ଚତୁର କୃଷକ
କୃଷକଟିଏ ଜମିରେ କାମ କରୁଥିଲା । ହଠାତ୍ ଏକ ଭାଲୁ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲା । ଭାଲୁଟି କୃଷକକୁ ମାରିବାକୁ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲା । କୃଷକଟି ଡରିଯାଇ କହିଲା, “ମୋତେ କାହିଁକି ମାରିବ ? ଫସଲ ହେବାକୁ ଦିଅ ଯାହା ଅମଳ ହେବ ତୁମକୁ ତାହା ଖାଇବାକୁ ଦେବି।”
ଭାଲୁ କହିଲା – ହଉ, ଠିକ୍ ଅଛି ! “ମାଟି ଉପରେ ଫଳୁଥିବା ଫସଲ ମୋର୍ ହେବ ଏବଂ ମାଟି ତଳେ ହେଉଥିବା ଫସଲ ତୁମେ ନେବ।”
କୃଷକଟି ଚତୁରତାର ସହିତ କ୍ଷେତରେ ଆଳୁଚାଷ କଲା । କଥା ଅନୁସାରେ ଭାଲୁ ଭାଗରେ ଆଳୁର ପତ୍ର ପଡ଼ିଲା । ଭାଲୁ ରାଗିକରି କହିଲା– “ ଦେଖ ଏଥର ମାଟି ତଳେ ହେଉଥିବା ଫସଲ ମୋର ଏବଂ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଫସଲ ତୁମର ହେବ।”
ଗଛର ଚେର ପଡ଼ିଲା।
ଭାଲୁଟି କୃଷକକୁ ବୁଦ୍ଧି ଶିଖାଇବ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲା । କୃଷକକୁ କହିଲା– “ ମାଟିର ଉପରେ ଓ ତଳେ ଫଳୁଥିବା ଫସଲ ଏବେ ମୋର ହେବ।” କୃଷକଟି ଭାଲୁ କଥାରେ ରାଜି ହେଲା । ଏଥର କୃଷକ ଭାଲୁକୁ ବୋକା ବନାଇବା ପାଇଁ ଆଖୁଚାଷ କଲା । ଯେତେବେଳେ ଆଖୁ ବଡ଼ ହେଲା, ଭାଲୁକୁ ଆଖୁର ଉପର ଅର୍ଥାତ୍ ପତ୍ର ଏବଂ ତଳ ଚେର ମିଳିଲା।
ଏକଥା ଦେଖି ଭାଲୁର ମୁଣ୍ଡ ଘୂରି ଗଲା । ଭାଲୁ ଆଉ କୃଷକ ପାଖକୁ ଆସିଲା ନାହିଁ ।
ସାରାଂଶ : ଚତୁର କୃଷକ
ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଚାଷୀ ଏବଂ ଏକ ବୋକା ଭାଲୁ ବିଷୟରେ। ଜମିରେ କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏକ ଭାଲୁ ଚାଷୀକୁ ମାରିବାକୁ ଆସିଲା। ଚାଷୀ ନିଜ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଅମଳ ହେବାକୁ ଥିବା ଫସଲରୁ ଭାଲୁକୁ ଭାଗ ଦେବାକୁ ରାଜି ହେଲା। ପ୍ରଥମେ ଭାଲୁ ମାଟି ଉପରର ଫସଲ ମାଗିବାରୁ, ଚାଷୀ ଆଳୁ ଚାଷ କଲା। ଫଳରେ ଭାଲୁକୁ କେବଳ ପତ୍ର ମିଳିଲା ଏବଂ ଚାଷୀ ଆଳୁ ନେଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଭାଲୁ ମାଟି ତଳର ଫସଲ ମାଗିବାରୁ ତାକୁ କେବଳ ଗଛର ଚେର ମିଳିଲା।
ଶେଷରେ ରାଗିଯାଇ ଭାଲୁ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଲା ଯେ ଫସଲର ଉପର ଏବଂ ତଳ ଉଭୟ ଅଂଶ ତାର ହେବ। ଏଥର ଚାଷୀ ଚତୁରତାର ସହ ଆଖୁ ଚାଷ କଲା। ଯେତେବେଳେ ଆଖୁ ବଡ଼ ହେଲା, ସର୍ତ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଲୁକୁ ଆଖୁର ପତ୍ର ଓ ଚେର ମିଳିଲା ଏବଂ ଚାଷୀ ମଝିରେ ଥିବା ମିଠା ଆଖୁ ନେଲା। ବାରମ୍ବାର ଚାଷୀଠାରୁ ବୋକା ବନିବା ପରେ ଭାଲୁର ମୁଣ୍ଡ ଘୂରିଗଲା ଏବଂ ସେ ଆଉ କେବେହେଲେ କୃଷକ ପାଖକୁ ଆସିଲା ନାହିଁ।
सारांश : चतुर किसान
यह कहानी एक चतुर किसान और एक मूर्ख भालू की है। खेत में काम करते समय एक भालू किसान को मारने आया। किसान ने अपनी जान बचाने के लिए उसे आने वाली फसल में हिस्सा देने का लालच दिया। पहली बार भालू ने मिट्टी के ऊपर की फसल माँगी, तो किसान ने आलू बोया। परिणामस्वरूप भालू को केवल पत्ते मिले और किसान ने आलू ले लिया। दूसरी बार भालू ने मिट्टी के नीचे की फसल माँगी, तो उसे केवल पौधों की जड़ें मिलीं।
अंत में भालू ने क्रोधित होकर शर्त रखी कि फसल का ऊपरी और निचला दोनों हिस्सा उसका होगा। इस बार किसान ने चतुराई से गन्ने की खेती की। जब गन्ना बड़ा हुआ, तो शर्त के अनुसार भालू को गन्ने के पत्ते और जड़ें मिलीं, जबकि किसान को बीच का मीठा गन्ना मिला। किसान से बार-बार मूर्ख बनने के बाद भालू का सिर चकरा गया और वह फिर कभी किसान के पास नहीं आया।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
Odia Word | Meaning in Odia | Meaning in Hindi | Meaning in English |
ଚତୁର (Chatura) | ଚାଲାକ / ବୁଦ୍ଧିମାନ | चतुर / चालाक | Clever / Smart |
କୃଷକ (Krushaka) | ଚାଷୀ | किसान | Farmer |
ହଠାତ୍ (Hathat) | ଅଚାନକ | अचानक | Suddenly |
ଅମଳ (Amala) | ଫସଲ କାଟିବା ବା ସଂଗ୍ରହ | फसल की कटाई / उपज | Harvest / Crop yield |
କ୍ଷେତ (Ksheta) | ବିଲ / ଜମି | खेत | Field / Farm |
ଆଳୁ (Aalu) | ଏକ ପରିବା ଯାହା ମାଟି ତଳେ ହୁଏ | आलू | Potato |
ଚେର (Chera) | ଗଛର ମୂଳ | जड़ | Root |
ବୋକା ବନାଇବା (Boka banaiba) | ଠକିବା / ମୂର୍ଖ କରିବା | मूर्ख बनाना | To fool / To trick |
ଆଖୁ (Akhu) | ଇକ୍ଷୁ (ଯାହାରୁ ଗୁଡ଼ ଓ ଚିନି ହୁଏ) | गन्ना | Sugarcane |
ମୁଣ୍ଡ ଘୂରି ଗଲା (Munda ghuri gala) | ବୁଦ୍ଧି ହଜିଯିବା / ବିରକ୍ତ ହେବା | सिर चकरा गया (परेशान हो गया) | Head spun (Got confused/frustrated) |
ଆସ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବା
୧. ତୁମ ଗାଁ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ କେଉଁସବୁ ଫସଲ ହୁଏ?
ଉତ୍ତର – ଆମ ଗାଁ ଆଖପାଖରେ ଧାନ, ମୁଗ, ବିରି, ଚିନାବାଦାମ, ଆଳୁ, ବାଇଗଣ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପନିପରିବା ଫସଲ ହୁଏ।
୨. ତୁମ ଘରେ କିଏ ବିଲରେ କାମ କରନ୍ତି?
ଉତ୍ତର – ଆମ ଘରେ ମୋର ବାପା ଓ ଜେଜେବାପା ବିଲରେ କାମ କରନ୍ତି।
୩. ତୁମକୁ କ’ଣ ସବୁ ଖାଇବାକୁ ଭଲ ଲାଗେ?
ଉତ୍ତର – ମୋତେ ଭାତ, ଡାଲିମା, ଭଜା, କ୍ଷୀରି, ଆମ୍ବ ଓ ମିଠା ଖାଇବାକୁ ବହୁତ ଭଲ ଲାଗେ।
୪. ଯଦି ତୁମେ ଭାଲୁ ସ୍ଥାନରେ ଥାଆନ୍ତ, ତେବେ କୃଷକର କ’ଣ କରିଥା’ନ୍ତ?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଯଦି ଭାଲୁ ସ୍ଥାନରେ ଥାଆନ୍ତି, ତେବେ କୃଷକକୁ ନ ମାରି ତା’ ସହିତ ସାଙ୍ଗ ହୋଇଯାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ତାକୁ ଚାଷ କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରି ମିଳିମିଶି ଫସଲ ଖାଇଥାନ୍ତି।
ଚିନ୍ତା କରି ଲେଖ
୧. କୃଷକଟି ଭାଲୁଠାରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ତାକୁ କ’ଣ କହିଲା?
ଉତ୍ତର – କୃଷକଟି ଡରିଯାଇ କହିଲା, “ମୋତେ କାହିଁକି ମାରିବ? ଫସଲ ହେବାକୁ ଦିଅ, ଯାହା ଅମଳ ହେବ ତୁମକୁ ତାହା ଖାଇବାକୁ ଦେବି।”
୨. ଭାଲୁଟି ଦ୍ବିତୀୟ ଥର ମାଟି ତଳର ଫସଲ କାହିଁକି ମାଗିଲା?
ଉତ୍ତର – ପ୍ରଥମ ଥର ଆଳୁ ଚାଷ ବେଳେ ଭାଲୁକୁ କେବଳ ପତ୍ର ମିଳିଲା ଏବଂ କୃଷକକୁ ଆଳୁ ମିଳିଲା। ତେଣୁ ସେ ଠକିଯାଇଛି ଭାବି ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ମାଟି ତଳର ଫସଲ ମାଗିଲା।
୩. କୃଷକଟି ଶେଷରେ କିପରି ନିଜର ଚତୁରତା ଦେଖାଇଲା?
ଉତ୍ତର – ଭାଲୁ ଯେତେବେଳେ ମାଟି ଉପର ଓ ମାଟି ତଳ ଉଭୟ ଫସଲ ମାଗିଲା, କୃଷକ ଚତୁରତାର ସହ ଆଖୁ ଚାଷ କଲା। ଫଳରେ ଭାଲୁକୁ କେବଳ ଆଖୁର ପତ୍ର ଓ ଚେର ମିଳିଲା ଏବଂ କୃଷକ ମଝିରେ ଥିବା ମିଠା ଆଖୁ ପାଇଲା।
୪. ତୁମେ କୃଷକ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ କ’ଣ କରିଥାନ୍ତ?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ମଧ୍ୟ କୃଷକ ପରି ନିଜର ବୁଦ୍ଧି ଖଟାଇ ଭାଲୁକୁ ବୋକା ବନାଇ ନିଜର ଜୀବନ ଓ ଫସଲ ବଞ୍ଚାଇଥାନ୍ତି।
ଭାଷାର କଥା
୧. ବିରାମ ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହାର କରି ବାକ୍ୟଟିକୁ ଆଉ ଥରେ ଖାଲିଘରେ ଲେଖ।
(କ) କୃଷକଟି ଆଳୁ ଚାଷ କଲା ।
(ଖ) ମୋତେ କାହିଁକି ମାରୁଛ ?
(ଗ) ମୁଁ ଏହି କାମ କିପରି କରିବି ?
(ଘ) କୃଷକକୁ କହିଲା – ମାଟିର ଉପରେ ଓ ତଳେ ଫଳୁଥିବା ଫଳର ନାମ କ’ଣ ?
(ଙ) ଭାଲୁର ମୁଣ୍ଡ ଘୂରେଇ ଦେଲା ।
ଚିନ୍ତା କରି ଲେଖ (ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ)
୧. ଭାଲୁ ଯଦି ହାର ମାନି ନଥା’ନ୍ତା, ତେବେ କୃଷକ କ’ଣ କରିଥା’ନ୍ତା?
ଉତ୍ତର – ଭାଲୁ ଯଦି ହାର ମାନି ନଥାନ୍ତା, କୃଷକ ଆଉ କିଛି ନୂଆ ବୁଦ୍ଧି ବାହାର କରି ତାକୁ ଠକିଥାନ୍ତା କିମ୍ବା ନିଜ ଗାଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଡାକି ଭାଲୁକୁ ସେଠାରୁ ଘଉଡ଼ାଇ ଦେଇଥାନ୍ତା।
୨. ତୁମ ମତରେ କୃଷକ ଅମଳ କରିଥିବା ଫସଲ ଉପରେ କାହାର ଅଧିକାର ରହିବା ଉଚିତ?
ଉତ୍ତର – କୃଷକ ଖରାରେ ପୋଡ଼ି, ବର୍ଷାରେ ଭିଜି ନିଜର କଠିନ ପରିଶ୍ରମରେ ଫସଲ ଫଳାଇଥାଏ। ତେଣୁ ସେହି ଫସଲ ଉପରେ କେବଳ କୃଷକର ହିଁ ଅଧିକାର ରହିବା ଉଚିତ।
୩. ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ। ସାରଣୀରୁ ଅକ୍ଷର ନେଇ ସେମାନଙ୍କର ନାମକୁ ତଳ କୋଠରିରେ ଲେଖ।
ସିଂହ
ଆମ୍ବ
କୁକୁର
ହାତୀ
ଘୋଡ଼ା
ତରବୁଜ
କଦଳୀ
ଓଟ
ଗାଈ
ଠେକୁଆ
ଗାଜର
୪. କାହାକୁ କେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଭଲ ଲାଗେ, ମନେ ପକାଇ ଗାର ଟାଣି ଯୋଡ଼।
ବାଘ / ସିଂହ ➔ ମାଂସ
ଗାଈ ➔ ଘାସ, କୁଣ୍ଡା ତୋରାଣି
ଶୁଆ ➔ ପିଜୁଳି, ଅଙ୍ଗୁର
ଗଛ / ଉଦ୍ଭିଦ ➔ ସାର ମିଶା ପାଣି
ପ୍ରଜାପତି / ମହୁମାଛି ➔ ଫୁଲ ରସ
୫. ତୁମ ଘରକୁ ଆସୁଥିବା ପନିପରିବାଗୁଡ଼ିକୁ ସାରଣୀରେ ସଜାଅ।
ମାଟି ଉପରେ ଫଳୁଥିବା ପନିପରିବା – ବାଇଗଣ, ଭେଣ୍ଡି, ଟମାଟୋ।
ମାଟି ତଳେ ଫଳୁଥିବା ପନିପରିବା – ଆଳୁ, ମୂଳା, ଗାଜର, ବିଟ୍।
ପତ୍ର ରୂପରେ ଆସୁଥୁବା ପନିପରିବା – ପାଳଙ୍ଗ ଶାଗ, କୋଶଳା ଶାଗ, ଲେଉଟିଆ ଶାଗ।
ଲତାରେ ଫଳୁଥିବା ପନିପରିବା – କାକୁଡ଼ି, ଲାଉ, ପୋଟଳ, ଜହ୍ନି।
କଞ୍ଚା ଖାଉଥିବା ପନିପରିବା – କାକୁଡ଼ି, ଗାଜର, ମୂଳା, ଟମାଟୋ।
୬. ଗପରେ ଥିବା ଭାଲୁ ଯଦି ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଆସେ, ତେବେ ତୁମେ ଭାଲୁ ସହ କ’ଣ କଥା ହେବ?
ତୁମେ – ଆରେ ଭାଲୁ ଭାଇ! ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲ ଛାଡ଼ି ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ କେମିତି ଆସିଗଲ?
ଭାଲୁ – ମୁଁ ବାଟ ଭୁଲି ଏଠାକୁ ପଳାଇ ଆସିଛି, ମୋତେ ବହୁତ ଭୋକ ଲାଗୁଛି।
ତୁମେ – ବ୍ୟସ୍ତ ହୁଅ ନାହିଁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ତୁମକୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବୁ ଆଉ ଜଙ୍ଗଲ ବାଟ ଦେଖାଇଦେବୁ।
ଭାଲୁ – ତୁମେମାନେ ବହୁତ ଭଲ ପିଲା, ତୁମକୁ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ!