ଗା ଭସାଇଥାଉ?
ଉତ୍ତର – ଆମେ ‘କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା’ ମାନେ ଡଙ୍ଗାଭସା ଉତ୍ସବ ବା ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ପର୍ବରେ ପାଣିରେ କଦଳୀ ପାଟୁକା, ସୋଲ ବା କାଗଜର ଡଙ୍ଗା ଭସାଇଥାଉ।
ଖୋଜ ଓ ଲେଖ
୧. କବିତାରୁ ଏହିପରି (ସମତାନ / ଧ୍ୱନ୍ୟାତ୍ମକ) ଶବ୍ଦ ଖୋଜି ଲେଖ।
ଯେପରି – ଖେଳିଖେଳିକା
ସେହିପରି – ହଲିହଲିକା
ସେହିପରି – ଖଲିଖୁଲିକା
୨. ଏକବଚନ ଓ ବହୁବଚନ (ଗୋଟିଏ ରୁ ଅନେକ)
ବହି — ବହିଗୁଡ଼ିକ (ବା ବହିମାନ)
ହାତୀ — ହାତୀଗୁଡ଼ିକ (ବା ହାତୀମାନେ)
ବେଲୁନ୍ — ବେଲୁନ୍ଗୁଡ଼ିକ
ପିଲା — ପିଲାମାନେ
ଥାଳି — ଥାଳିଗୁଡ଼ିକ
୩. ଚିତ୍ର ସହିତ ଖେଳର ନାମକୁ ଯୋଡ଼।
(ବହିରେ ଥିବା ଚିତ୍ର ଦେଖି ତୁମକୁ ଗାର ଟାଣିବାକୁ ହେବ)
ଦଉଡ଼ି ଡିଆଁ (ଗାର ଟାଣିବ ଝିଅ ଦଉଡ଼ି ଡେଉଁଥିବା ଚିତ୍ରକୁ)
କୁହୁକ ପେଡ଼ି (ଗାର ଟାଣିବ ମ୍ୟାଜିକ୍ ବାକ୍ସ ଚିତ୍ରକୁ)
କଣ୍ଢେଇ ନାଚ (ଗାର ଟାଣିବ ସୂତାରେ ବନ୍ଧା ଖେଳଣା/କଣ୍ଢେଇ ଚିତ୍ରକୁ)
ନଟୁ ଖେଳ (ଗାର ଟାଣିବ ନଟୁ ବୁଲୁଥିବା ଚିତ୍ରକୁ)
୪. କବିତାକୁ ପଢ଼ି ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଧାଡ଼ିକୁ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଧାଡ଼ି ସହିତ ମିଳାଅ ଓ ପଢ଼।
୧. କୁହୁକ ପେଡ଼ିକୁ ଛୁଇଁଲା ବାଡ଼ି — ବାହାରିଲା ପେଣ୍ଡୁ ଗଲାତ ଗଡ଼ି ।
୨. ଘର ଭିତରଟା ଅନ୍ଧାର ହେଲା — ଯାଦୁକର ତା’ର ପେଡ଼ି ଖୋଲିଲା ।
୩. ଯୋଡ଼ି ଯୋଡ଼ି କରି ଡଙ୍ଗା ମିଶାଇ — ପାଣିର ସୁଅରେ ଦେଲେ ଭସାଇ ।
୪. ଯାଦୁକର ପୁଣି ପେଡ଼ି ଖୋଲିଲା — ବେଲୁନ୍ ଦଶଟି ବାହାର କଲା ।
୫. ନିମ୍ନ ଅକ୍ଷରକୁ ସଜାଡ଼ି ଠିକ୍ ଶବ୍ଦଟି ଲେଖ।
ଡିପେ — ପେଡ଼ି
ଡ଼ିଗୁ — ଗୁଡ଼ି
ନବେଲୁ — ବେଲୁନ୍
ଙ୍ଗାଡ — ଡଙ୍ଗା