ସାରାଂଶ
ଏହି କାହାଣୀଟି ପଣ୍ଡିତ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମାଙ୍କ ରଚିତ ‘ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର’ର ଏକ ନୀତିକଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଗୋଟିଏ ବଣ ପୋଖରୀରେ ଅନେକ ବଡ଼ ଓ ସାନ ମାଛ ରହୁଥିଲେ। ସାନ ମାଛମାନେ (ଯେପରିକି କେରାଣ୍ଡି ଓ ଦଣ୍ଡିକିରୀ) ପାଣି କୂଳରେ ଅହଙ୍କାର ଦେଖାଇ ବୁଲୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ମାଛମାନେ ପାଣି ତଳେ ଶାନ୍ତିରେ ବାସ କରୁଥିଲେ। ପାଣି ତଳେ ରହୁଥିବା ତିନୋଟି ବଡ଼ ମାଛଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖୁବ୍ ବନ୍ଧୁତା ଥିଲା। ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଥିଲା – ଅନାଗତ ବିଧାତା (ଯିଏ ଭବିଷ୍ୟତ ବିପଦକୁ ଆଗରୁ ଜାଣି ପଦକ୍ଷେପ ନିଏ), ସୁଚତୁର (ଯିଏ ବିପଦ ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧି ଖଟାଇ ବର୍ତ୍ତିଯାଏ) ଏବଂ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ (ଯିଏ କାମକୁ ପଛକୁ ପକାଇ ଅଳସୁଆମି କରେ)।
ଦିନେ କେଉଟମାନେ ଆସି ପରଦିନ ସକାଳେ ଜାଲ ପକାଇ ମାଛ ଧରିବେ ବୋଲି ଆଲୋଚନା କଲେ। ଏହା ଶୁଣି ‘ଅନାଗତ ବିଧାତା’ ସାଙ୍ଗେ ସାଙ୍ଗେ ଅନ୍ୟ ପୋଖରୀକୁ ପଳାଇବାକୁ କହିଲା ଏବଂ ନିଜେ ରାତିକାରାତି ଅନ୍ୟତ୍ର ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲା। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ କେଉଟ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ପରଦିନ କେଉଟ ଜାଲ ପକାଇବାରୁ ଦୁହେଁ ଧରା ପଡ଼ିଲେ। ‘ସୁଚତୁର’ ବୁଦ୍ଧି ଖଟାଇ ଜାଲର ସୂତା କାମୁଡ଼ି ମଲା ପରି ପଡ଼ିରହିଲା ଏବଂ କେଉଟମାନେ ଜାଲ ଧୋଇବା ସମୟରେ ଖସି ପଳାଇଲା। କିନ୍ତୁ ‘ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ’ ନିଜର ଅଳସୁଆମି ଯୋଗୁଁ ଧରା ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। ତେଣୁ ଏହି କାହାଣୀରୁ ଶିକ୍ଷା ମିଳେ ଯେ – “ଯେଉଁ କାମ ଯେତେବେଳେ କରିବା କଥା, ତାହା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କରିଦେବା ଉଚିତ୍, ନଚେତ୍ ବିପଦରେ ପଡ଼ିବାକୁ ହୁଏ।”
सारांश
यह कहानी पंडित विष्णु शर्मा द्वारा रचित ‘पंचतंत्र’ की एक नीतिकथा पर आधारित है। जंगल के एक तालाब में कई बड़ी और छोटी मछलियाँ रहती थीं। छोटी मछलियाँ किनारे पर घमंड से घूमती थीं, जबकि बड़ी मछलियाँ पानी के नीचे शांति से रहती थीं। पानी के नीचे रहने वाली तीन बड़ी मछलियों में गहरी दोस्ती थी। उनके नाम थे – अनागत विधाता (जो भविष्य के खतरे को भाँपकर पहले ही कदम उठा लेता है), सुचतुर (जो खतरे के समय अपनी बुद्धि का उपयोग करके बच निकलता है), और दीर्घसूत्री (जो काम को टालता है और आलसी होता है)।
एक दिन मछुआरों ने आकर अगली सुबह जाल डालकर मछलियाँ पकड़ने की योजना बनाई। यह सुनकर ‘अनागत विधाता’ ने तुरंत दूसरे तालाब में जाने की सलाह दी और खुद रातों-रात एक सुरक्षित जगह पर चला गया। लेकिन अन्य दो दोस्तों ने मछुआरों के आने तक प्रतीक्षा करने का निर्णय लिया। अगले दिन मछुआरों ने जाल डाला तो दोनों पकड़े गए। ‘सुचतुर’ ने अपनी बुद्धि लगाई और जाल का धागा पकड़कर मरने का नाटक किया; जब मछुआरे जाल धो रहे थे, तो वह चुपके से पानी में खिसक गया। लेकिन ‘दीर्घसूत्री’ अपने आलस्य के कारण पकड़ा गया और मारा गया। इस कहानी से यह शिक्षा मिलती है कि – “जो काम जब करना चाहिए, उसे तुरंत कर लेना चाहिए, अन्यथा मुसीबत का सामना करना पड़ता है।”
ଶବ୍ଦାର୍ଥ
Odia Word (ଓଡ଼ିଆ ରେ) | Hindi Meaning (हिंदी में) | English Meaning |
କେରାଣ୍ଡି, ଦଣ୍ଡିକିରୀ (Kerandi, Dandikiri) | छोटी मछलियों की प्रजातियाँ | Small varieties of fish |
ବଡ଼ିମା (Badima) | घमंड / बड़प्पन | Arrogance / Vanity |
କେଉଟ (Keuta) | मछुआरा | Fisherman |
ଖାଳେଇ (Khalei) | मछलियाँ रखने वाली टोकरी | Fish basket |
ଅନାଗତ ବିଧାତା (Anagata Bidhata) | भविष्य को भाँपने वाला | Foreseer / One who prepares for the future |
ସୁଚତୁର (Suchatura) | बहुत चतुर / बुद्धिमान | Very clever / Smart |
ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ (Dirghasutri) | काम को टालने वाला / आलसी | Procrastinator / Lazy |
ସମର୍ଥନ (Samarthana) | समर्थन | Support / Agreement |
ପଙ୍କ (Panka) | कीचड़ | Mud |
ଦଳ (Dala) | जलीय पौधे / काई | Aquatic weeds / Water plants |
ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା (Prasangikata) | प्रासंगिकता / उपयोगिता | Relevance |
ଆସ କଥା ହେବା
୧. ତୁମେ କେବେ ନଈ, ପୋଖରୀ ବା ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ବୁଲିଛ କି? ତୁମେ ସେଠାରେ କ’ଣ ଦେଖିଛ?
ଉତ୍ତର – ହଁ, ମୁଁ ନଈ ଓ ପୋଖରୀ କୂଳରେ ବୁଲିଛି। ସେଠାରେ ମୁଁ ଛୋଟ ବଡ଼ ମାଛ ପହଁରୁଥିବାର ଦେଖିଛି। ଡଙ୍ଗାରେ କେଉଟମାନେ ଜାଲ ପକାଇ ମାଛ ଧରୁଥିବାର ଏବଂ ବଗ, ହଂସ ଆଦି ପକ୍ଷୀମାନେ ପାଣିରେ ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜୁଥିବାର ଦେଖିଛି।
୨. କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଭାଗ୍ୟର ଭରସାରେ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ୍ କି? ତୁମ ଉତ୍ତରର କାରଣ ଲେଖ।
ଉତ୍ତର – ନା, କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟକୁ କେବଳ ଭାଗ୍ୟର ଭରସାରେ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାରଣ ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତ। ଯଦି ଆମେ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ମାଛ ପରି ଭାଗ୍ୟ ଭରସାରେ ବସିରହିବା ଏବଂ ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ପ୍ରତିକାର ନକରିବା, ତେବେ ଆମକୁ ବିପଦର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଓ ନଷ୍ଟ ସହିବାକୁ ହେବ।
୩. ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ କେଉଟଠାରୁ ନିଜର ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ। ଯଦି ତା’ ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ରହିଥାଆନ୍ତ, ତେବେ କେଉଟଠାରୁ ନିଜର ଜୀବନକୁ କେମିତି ବଞ୍ଚାଇଥାନ୍ତ?
ଉତ୍ତର – ମୁଁ ଯଦି ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ସ୍ଥାନରେ ଥାଆନ୍ତି, ତେବେ କେଉଟମାନଙ୍କ ଆସିବା କଥା ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ଅଳସୁଆମି ନକରି ଅନାଗତବିଧାତା ପରି ସେହି ରାତିରେ ହିଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନିରାପଦ ପୋଖରୀକୁ ପଳାଇ ଯାଇଥାନ୍ତି। ନଚେତ୍ ଧରା ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ ସୁଚତୁର ପରି ନିଜର ବୁଦ୍ଧି ଖଟାଇ ଜାଲରୁ ଖସିଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥାନ୍ତି।
୪. ଏହି ତିନୋଟି ମାଛ ଭିତରୁ ତୁମକୁ କେଉଁ ମାଛଟି ସବୁଠୁ ଭଲ ଲାଗିଲା ଓ କାହିଁକି?
ଉତ୍ତର – ଏହି ତିନୋଟି ମାଛ ଭିତରୁ ମୋତେ ‘ଅନାଗତ ବିଧାତା’ ସବୁଠୁ ଭଲ ଲାଗିଲା। କାରଣ ସେ ବହୁତ ବୁଦ୍ଧିଆ ଓ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲା। ବିପଦ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ତାହା ଜାଣିପାରି ସମୟ ନଷ୍ଟ ନକରି ସଠିକ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନେଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିପାରିଲା।
ପାଠରୁ
୧. ନିମ୍ନଲିଖତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ ମାଛର (🐟)ଚିତ୍ର କର (ବା ଠିକ୍ ଚିହ୍ନ ଦିଅ)।
(କ) କେଉଁ କାରଣରୁ ଅନାଗତ ବିଧାତାକୁ ବହୁତ ବୁଦ୍ଧିଆ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି?
(i) ନାମ ଅନୁସାରେ ସ୍ବଭାବ ହୋଇଥିବାରୁ।
(ii) ସବୁ କଥାକୁ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେବା ଓ ଚିନ୍ତା ନ କରିବା କାରଣରୁ।
(iii) ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ଭାବିତ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଯାଇଥିବା କାରଣରୁ।
(iv) ପରିଶ୍ରମ ଓ ଚିନ୍ତାରୁ ରକ୍ଷାପାଇବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ହେତୁ।
ଉତ୍ତର – (iii) ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ଭାବିତ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଯାଇଥିବା କାରଣରୁ। (🐟)
(ଖ) କେଉଟମାନଙ୍କର କଥାଶୁଣି ତିନି ମାଛ ସଭା କାହିଁକି କଲେ?
(i) ଗପସପ କରିବାପାଇଁ।
(ii) ନିଜର ପ୍ରାଣରକ୍ଷା ନିମିତ୍ତ କୌଣସି ଉପାୟ ବାହାର କରିବାପାଇଁ।
(iii) କେଉଟମାନଙ୍କୁ ନିଜର ଜାଲରେ ପକାଇବାପାଇଁ।
(iv) ପାଖରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ପୋଖରୀକୁ ଯିବାପାଇଁ।
ଉତ୍ତର – (ii) ନିଜର ପ୍ରାଣରକ୍ଷା ନିମିତ୍ତ କୌଣସି ଉପାୟ ବାହାର କରିବାପାଇଁ। (🐟)
(ଗ) ସୁଚତୁର ଜାଲରୁ ମୁକୁଳିଳା କିପରି?
(i) ପୂର୍ବଦିନ ସେ ଅନ୍ୟ ପୋଖରୀକୁ ଚାଲିଗଲା।
(ii) ସେ ହଲଚଲ ନ ହୋଇ ମଲାଙ୍କ ପରି ପଡ଼ି ରହିଲା।
(iii) କେଉଟମାନେ ଜାଲ ଧୋଇବା ବେଳେ ଜାଲର ସୂତା ଛାଡ଼ି ପାଣି ଭିତରକୁ ଚାଲିଗଲା।
(iv) କେଉଟଙ୍କ ହାତରୁ ଖସି ଚାଲିଗଲା।
ଉତ୍ତର – (ii) ସେ ହଲଚଲ ନ ହୋଇ ମଲାଙ୍କ ପରି ପଡ଼ି ରହିଲା। (🐟) ଏବଂ (iii) କେଉଟମାନେ ଜାଲ ଧୋଇବା ବେଳେ ଜାଲର ସୂତା ଛାଡ଼ି ପାଣି ଭିତରକୁ ଚାଲିଗଲା। (🐟)
(ଘ) କେଉଟମାନଙ୍କର ଜାଲରେ କେଉଁକେଉଁ ମାଛ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ?
(i) ଅନାଗତ ବିଧାତା, ସୁଚତୁର ଓ ଅନ୍ୟସବୁ ବଡ଼ବଡ଼ ମାଛ।
(ii) ସୁଚତୁର, ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ ବଡ଼ବଡ଼ ମାଛ।
(iii) ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ ବଡ଼ବଡ଼ ମାଛ।
(iv) ସୁଚତୁର, ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଓ ଅନାଗତବିଧାତା।
ଉତ୍ତର – (ii) ସୁଚତୁର, ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ ବଡ଼ବଡ଼ ମାଛ। (🐟)
୨. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ଶବ୍ଦ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଉପଯୁକ୍ତ ସଂପର୍କିତ ଶବ୍ଦକୁ ମିଳାଅ।
ସୁନ୍ଦର -> ପୋଖରୀ
ଅନାଗତବିଧାତା -> ବୁଦ୍ଧିଆ
ସୁଚତୁର -> ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧିଆ
ବଡ଼ବଡ଼ -> ମାଛ
ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ -> ଅଳସୁଆ
ଭାବ ଓ ଲେଖ
୧. ପ୍ରଥମରୁ ସୁଚତୁର ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନେକଲା ନାହିଁ କାହିଁକି?
ଉତ୍ତର – ସୁଚତୁର ଭାବିଲା ଯେ କେଉଟମାନେ ଆଜି ନୁହେଁ, କାଲି ଆସିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ ଦିଅ, ଆଗତୁରା ଏତେ ଶୀଘ୍ର ପୋଖରୀ ଛାଡ଼ି ପଳାଇବାର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ନିଜର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧି ଉପରେ ତାର ଭରସା ଥିଲା ଯେ ବିପଦ ପଡ଼ିଲେ ସେ ବଞ୍ଚିଯିବ।
୨. ସବୁ ମାଛ ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡ଼ିବାର କାରଣ କ’ଣ ଥିଲା?
ଉତ୍ତର – କେଉଟମାନେ ପୋଖରୀ ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ଆଲୋଚନା କଲେ ଯେ “କାଲି ସକାଳୁ ଆସି ଜାଲ ପକାଇ ସବୁ ମାଛ ଧରିନେବା”। କେଉଟମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ନିଜର ପ୍ରାଣନାଶ ହେବାର ଆଶଙ୍କାରେ ସବୁ ମାଛ ବିଶେଷକରି ଅନାଗତବିଧାତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ।
୩. “ଯିବା ତ ଏତେ ତରତର କାହିଁକି?” – ଏହା କିଏ କାହାକୁ କହିଲା?
ଉତ୍ତର – ଏହି କଥାଟି ‘ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ’ ନାମକ ଅଳସୁଆ ମାଛଟି ‘ସୁଚତୁର’କୁ ସମର୍ଥନ କରି ‘ଅନାଗତବିଧାତା’କୁ କହିଥିଲା।
୪. ଅନାଗତବିଧାତା କେଉଟମାନଙ୍କର ଯୋଜନାରୁ ରକ୍ଷାପାଇବାପାଇଁ କେଉଁ ଉପାୟ ପାଞ୍ଚିଲା?
ଉତ୍ତର – ଅନାଗତବିଧାତା ବୁଝିପାରିଲା ଯେ ପରଦିନ ସକାଳୁ କେଉଟମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଲ ପକାଇବେ। ତେଣୁ ସେ ନିଜ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ନକରି ରାତିକାରାତି ଅନ୍ୟ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ପୋଖରୀକୁ ପଳାଇଯିବାର ଉପାୟ ପାଞ୍ଚିଲା।
୫. ସୁଚତୁର କେଉଟମାନଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷାପାଇବାପାଇଁ କେଉଁ ଉପାୟ କରିଲା?
ଉତ୍ତର – ସୁଚତୁର କେଉଟମାନଙ୍କ ଜାଲରେ ପଡ଼ିଯିବା ପରେ କୌଶଳ କରି ଜାଲର ବାହାର ପାଖରେ ରହି ସୂତାକୁ କାମୁଡ଼ି ଧରିଲା। ସେ ହଲଚଲ ନହୋଇ ମଲା ମାଛ ପରି ପଡ଼ିରହିଲା। କେଉଟମାନେ ଜାଲ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଆର ପୋଖରୀରେ ବୁଡ଼ାଇବା କ୍ଷଣି ସେ ସୂତା ଛାଡ଼ିଦେଇ ପାଣି ଭିତରକୁ ଲୁଚି ପଳାଇଲା।
ଭାଷାର କଥା
୧. ‘ଶବ୍ଦକୋଠରୀ‘ରୁ ବିଶେଷ୍ୟ, ସର୍ବନାମ, ବିଶେଷଣ ଓ କ୍ରିୟାପଦ ବାଛି ଲେଖ –
ବିଶେଷ୍ୟ – କେଉଟ, ମାଛ, ଜାଲ, ପଣ୍ଡିତମାନେ, ଆନନ୍ଦ
ସର୍ବନାମ – ଯାହା, ସେ, ତାହା
ବିଶେଷଣ – ବହୁତ, ସାନସାନ, ବଡ଼, ଅଳସୁଆ
କ୍ରିୟା – ହୁଅନ୍ତି, ଡରିଗଲା, ମାରିଦେବ, ଦେଖିଲା
୨. ଏକବଚନ ଓ ବହୁବଚନ ତାଲିକା ପୂରଣ କର –
ଏକବଚନ | ବହୁବଚନ |
କେଉଟ | କେଉଟମାନେ |
ସେ | ସେମାନେ |
ମାଛ | ମାଛମାନେ |
ଲୋକ | ଲୋକମାନେ |
୩. ଉପଯୁକ୍ତ ଚିହ୍ନଦ୍ୱାରା ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର (ଟି, କୁ, ରୁ, ର, ରେ) –
(କ) ଏ ପୋଖରୀ ରେ ବହୁତ ମାଛ ଅଛନ୍ତି।
(ଖ) ଅନ୍ୟ ପୋଖରୀ କୁ ଗଲେ ଆମଜୀବନ ରହିବ।
(ଗ) ଅନ୍ଧାର ରାତି ହୋଇଥବା ରୁ କିଛି ବିପଦ ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ।
(ଘ) ପାଣି ତଳେ ରହୁଥିବା ତିନୋ ଟି ବଡମାଛଙ୍କ ଭିତରେ ବନ୍ଧୁତା ଥିଲା I
୪. ବିରାମ ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହାର କରି ବାକ୍ୟ ଗଠନ –
(କ) ସେମାନଙ୍କ ଜାଲ ପୂରିଗଲା। (| ବା .)
(ଖ) “ହଉ, ଯିବା ତ ଏତେ ତରତର କାହିଁକି?” ( “ ” ଏବଂ ? )
(ଗ) “କାଲିଯାଏ ତ ଅଛି। ସେମାନେ ଆସନ୍ତୁ, ଏତେ ଶୀଘ୍ର କାହିଁକି ଆମେ ଏ ପୋଖରୀ ଛାଡ଼ିବା?” ( “ ” , . ଏବଂ ? )
(ଘ) ନିଦ ଭାଙ୍ଗିଲା କ୍ଷଣି ଦେଖିଲା, ଜାଲ ଭିତରେ ସେ ବନ୍ଧା ହୋଇଛି। ( , ଏବଂ . )
ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା
୧. ସୁଚତୁର କେଉଟମାନଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବାପାଇଁ ଯେଉଁ ଯୋଜନା କରିଥିଲା, ଯଦି ସେ ସେଥୁରେ ସଫଳ ହୋଇ ନଥାନ୍ତା, ତେବେ ସେ ଆଉ କେଉଁ ଯୋଜନା କରିଥାନ୍ତା?
ଉତ୍ତର – ଯଦି ସୁଚତୁର ଜାଲ ଧୋଇବା ସମୟରେ ଖସିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ହୁଏତ ସେ କେଉଟମାନେ ଖାଳେଇରେ ଭର୍ତ୍ତି କରିବା ସମୟରେ ହଠାତ୍ ଡେଇଁ ପାଣିକୁ ପଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାନ୍ତା, ନଚେତ୍ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ପରି ତାକୁ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାନ୍ତା।
୨. ତୁମେ କେବେ ସମୁଦ୍ର ଦେଖିଛ କି? ଅନୁମାନ କରି କୁହ ଯେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଏତେ ଅଧିକ ଜଳ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଥାଏ?
ଉତ୍ତର – ବିଭିନ୍ନ ଛୋଟ ବଡ଼ ନଦୀ, ଝରଣା ଏବଂ ବୃଷ୍ଟିପାତର ଜଳ ବହିଯାଇ ଶେଷରେ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶିଥାଏ। ତେଣୁ ସମୁଦ୍ରରେ ଏତେ ଅଧିକ ଜଳ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇ ରହିଥାଏ।
୩. ନିଜର ବୁଦ୍ଧି ହେତୁ ସୁଚତୁର କେଉଟମାନଙ୍କର ଜାଲରୁ ବଞ୍ଚଗଲା। ଧରିନିଅ ସେ ପହଁରିପହଁରି ପାଖରେ ଥିବା ପୋଖରୀରେ ନିଜର ସାଙ୍ଗ ଅନାଗତବିଧାତା ପାଖରେ ପହଞ୍ଚଗଲା। ଦୁହେଁ ନିଜନିଜ ଭିତରେ କ’ଣ କଥା ହୋଇଥିବେ, ତାହା ଖାତାରେ ଲେଖ।
ଉତ୍ତର (କଳ୍ପନା) –
ସୁଚତୁର – “ଭାଇ ଅନାଗତବିଧାତା! ତୁମେ ଠିକ୍ କହୁଥିଲ। ମୁଁ ଆଜି ବହୁତ କଷ୍ଟରେ କେଉଟ ଜାଲରୁ ବର୍ତ୍ତି ଆସିଲି।”
ଅନାଗତବିଧାତା – “ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଗରୁ ସାବଧାନ କରିଥିଲି ସଖା। ଆମର ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଭାଇର କ’ଣ ହେଲା?”
ସୁଚତୁର – “ତାର ଅଳସୁଆମି ପାଇଁ ସେ କେଉଟମାନଙ୍କ ହାତରେ ଧରାପଡ଼ି ପ୍ରାଣ ହରାଇଲା। ଆଜି ମୁଁ ଶିଖିଲି ଯେ ବିପଦ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ସତର୍କ ହେବା ଉଚିତ୍।”
କହିଲ ଦେଖି
୧. ତଳେ ପାଣିରେ ପହଁରୁଥିବା କେତେଗୁଡ଼ିଏ ମାଛଙ୍କୁ ଧାନର ସହିତ ଦେଖ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ଦୁଇଟି ପୂରାପୂରି ସମାନ, କୁହ।
ଉତ୍ତର – ୨ ଓ ୪ ନମ୍ବର ମାଛ ଦୁଇଟି ପୂରାପୂରି ସମାନ।
ପାଠାଗାରରୁ
୧. ତୁମ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପାଠାଗାରକୁ ଯାଇ ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର, ହିତୋପଦେଶ, ଇଶପ୍ କାହାଣୀ, ବୀରବଲ୍ କଥା, ‘ଆରବରାତିର କାହାଣୀ’, ‘ତେନାଲିରାମା କାହାଣୀ’ ବହି ଖୋଜି ପଢ଼। ସେଥୁରୁ ତୁମକୁ ଯେଉଁ କାହାଣୀ ଭଲ ଲାଗୁଛି, ତାକୁ ନିଜ ଶ୍ରେଣୀରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଅ।