ସୋମୁନାର ଆମ୍ବଗଛ
ଖରାଦିନ । ଅଜା, ଘରକୁ ଆସିଥିଲେ । ସାଥ୍ରେ ପାଚିଲା ଆମ୍ବ ଆଣିଥିଲେ । ସୋମୁନା ଆମ୍ବ ଖାଇଲା । “ କି ମିଠା ଆମ୍ବ !” – ଖୁସିରେ ସୋମୁନା କହିଉଠିଲା । ସେ ନିଜ ଘର ବଗିଚାରେ ସେହି ଆମ୍ବ ଟାକୁଆକୁ ଲଗାଇବ ବୋଲି ଭାବିଲା।
ସୋମୁନା ବଗିଚାକୁ ଗଲା । ଗୋଟିଏ ଜାଗାରେ ମାଟି ଖୋଳି ଗାତ କଲା । ସେଥିରେ ଟାକୁଆକୁ ପୋତି ପାଣି ଦେଲା । ଏଣିକି ସେ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳୁ ଉଠି ସେହି ଜାଗାକୁ ସଫା କରି, ପାଣି ଦେଲା । କିଛିଦିନ ବିତିଗଲା । ସୋମୁନା ଦେଖିଲା- ସେଠାରେ କୌଣସି ଗଛ ଉଠୁନାହିଁ । ସେ ମନଦୁଃଖରେ ଆଉ ପାଣି ଦେଲାନାହିଁ ।
ଦିନକର କଥା । ସୋମୁନା ବଗିଚାରେ ବୁଲୁଥାଏ । ହଠାତ୍ ତା’ ନଜରରେ ପଡ଼ିଲା ଯେ ଟାକୁଆରୁ ଦୁଇଟି ପତର ମେଲିଛି । ସେ ଖୁସିରେ ପାଟି କରିଉଠିଲା ‘ଆରେ ଆମ୍ବଗଛ ଉଠିଛିରେ, ଆମ୍ବଗଛ ଉଠିଛି ।” ତା’ ପାଟି ଶୁଣି ପାୟଲ ଧାଇଁ ଆସିଲା । ଚାରା ଆମ୍ବଗଛକୁ ଦେଖି ସେ ବି ଖୁସି ହୋଇଗଲା । ଦୁଇଜଣଯାକ ହାତ ଧରାଧରି ହୋଇ ଘେରାଏ ନାଚିଗଲେ । ସେତିକିବେଳକୁ ବାପା ସେଠାରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଗଲେ । ସୋମୁନା ଖୁସିରେ ବାପାଙ୍କ ହାତଧରି କହିଲା, “ ବାପା, ମୁଁ ଆମ୍ବଟାକୁଆ ପୋଡିଥିଲି । ଦେଖ, ସେଥିରୁ କେମିତି ଛୋଟ ଗଛ ବାହାରିଛି ।” ପାୟଲ କହିଲା, “ ବାପା ଜାଣିଛ, ଏ ହେଉଛି ଅଜାଙ୍କ ଘରୁ ଆସିଥିବା ସେଇ ମିଠା ଆମ୍ବର ଟାକୁଆ ।” ସାଙ୍ଗେ ସାଙ୍ଗେ ସୋମନା ପଚାରିଲା, “ ବାପା ଆରବର୍ଷକୁ କ’ଣ ଏଇ ଗଛ ବଡ଼ ହୋଇଯାଇଥିବ ? ସେଥିରେ କ’ଣ ମିଠା ମିଠା ଫଳ ଫଳିଥିବ ?” ବାପା ଟିକିଏ ହସିଦେଇ କହିଲେ, “ ନା, ଏହି ଗଛ ବଡ଼ ହୋଇ, ଆମ୍ବ ଫଳିବା ପାଇଁ ଆହୁରି ଚାରି-ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିବ ।” ଏକଥା ଶୁଣି ପାୟଲର ମୁହଁ ଶୁଖିଗଲା । ତା’ର ଶୁଖିଲା ମୁହଁକୁ ଦେଖି ସୋମୁନା କହିଲା, “ ମନ ମନଦୁଃଖ କରନାହିଁ । ଆମେସବୁ ମିଳିମିଶି ଏ ଗଛର ଯତ୍ନ ନେବା । ଦେଖିବୁ, ଦିନେ ନା ଦିନେ ଏହି ଗଛ ବଡ଼ ହେବ ଆଉ ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହାର ମିଠା ଓ ପାଚିଲା ଫଳକୁ ଖାଇବା ।”
ସମସ୍ତେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି କହିଲେ ଚାଲ, ଆମେ ମିଳିମିଶି ଗଛର ଯତ୍ନ ନେବା।
ସାରାଂଶ : ସୋମୁନାର ଆମ୍ବ ଗଛ
ଏହି ଗପଟି ସୋମୁନା ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ପିଲାର ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟର କାହାଣୀ। ଖରାଦିନେ ଅଜା ସାଙ୍ଗରେ ଆଣିଥିବା ମିଠା ଆମ୍ବ ଖାଇ ସୋମୁନା ବହୁତ ଖୁସି ହୋଇଥିଲା। ସେହି ମିଠା ଆମ୍ବର ଟାକୁଆକୁ ସେ ନିଜ ବଗିଚାରେ ପୋତିଦେଲା ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳୁ ଉଠି ସେହି ସ୍ଥାନ ସଫା କରି ପାଣି ଦେଲା। କିଛି ଦିନ ବିତିଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଗଛ ନ ବାହାରିବାରୁ ସେ ମନ ଦୁଃଖ କରି ପାଣି ଦେବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲା।
କିନ୍ତୁ ଦିନେ ବଗିଚାରେ ବୁଲିବା ବେଳେ ହଠାତ୍ ସେ ଦେଖିଲା ଯେ ସେହି ଟାକୁଆରୁ ଦୁଇଟି ପତ୍ର ବାହାରି ଏକ ଛୋଟ ଗଛ ଉଠିଛି। ତା’ର ଖୁସି କହିଲେ ନସରେ! ସେ ଓ ତା’ ଭଉଣୀ ପାୟଲ ଆନନ୍ଦରେ ନାଚି ଉଠିଲେ। ବାପା ଆସିବାରୁ ସୋମୁନା ତାଙ୍କୁ ଗଛଟି ଦେଖାଇଲା ଏବଂ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଆମ୍ବ ଫଳିବ କି ନାହିଁ ପଚାରିଲା। ବାପା ବୁଝାଇଲେ ଯେ ଗଛ ବଡ଼ ହୋଇ ଫଳ ଦେବାକୁ ୪-୫ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିବ। ଏହା ଶୁଣି ପାୟଲର ମନ ଦୁଃଖ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ସୋମୁନା ତାକୁ ବୁଝାଇଲା ଯେ ସେମାନେ ମିଳିମିଶି ଗଛର ଯତ୍ନ ନେବେ ଏବଂ ଦିନେ ନିଶ୍ଚୟ ସେଥିରୁ ମିଠା ଫଳ ଖାଇବେ। ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଗଛର ଯତ୍ନ ନେବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ। ଗଳ୍ପଟି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରେମର ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ।
हिंदी : सोमुना का आम का पेड़
यह कहानी सोमुना नाम के एक बच्चे के वृक्षारोपण और धैर्य के बारे में है। गर्मियों में नाना जी घर आए और साथ में पके और मीठे आम लाए। सोमुना ने आम खाया और बहुत खुश हुआ। उसने उस मीठे आम की गुठली (टाकुआ) को अपने बगीचे में बोने का फैसला किया। उसने एक गड्ढा खोदा, गुठली को बोया और पानी दिया। इसके बाद वह हर रोज़ सुबह उठकर उस जगह की सफाई करता और पानी देता। कुछ दिनों बाद जब कोई पौधा नहीं निकला, तो सोमुना निराश हो गया और उसने पानी देना बंद कर दिया।
एक दिन, जब वह बगीचे में घूम रहा था, तो उसकी नज़र अचानक उसी जगह पड़ी। उसने देखा कि गुठली से दो पत्ते निकल आए हैं और एक छोटा सा पौधा उग आया है। उसकी खुशी का कोई ठिकाना नहीं रहा! वह और उसकी बहन पायल खुशी से नाचने लगे। जब पिताजी आए, तो सोमुना ने उन्हें पौधा दिखाया और पूछा कि क्या अगले साल इसमें मीठे आम लगेंगे। पिताजी ने मुस्कुराकर बताया कि पेड़ को बड़ा होने और फल देने में अभी 4-5 साल लगेंगे। यह सुनकर पायल थोड़ी उदास हो गई, लेकिन सोमुना ने उसे समझाया कि वे सब मिलकर पेड़ की देखभाल करेंगे और एक दिन ज़रूर उसके मीठे फल खाएँगे। अंत में, सभी ने मिलकर पेड़ की देखभाल करने का संकल्प लिया। यह कहानी हमें धैर्य और प्रकृति से प्रेम करने की सीख देती है।
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
Odia Word | Meaning in Odia | Meaning in Hindi | Meaning in English |
ଅଜା (Aja) | ମାଆଙ୍କ ବାପା / ଜେଜେ | नाना | Grandfather (Maternal) |
ଟାକୁଆ (Takua) | ଆମ୍ବର ମଞ୍ଜି ବା ଅଣ୍ଟି | आम की गुठली | Mango stone / Mango seed |
ମନଦୁଃଖରେ (Manadukhare) | ଦୁଃଖିତ ହୋଇ / ନିରାଶ ହୋଇ | उदास होकर / दुखी मन से | Sadly / With a heavy heart |
ହଠାତ୍ (Hathat) | ଅଚାନକ | अचानक / एकाएक | Suddenly |
ନଜରରେ ପଡ଼ିଲା (Najarare padila) | ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲା / ଦେଖିଲା | नज़र पड़ी / दिखाई दिया | Caught sight of / Noticed |
ମେଲିଛି (Melichi) | ବାହାରିଛି / ଖୋଲିଛି (ପତ୍ର) | निकले हैं / खिले हैं (पत्ते) | Sprouted / Opened (leaves) |
ପାଟି କରିଉଠିଲା (Pati kariuthila) | ଚିତ୍କାର କଲା / ଜୋରରେ କହିଲା | चिल्ला उठा / ज़ोर से बोला | Shouted / Exclaimed |
ଚାରାଗଛ (Charagachha) | ଛୋଟ ଗଛ / ନୂଆ ଗଛ | छोटा पौधा / नया पौधा | Sapling / Young plant |
ଘେରାଏ ନାଚିଗଲେ (Gherae nachigale) | ଗୋଲ ହୋଇ ନାଚିଲେ | गोल घूमकर नाचने लगे | Danced in a circle |
ସେତିକିବେଳକୁ (Setikibelaku) | ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ | ठीक उसी समय | Just then / At that moment |
ପୋତିଥିଲି (Potithili) | ଲଗାଇଥିଲି / ମାଟି ତଳେ ରଖିଥିଲି | बोया था / मिट्टी में दबाया था | Planted / Buried |
ଯତ୍ନ ନେବା (Jatna neba) | ଧ୍ୟାନ ରଖିବା / ସେବା କରିବା | देखभाल करना | Take care of / Nurture |
ନିଶ୍ଚୟ (Nischaya) | ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ | ज़रूर / निश्चित रूप से | Definitely / Surely |
ପ୍ରତିଜ୍ଞା (Pratigya) | ଶପଥ / ସଂକଳ୍ପ | प्रतिज्ञा / संकल्प / कसम | Promise / Pledge / Vow |
ଆସ, କଥା ହେବା
୧. ତୁମେ ଜାଣିଥିବା ଫଳଗୁଡ଼ିକର ନାମ କୁହ। ସେହି ଫଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ତୁମକୁ କେଉଁ ଫଳଟି ଭଲ ଲାଗେ ଓ କାହିଁକି?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଜାଣିଥିବା ଫଳଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ଆମ୍ବ, ପଣସ, କଦଳୀ, ସେଓ, ଅଙ୍ଗୁର ଓ ପିଜୁଳି। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୋତେ ‘ଆମ୍ବ’ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଲାଗେ କାରଣ ଏହା ବହୁତ ମିଠା ଓ ରସାଳ ହୋଇଥାଏ।
୨. ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ କେଉଁସବୁ ଗଛ ଲଗାଯାଇଛି?
ଉତ୍ତର – ଆମ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆମ୍ବ, ପିଜୁଳି, ଅଶୋକ, କୃଷ୍ଣଚୂଡ଼ା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଫୁଲ ଗଛ ଲଗାଯାଇଛି।
୩. ଚିତ୍ରରେ କିଛି ଆମ୍ବ ତଳେ ପଡ଼ିଛି। କହିଲ ଦେଖି – ଆମ୍ବ କାହିଁକି ଗଛରୁ ତଳକୁ ଖସି ପଡ଼ିଥିବ?
ଉତ୍ତର – ଆମ୍ବ ପାଚିଯାଇଥିବାରୁ କିମ୍ବା ଜୋରରେ ପବନ ବହିଥିବାରୁ ତାହା ଗଛରୁ ତଳକୁ ଖସି ପଡ଼ିଥିବ।
୪. ତଳେ ଥିବା ଚିତ୍ରରେ କିଏ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି?
ଉତ୍ତର – ଚିତ୍ରରେ ପିଲାମାନେ ବଗିଚାରେ ବସି ଆମ୍ବ ଗଛର ପାଚିଲା ଆମ୍ବ ଖାଉଛନ୍ତି।
୫. ଆମ୍ବଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ପିଲାମାନେ କ’ଣ କରିବେ?
ଉତ୍ତର – ପିଲାମାନେ ଆମ୍ବଗୁଡ଼ିକୁ ଧୋଇକରି ଖାଇବେ ଏବଂ ତା’ର ଟାକୁଆକୁ ନେଇ ବଗିଚାରେ ପୋତିଦେବେ ଯେମିତିକି ନୂଆ ଆମ୍ବଗଛ ହୋଇପାରିବ।
ଆସ, ଟିକିଏ ଚିନ୍ତା କରି ଲେଖିବା
୧. ସୋମୁନାର ଅଜା କେଉଁ ଋତୁରେ ମିଠା ଆମ୍ବ ଆଣି ଆସିଥିଲେ?
ଉତ୍ତର – ସୋମୁନାର ଅଜା ‘ଖରାଦିନେ’ ମିଠା ଆମ୍ବ ଆଣି ଆସିଥିଲେ।
୨. ଆମ୍ବ ଖାଇ ସାରିବା ପରେ ସୋମୁନା କ’ଣ ଚିନ୍ତା କଲା?
ଉତ୍ତର – ଆମ୍ବ ଖାଇ ସାରିବା ପରେ ସୋମୁନା ସେହି ମିଠା ଆମ୍ବର ଟାକୁଆକୁ ନିଜ ଘର ବଗିଚାରେ ଲଗାଇବ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲା।
୩. ଗଛ ମୂଳରେ ପାଣି ନ ଦେଲେ କ’ଣ ହେବ?
ଉତ୍ତର – ଗଛ ମୂଳରେ ପାଣି ନ ଦେଲେ ଗଛ ଶୁଖି ମରିଯିବ ଆଉ ବଢ଼ିବ ନାହିଁ।
୪. ସୋମୁନା ତା’ ଭଉଣୀ ସହିତ ବଗିଚାରେ କାହିଁକି ନାଚିଲା?
ଉତ୍ତର – ସୋମୁନା ପୋତିଥିବା ଟାକୁଆରୁ ନୂଆ ଆମ୍ବଗଛ ବାହାରିଥିବା ଦେଖି ଖୁସିରେ ତା’ ଭଉଣୀ ସହିତ ବଗିଚାରେ ନାଚିଲା।
୫. ବାପା ଆମ୍ବଗଛ ବିଷୟରେ ସୋମୁନାକୁ କ’ଣ କହିଲେ?
ଉତ୍ତର – ବାପା କହିଲେ ଯେ, ଏହି ଛୋଟ ଗଛଟି ବଡ଼ ହୋଇ ଏଥିରେ ଆମ୍ବ ଫଳିବା ପାଇଁ ଆହୁରି ଚାରି-ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିବ।
ଚିନ୍ତା କର ଓ ଲେଖ
୧. ଗପ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି। କିଏ କ’ଣ କହୁଛି ଚିତ୍ର ଦେଖି ଅନୁମାନ କର ଓ ଲେଖ।
ଉତ୍ତର – (ଅନୁମାନ) ସୋମୁନା ତା’ ବାପାଙ୍କୁ ଖୁସିରେ କହୁଥିବ, “ବାପା ଦେଖ! ମୁଁ ପୋତିଥିବା ଟାକୁଆରୁ ଗଛ ବାହାରିଛି।” ଏବଂ ବାପା ଖୁସି ହୋଇ ତାକୁ ଶାବାସୀ ଦେଉଥିବେ।
ଆସ, ଗଛ ଲଗାଇବା
ତଳେ କେତେଗୁଡ଼ିଏ ଚିତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି । ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଗଛ ଲଗାଇବା କାମରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇପାରିବ, ତା’ ଚାରିପାଖରେ ଗୋଲ ବୁଲାଅ।
ପ୍ରଥମ ଦୃଶ୍ୟ
“ସତରେ ଭାଇ! କେମିତି ଛୋଟିଆ ଗଛଟିଏ ବାହାରିଛି। ଆମେ ମିଶିକରି ଏହାର ଯତ୍ନ ନେବା।”
“ଆରେ ଆମ୍ବଗଛ ଉଠିଛିରେ, ଆମ୍ବଗଛ ଉଠିଛି !”
ଦ୍ଵିତୀୟ ଦୃଶ୍ୟ
“ବାପା ଦେଖ, ମୁଁ ପୋତିଥିବା ଟାକୁଆରୁ କେମିତି ଛୋଟ ଗଛ ବାହାରିଛି। ଆରବର୍ଷକୁ କ’ଣ ଏଥିରେ ମିଠା ଫଳ ଫଳିବ?”
“ବାପା ଜାଣିଛ, ଏ ହେଉଛି ଅଜାଙ୍କ ଘରୁ ଆସିଥିବା ସେଇ ମିଠା ଆମ୍ବର ଟାକୁଆ।”
“ନା, ଏହି ଗଛ ବଡ଼ ହୋଇ ଆମ୍ବ ଫଳିବା ପାଇଁ ଆହୁରି ଚାରି-ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିବ।”
୨. ଆମ୍ବ ଟାକୁଆରୁ ଗଛ କିପରି ହୁଏ ତାହା ତଳେ ଲେଖାଯାଇଛି। ତା’ର କ୍ରମକୁ ସଜାଇ ଆଉ ଥରେ ଲେଖ।
ସଠିକ୍ କ୍ରମ –
୧. (ଘ) ଆମ୍ବଟାକୁଆ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରିବା।
୨. (ଗ) ଆମ୍ବ ଟାକୁଆ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଠିକ୍ ସ୍ଥାନ ବାଛିବା।
୩. (ଖ) କୋଦାଳା/କୋଡ଼ିରେ ମାଟି ଖୋଳି ଗାତ କରିବା।
୪. (ଛ) ଗାତରେ ଖତ ଦେବା।
୫. (ଚ) ଗାତରେ ଟାକୁଆ ପକାଇବା।
୬. (ଜ) ଗାତକୁ ମାଟି ଦେଇ ବନ୍ଦ କରିବା।
୭. (ଙ) ବାଲଟିରେ ପାଣି ଆଣିବା।
୮. (କ) ମାଟିରେ ପାଣି ଢାଳିବା।
୩. ପାୟଲ ଓ ସୋମୁନା, ଅଜାଙ୍କ ଘର ବଗିଚାରେ ବୁଲୁଥିଲେ । ସେମାନେ କେତେକ ଗଛ ଦେଖିଲେ । ସେହି ଗଛଗୁଡ଼ିକର ଚିତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି । ଚିତ୍ର ତଳେ ଗଛର ନାମ ଲେଖ।
ଆମ୍ବ
କଦଳୀ
ପିଜୁଳି
ପଣସ
ଅଙ୍ଗୁର
୪. ଟୋକେଇର ନାମ ଅନୁସାରେ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ସଜାଇ ଲେଖ।
ଫଳ – ଆମ୍ବ, ପିଜୁଳି, ଲିଚୁ, ଡାଳିମ୍ବ।
ଶସ୍ୟ – ଗହମ, ଧାନ, ରାଶି, ବାଜରା।
ପରିବା – କଲରା, ଆଳୁ, ଗାଜର, ବାଇଗଣ, ଶିମ୍ବ, କଖାରୁ।
୫. ମୋ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଗଛଲତା – କେଉଁସବୁ ଗଛଲତା ଦେଖୁଛ? ନାମ ଲେଖ।
ଉତ୍ତର – ଆମ୍ବ ଗଛ, ଅମୃତଭଣ୍ଡା ଗଛ, ତୁଳସୀ, ମନ୍ଦାର ଗଛ, ବେଲ ଗଛ ଏବଂ କାକୁଡ଼ି ଲତା ଦେଖିଛି।
୬. ତୁମେ ଗୋଟିଏ ଗଛ ଲଗାଇଛି। ତା’ର ଯତ୍ନ ନେବା ପାଇଁ କ’ଣ କରିବ, ଲେଖ।
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଲଗାଇଥିବା ଗଛ ମୂଳରେ ପ୍ରତିଦିନ ପାଣି ଦେବି, ତା’ ଚାରିପାଖରୁ ଘାସ ସଫା କରିବି, ଗଛକୁ ଗାଈ-ଛେଳିଙ୍କଠାରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ବାଡ଼ (ବାଡ଼ା) ଦେବି ଏବଂ ସମୟେ ସମୟେ ଖତ ଦେବି।
ଭାଷାର କଥା
୧. ଗପ ଅନୁସାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦର ବିଶେଷ ଗୁଣ/ ଅବସ୍ଥାକୁ ଲେଖ।
(କ) ଛୋଟ – ଗଛ
(ଖ) ମିଠା – ଆମ୍ବ
(ଗ) ପାଚିଲା – ଫଳ
(ଘ) ଖରା – ଦିନ
(ଙ) ଶୁଖିଲା – ମୁହଁ
୨. ତୁମେ ତୁମ ବଗିଚା ବା କୁଣ୍ଡରେ କେଉଁ ଗଛ ଲଗାଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବ ?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ନିଜ ବଗିଚା ବା କୁଣ୍ଡରେ ଗୋଲାପ ଗଛ ଲଗାଇବି, କାରଣ ଏହାର ଫୁଲ ଦେଖିବାକୁ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଓ ବାସ୍ନା ଭଲ ହୋଇଥାଏ।
୩. ମଞ୍ଜି ଥିବା ଓ ମଞ୍ଜି ନଥିବା ଫଳ ତାଲିକା କର।
ମଞ୍ଜି ଥିବା ଫଳ – ଆମ୍ବ, ସେଓ, ପିଜୁଳି, ଡାଳିମ୍ବ, ତରଭୁଜ।
ମଞ୍ଜି ନଥିବା ଫଳ – କଦଳୀ, ସପୁରୀ, ଅଙ୍ଗୁର, ନଡ଼ିଆ।
୪. କାମ ଓ ନାମକୁ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦ ଅଲଗା କର ଓ ଲେଖ।
କାମକୁ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦ – ଆସିଥିଲେ, ଖାଇଲା, କହିଲା, ଲଗାଇବ, ଦେଲା, ନାଚିଲେ।
ନାମକୁ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦ – ଅଜା, ସୋମୁନା, ଆମ୍ବ, ଗଛ, ଟାକୁଆ, ବାପା, ପାୟଲ।
୫. ସୋମୁନା ଅଜାଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖିବ –
ପୂଜନୀୟ ଅଜା,
ମୋର ଭୂମିଷ୍ଠ ପ୍ରଣାମ ନେବ। ତୁମେ ସେଦିନ ଯେଉଁ ମିଠା ଆମ୍ବ ଆଣିଥିଲ, ମୁଁ ତା’ର ଟାକୁଆକୁ ଆମ ବଗିଚାରେ ପୋତିଦେଇଥିଲି। ଏବେ ସେହି ଗଛଟି ବଡ଼ ହୋଇଯାଇଛି ଆଉ ସେଥିରେ ତୁମରି ଆଣିଥିବା ଆମ୍ବ ପରି ମିଠା ମିଠା ଆମ୍ବ ଫଳିଛି। ତୁମେ ଆସିଲେ ଆମେ ମିଶିକରି ଖାଇବା। ଆସିବାକୁ ଭୁଲିବନି।
ଇତି
ତୁମର ଅତି ଗେଲ୍ହା ନାତି
ସୋମୁନା
ଆସ, ଜାଣିବା ଓ ବୁଝିବା
୧. ତୁମେ ଦେଖିଥିବା ବଡ଼ଗଛ, ବୁଦାଳିଆ ଗଛ ଓ ଲତାର ନାମ ଲେଖ।
ବଡ଼ଗଛ – ଆମ୍ବ, ବରଗଛ, ନିମ୍ବ, ନଡ଼ିଆ।
ବୁଦାଳିଆ ଗଛ – ଗୋଲାପ, ମନ୍ଦାର, ତୁଳସୀ, ଟଗର।
ଲତା – କାକୁଡ଼ି, ପୋଇ, ଲାଉ, କଲରା।
ଶୁଣ, ବୁଝ ଓ କୁହ (ପହେଳି/ଧନ୍ଦା)
୧. ଫଳ ଉପରେ ତା’ ଅଛି ପତର, ଆବଡ଼ା ଖାବଡ଼ା ଦେହ ତାହାର… ରେଳରେ ବସି ସେ କଟକ ଯିବ।
ଉତ୍ତର – ସପୁରୀ
୨. କଞ୍ଚାରେ ପରିବା ପାଚିଲେ ଫଳ, ପାଚିଲେ ବାସଇ ଖଣ୍ଡ ମଣ୍ଡଳ… କଣ୍ଟାରେ ଭରିଛି ତା’ ଦେହସାରା।
ଉତ୍ତର – ପଣସ
୩. ଲଙ୍କା ନୁହେଁ ସିଏ ଅଟଇ ଫଳ, ଆମ୍ବ ନୁହେଁ ହେଲେ ଫୁଟେ ବଉଳ… ଉପରେ ଫଳ ତା’ ତଳକୁ ମଞ୍ଜି।
ଉତ୍ତର – କାଜୁ